فاجعه در بیروت؛ پایتخت نشینان در وحشت و ماتم

گزارش المجله درباره ساعات اولیه پس از انفجار بندر بیروت

 
فاجعه ای بزرگ و بی رحم و بی سابقه در لبنان به وقوع پیوست. بیش از نیمی از شهر بیروت در یک چشم به هم زدن به آوار تبدیل شد. بیروت شهر مصیبت زده اعلام شد؛ ویرانه شهری با ساکنان وحشت زده و ماتم زده که از شدت فاجعه رمقی برایشان نمانده است. ساکنان بهت زده شهر می پرسند چه کسی ما را کشت؟ چه کسی بیروت ما را کشت و خانه هایمان را ویران و ما را آواره کرد؟

همه چیز ویران شد.. و همه قربانی شدند. خیابان ها و محله های قدیمی و تاریخی خراب شدند... چند هزار زخمی و بیش از ۱۵۰ نفر کشته شده و ده ها نفر مفقود الاثر هستند. داستان و مصیبت مردمی که عزیزانشان را در آن روز شوم از دست دادند همه را مبهوت کرد؛ و کسانی که به رغم تمام شرایط ناگوار لبنان کشورشان را ترک نکردند اما حالا دار و ندارشان از دست رفت. این چه سرنوشت شومی است که برای لبنانی ها رقم خورده است؟

انفجار بندر بیروت برخی کشورهای همسایه لبنان را لرزاند. صدای آمبولانس و ناله و شیون مجروحان و خانواده افرادی که زیر آوار مانده اند تنها صدایی بود که در خیابان های بیروت شنیده می شد؛ آنهم خیابان هایی که پیش از انفجار زنده و بانشاط بودند. خانواده ناپدیدشدگان در خیابان ها نشسته و منتظر بازگشت عزیزانشان هستند. آنان که در نزدیکی محل وقوع انفجار و حتی دورتر بودند ترس و وحشت باورنکردنی به جانشان افتاد. آنچه در بیروت اتفاق افتاد تنها برای کسانی که آسیب دیده و خانه و اموالشان را از دست دادند باورکردنی نبود بلکه همه مردم لبنان و جهان شریک این غم بزرگ هستند. عروس شرق به شهر غم زده و ویران تبدیل شد. اما این اولین مصیبتی نیست که بیروت با آن دست و پنجه نرم می کند. کسانی که این شهر را می شناسند می دانند که بیروت پس از هر فاجعه دوباره برمی خیزد. اما آیا بیروت این دفعه می تواند بر زخم هایش مرهم بگذارد و برخیزد یا اینکه این بار به آخر خط رسیده است؟

تیم آتش نشانی؛ اولین قربانی انفجار 

مردم لبنان پس از انفجار مرگبار شروع کردند به کمک رسانی. مردم با دست خودشان آوارها را برمی دارند و تمیز کاری می کنند و شیشه های شکسته را جمع می کنند. تمام بخش های لبنان میزبان پیکر بی جان عزیزانشان بودند تا مراسم خاکسپاری انجام شود. تیم آتش نشانی بیروت چند دقیقه پیش از وقوع انفجار به محل انفجار اعزام شدند تا به اطفای حریق بپردازند. ده نفر از تیم آتش نشانی بیروت جزو اولین قربانیان انفجار بودند که در میان آنها یک زن بود. جسد آتش نشانان نیز پیدا نشد فقط بقایای پیکر بی جان سحر فارس زن آتش نشان شناسایی شد. سحر سال دیگر قرار بود عروس شود. فاجعه مرگ سحر مردم لبنان و مخاطبان عرب را تکان داد و به گریه انداخت. چه کسی حق جوانانی که مخلصانه برای نجات بیروت و ساکنانش خود را به آب و آتش زدند پس می گیرد؟
 




مروان عبود استاندار بیروت

مروان عبود استاندار بیروت اولین مقام رسمی بود که پس از انفجار در محل وقوع حادثه حاضر شد. او که از این فاجعه هولناک و مصیبت مرگ تیم آتش نشانی به گریه افتاده بود گفت «به نیابت از بیروت و ساکنان بیروت و تمام شهیدان امروز دعوای شخصی از طرف شهرداری بیروت علیه تمام عاملان انفجار مطرح می کنم. تا حق این قهرمانان را پس نگیرم آرام نخواهم گرفت. باید همه مقصران فاجعه بازخواست شوند».

او افزود که تیم آتش نشانی از وجود نیترات آمونیوم در محل وقوع انفجار خبر نداشت. آنها تصور می کردند که یک انفجار عادی است وگرنه اعزام نمی شدند. 
 




ساکنان بیروت در خانه های ویران و خراب (عکس در ۶ اوت دور روز پس از انفجار خونین گرفته شده است) (گتی)

 
خسارت چند میلیاردی

عبود خاطر نشان کرد «وقتی از مناطق ویران بازدید می کردم زن مسلمان محجبه ای را دیدم که در حال برداشتن آوار از یک کلیسا در محله اشرفیه بود. با دیدن این صحنه امیدوار شدم که بیروت دوباره روی پایش می ایستد. مردم با هم متحد شده اند».

او درباره ۳۰۰ هزار نفری که بی خانمان شدند گفت «آنهایی که قادر به سکونت در خانه های ویران نیستند به خارج بیروت فرستادیم. اما گروهی که هنوز قادر به سکونت در خانه هایشان هستند ماندند. ۳۰ میلیارد لیره برای کمک رسانی به مردم در نظر گرفتیم».

عبود گفت «برآوردهای اولیه حاکی از خسارت ۵ میلیارد دلاری است. اما خسارت و زیان دراز مدت اقتصادی به ۱۵ میلیارد دلار می رسد». 
 
همبستگی و همیاری با بیروت داغدار       

چند ساعت پس از شوک انفجار مردم لبنان رو به واقعیت جدید چشم گشودند. خیابان های ویران و ساختمان های نیمه خراب و خانواده های بی خانمان. مردم با دیدن این صحنه های تکان دهنده متحد شدند و از همه مناطق راهی بیروت شدند و جارو به دست به تمیزکاری خیابان ها پرداختند. آنها در حال برداشتن آوار و کمک به افرادی هستند که دار و ندارشان را از دست دادند. کمپین های توزیع غذا و تامین مسکن برای بی خانمان ها راه اندازی شد. حالا ساکنان این کشور بحران زده پس از دیدن این همه اتحاد و همبستگی و همیاری مطمئن شدند که حال لبنان هنوز خوب است چون مردمانش با غیرت و نوع دست هستند.
 




بدیع ابو شقرا بازیگر لبنانی

بدیع ابو شقرا بازیگر لبنانی و یکی از نیروهای داوطلب در کمپین «علی قدنا» است. بدیع درباره این کمپین که همزمان با قیام ۱۷ اکتبر راه اندازی شد به المجله گفت «ما در حال جمع آوری کمک مالی هستیم و این پول را خرج توزیع مواد غذایی در میان خانواده های نیازمند می کنیم. قبل از انفجار هم مواد غذایی توزیع می کردیم. و حالا با پول باقی مانده در حال کمک برای تمیز کردن خیابان ها و کمک به خانواده هایی هستیم که بر اثر انفجار ضرر کرده اند».

او خاطر نشان کرد «انگار توی یک فیلم هالیوودی بازی می کنیم. شرایط فاجعه بار است. این حکومت از نظر ما سقوط کرده. سیستم حاکم طوری رفتار می کند که انگار یک بمب کنار جاده ای منفجر شده است. این یک فاجعه بزرگ و بی سابقه است. اما با این حال من اینجا خواهم ماند. به جای دیگر مهاجرت نمی کنم. تغییر یا باید با دست خودمان انجام شود یا اینکه کشور از دست می رود. نباید روی دولت لبنان حساب کرد. کشورهای جهان تعهدی برای کمک به ما ندارند. تمام کشورها پروپاگاندای خاص خودشان را دنبال می کنند. بنده در اینجا می خواهم به تمام کشورهای جهان بگویم که ما مردم مصیبت زده و گرسنه و بی پول هستیم. به ما کمک مالی نکنید. پول نفرستید چون حکومت پول را می دزدد. کمک مالی را به مقام ها و موسسات رسمی ندهید چون این پول خرج سرکوب مردم و کاهش فشار بر حکومت می شود. به ما کمک نکنید. اگر ما از طریق کمک ها و موسسات خیریه غیر حکومتی به خودمان کمک نکنیم کشورهای جهان به ما کمک نکنند».

ابو شقرا یادآور شد «بیروت فقط ساختمان و بناهای قدیمی نیست. اینجا مردم زندگی می کنند. مردم پس از انفجار خودشان دست به کار شدند و شروع کردند به تمیز کردن خیابان های بیروت. نیروهای داوطلب هلال احمر و آتش نشانی لبنانی و غیر لبنانی به کمک شتافتند. ما سیستم حاکم کنونی را به رسمیت نمی شناسیم و می دانیم که این حکومت کاری نمی کند».

«امروز همه لبنانی ها دست به دست هم داده اند تا به کسانی که بر اثر انفجار آسیب دیدند کمک کنند. ما در حال تلاش برای تدوین گفتمان سیاسی منسجم هستیم. تغییر حکومت فقط از طریق مردم انجام می شود. ما چاره دیگری به جز رویارویی با حکومت نداریم حتی اگر به قیمت جانمان باشد». 

بدین ترتیب، فصل دیگری در بیروت به پایان رسید؛ فصل بی رحم و پر از خون و آتش و فاجعه. البته هنوز مشخص نیست که آیا بیروت صحنه وقایع فاجعه بارتری پس از این انفجار مهیب خواهد شد یا اینکه این انفجار پایان غم بیروت خواهد بود. بیروتی که ساکنانش و ساختمان هایش و بندر حیاتی اش به دست گروه جنایتکار ویران شد. ای بیروت اگر باز جان دوباره گرفتی و برخاستی باید تمام مجرمانی که ویرانت کردند و تو را با خاک یکسان کردند به چوبه دار و زباله دان تاریخ بسپاری!