اسامه رحبانی؛ افتادن در دام ریتم



کاریکاتوریست: علی المندلاوی

 

۱-خانه ای از جنس ترانه و موسیقی

 

خانواده رحبانی اصالتا از شهر انطلیاس لبنان است؛ خاندانی از جنس ترانه و موسیقی.

چند میلیون نفر در جهان عرب از دهه پنجاه قرن بیستم گوش به این خانه سپرده اند؛ از ترانه گرفته تا نمایش موزیکال که مهر رحبانی ها بر آنها نقش بسته است.

ساکنان خانه یک خانواده منسجم هستند. ستون اصلی خانه از ترانه های برادران رحبانی یعنی منصور و عاصی و الیاس تشکیل شده است.

پرچمی بر فراز این خانه در حرکت است که صدایش در اقصی نقاط جهان عرب طنین انداز شد. او کسی نیست جز خواننده فیروز.

۹ دسامبر ۱۹۶۵ کودکی در خانه هنرمند بزرگ منصور الرحبانی چشم به جهان گشود. اسمش را اسامه گذاشتند. اسامه نیز بعدها به قبیله ترانه و آهنگ رحبانی ها ملحق می شود.

۲- شعر و موسیقی؛ میراث ماندگار رحبانی ها

هر کودکی که در این خانواده متولد می شود یک هنرمند بالقوه است تا شاید ستونی به ستون های خیمه این خانواده لبنانی استثنائی اضافه شود. ستون هایی که محکم تر از سیلی احزاب و فرقه های سیاست زده لبنان بودند. رحبانی ها فقط یک برنامه سیاسی دارند؛ ترانه و آرزو. رحبانی ها به دلیل همین برنامه است که دوام آوردند و این برنامه در آینده نیز ادامه دارد.

فعالیت رحبانی ها و بقیه خانواده های دولتمردان لبنان که جد اندر جد فعالیت سیاسی می کنند یک تفاوت اساسی دارد؛ گروه دوم كار سیاسی گذرا می کنند اما کار گروه اول فعالیت هنری فرا حزبی و فرا مرزی است. 

۳-همه چیز با پیانو آغاز شد 

اسامه در هشت سالگی یعنی در ۱۹۷۳ نوازندگی پیانو را آموخت.

اسامه از همان سنین کودکی وارد دنیای آهنگسازی شد و پله های ترقی را یکی یکی زیر نظر استادش آگوب ارسلانیان طی کرد.

 

۴- نمایشنامه های موزیکال

اسامه رحبانی آهنگساز بسیاری از تئاترهای موزیکال است که بازتاب گسترده در جهان عرب و رسانه ها و سطح بین الملل داشتند. نمایشنامه های معروف «الوصیه» (وصیت نامه) در سال ۱۹۹۴ و «الانقلاب» (کودتا) در سال ۱۹۹۵ از جمله کارهای درخشان اسامه هستند.

 

۵- اسامه گرفتار استعدادهای آوازخوانی

اسامه دنباله رو راه پدر و عمویش، عاصی و منصور شد و پشت استعدادهای آوازخوانی را گرفت.

اسامه مثل پدر و عمویش برای دوران پس از فیروز آماده شد.

او به دنبال استعدادهای درخشان جوان در آوازخوانی می گشت. اسامه در برنامه استار آکادمی (Star Academy) دنبال خواننده های خوش صدا و جوان و بااستعداد بود و در عین حال استاد جوانان شرکت کننده در این برنامه به شمار می رفت. استار آکادمی در واقع میدان آزمون استعدادهای خوش صدا و جوان و پرورش و آموزش اصول خوانندگی بود.

اسامه همواره نظرات «سختگیرانه اما ضروری» خود را بیان می کرد. او می گوید «حضور در مسابقه ای که جوانان از تمام کشورهای عربی در آن شرکت کرده اند کار آسانی نیست. و اینکه شرکت کنندگان نظر مرا بپذیرند به هیچ وجه آسان نبود».

۶-هنرمند رک و روراست

اسامه به یک موزیسین و آهنگساز رک و روراست شناخته شده و نظرش را بدون تعارف بیان می کند. او با شرکت کنندگان در برنامه آوازخوانی استار آکادمی نیز قاطع بود. اسامه به آنها می گفت که هنرمند در ابتدای مسیر هنری باید ضمن داشتن سعه صدر انتقاد پذیر باشد و با هر شرایطی کنار بیاید. این کلید موفقیت است.

بر کسی پوشیده نیست که هنرمند شدن کار آسانی نیست. اسامه می گفت برخی از جوانان با استعداد سعه صدر ندارند.

اسامه یادآور شد «اگر می خواهی هنرمند موفقی باشی باید آرامشت را حفظ کنی و خوش اخلاق باشی. اگر «مشتی» به دهانت کوبیدند باید «خونسردی» ات را حفظ کنی.

او خاطر نشان کرد «موسیقی و هنر حرفه من است و برای همین نسبت به آنها خیلی سختگیر هستم».

۷-اسامه و درس رحبانی ها

اسامه رحبانی پسر منصور رحبانی و زیاد رحبانی پسر فیروز و عاصی رحبانی دو نمونه از هنرمندان این خانواده هستند. این دو کوشیدند تا میراث خانواده رحبانی  در عرصه موسیقی و تئاتر لبنانی را حفظ کنند. هنرمندان جوان این خانواده درک کردند که هنرمند باید خودش باشد نه نسخه طبق اصل پدرش. آنها شعار «این منم» را در پیش گرفتند و نه «او پدرم بود».

۸-نفرتیتی در آینده

اسامه برای هبه طوجی خواننده زن لبنانی سوپرانو کار آهنگسازی می کند. هبه طوجی صدای زیبایی دارد و در برنامه The Voice فرانسه در ۲۰۱۵ از شهرت فراوان برخوردار شد. او اینک در نمایشنامه های موزیکال و برنامه های گوناگون موسیقی شرکت می کند.

اسامه گفت «من و هبه در حال تهیه برنامه های فراوانی هستیم. او یک خواننده خوش صدا است».

اسامه در حال حاضر سرگرم تنظیم برخی از کنسرت های موسیقی مجازی است اما پروژه اصلی اش نمایشنامه موزیکال جدید به اسم نفرتیتی است. او شش هفت سال است که روی این نمایشنامه کار می کند.

۹-شعار هنرمندان رحبانی؛ حرکت رو به جلو 

تجدید در عرصه هنر و خلاقیت ضروری است. نافرمانی در حوزه زیباشناسی برای تحقق تجدید پسندیده است تا «پدر و پسر کپی برابر اصل نشوند».

گفتنی است اسامه به میراث خانوادگی و آهنگسازی دوباره ترانه های عمو و پدرش و فیروز اکتفا نکرد بلکه مسیر هنری او مصداق شعار «حرکت رو به جلو» است.

 

۱۰-نافرمانی خوب 

ضرب المثل «پسر مثل پدر» در مورد اسامه صدق می کند.

اما در مورد اسامه می توان چیز دیگری را هم اضافه کرد: پسری که به یاری پدرش منصور رحبانی شتافت به خودش و هنر خدمت کرد.

و هر کس دنباله روی راه عمویش عاصی شد در عرصه هنری خطا نکرد.