کرونا مردم سوریه را بی سر و صدا از پای درمی آورد

نظام سلامت ناکارآمد و دولت ناکام

بشار اسد ۲۰ سال پیش جانشین پدر و رییس جمهور سوریه شد. ده سال از دوره حکمرانی بشار اسد به کشمکش و نبرد سیاسی و نظامی و اظهاراتی گذشت که نشان می دهد او از واقعیت جامعه و جهان فاصله گرفته است. بیست سال گذشت. بشار اسد در این مدت هر چه بیشتر از مردم درمانده سوریه فاصله گرفت. مردم بر اثر جنگ درمانده تر و بی پناه تر شدند.

بشار اسد رییس جمهور سوریه و مرد اتفاقات عجیب و غریب و اصلاح قانون اساسی همواره به مردم جهان به طور عام و مردم سوریه به طور خاص یادآوری می کند که او از واقعیت جامعه سوریه فاصله گرفته است. او انگار در دنیای دیگری زندگی می کند؛ دنیایی که هیچ ربطی به حال و روز کنونی مردم سوریه ندارد. مردمی که به سه گروه پناهجو و آواره دسته بندی شده اند و یا اینکه به زیر خط فقر هجرت کرده اند. اظهارات غیر واقعی گاه و بیگاه از سوی مقام های سوریه بیان می شوند. طبقه سیاسی حاکم نمی خواهند بپذیرند که این مردم خسته شده اند. در این میان، سبک زندگی لوکس و مجلل و خودروهای گرانقیمت و خریدهای آنچنانی سیاستمداران حاوی پیام متناقض از سوریه است.

پرزیدنت اسد در اولین گفتگوی تلویزیونی پس از کشتار معترضانی که علیه او در سال ۲۰۱۱ قیام کردند گفت او در کشته شدن صدها تن از مردم سوریه «نقشی ندارد». بشار اسد افزود توسل ماموران به خشونت و سرکوب خونین معترضان به دستور او نبوده است. او در ادامه خاطر نشان کرد که درباره آنچه گذشت عذاب وجدان ندارد. دولت وقت آمریکا در واکنش به گفته های اسد گفت اظهارات او «فاقد اعتبار» بوده و رییس جمهور سوریه مشروعیت خود را از دست داده است.

امروز که نزدیک ده سال از آغاز اعتراضات می گذرد پرزیدنت اسد در معرض انتقادهای مشابه از سوی بزرگ ترین هم پیمانش یعنی روسیه قرار گرفته است. رامی الشاعر خبرنگار نزدیک به وزارت امور خارجه روسیه می گوید «راس هرم قدرت در سوریه از واقعیت فاصله گرفته است. اسد تصور می کند اوضاع کل سوریه مثل مسیر خانه تا کاخ ریاست جمهوری است که در فاصله یک کیلومتری از یکدیگر در مرکز دمشق قرار دارند. او اصلا از نارضایتی اکثریت مردم کشورش خبر ندارد».

مگر چنین چیزی امکان دارد؟ آنهم در شرایطی که بنا به آمار کمیساریای عالی پناهجویان سازمان ملل بیش از پانصد هزار نفر از مردم در سوریه کشته و بیش از ۶ میلیون نفر آواره و ۶ میلیون تن دیگر پناهجو شده اند. بله چنین چیزی امکان دارد؛ چرا که اسد و دار و دسته اش زندگی لوکس و مجلل در سوریه و خارج دارند.

در حالیکه سقف خانه ها به دلیل جنگ و بمباران روی سر مردم بی پناه خراب می شود اسد و برخی از خویشان و نزدیکانش از واقعیت خبر ندارند و در یک دنیای متفاوت زندگی می کنند. آنها جای امن برای خوابیدن دارند و سوار ماشین های لوکس می شوند و از زندگی لذت می برند. اما خیلی از مردم سوریه حتی از امکانات حداقلی و ساده محروم هستند.

یک روزنامه انگلیسی در سال ۲۰۱۳ محتوای ایمیل های بشار اسد و همسرش -اسماء اسد- را منتشر کرد و از آن به عنوان «تکاندهنده» یاد کرد. این مکاتبات به نحوی به بیرون درز کردند. بشار اسد و همسرش در بخشی از این مکاتبات آهنگ و ترانه و ویدیوهای سرگرم کننده رد و بدل می کردند. این روزنامه گفت «بشار اسد و همسرش در حالی برای هم مطالب سرگرم کننده می فرستند که رژیم او مردم بی گناه در حمص را هدف حملاتش قرار داده است».

این روزنامه افزود «محتوای برخی از مکاتبات نشان می دهد که بشار اسد و همسرش با بی توجهی به تحریم های آمریکا به خرید آنلاین اثاثیه و شمعدانی و کفش با قیمت های نجومی سرگرم هستند».

کمی آن طرف تر، محمد مخلوف ۲۲ ساله و بردار کوچک تر او -علی مخلوف- از زندگی لوکس و مجلل برخوردارند. محمد و علی دو فرزند رامی مخلوف پسر خاله بشار اسد هستند. این دو سبک زندگی شان را در شبکه های اجتماعی به اشتراک می گذارند و عکس خودروهای گرانقیمت و سفرهای لوکس و نیز مهمانی های مجلل در اروپا و حتی اسکی روی آب در سواحل سوریه را منتشر می کنند.

سبک زندگی پسران رامی مخلوف بیانگر ثروت کلان اسد و حلقه نزدیک به او در سوریه است. این افراد با ثروت آنچنانی در سوریه در حالی زندگی می کنند که اکثریت مردم کشور قادر به تامین معیشت حداقلی نیستند.
 




وضعیت دشوار مردم سوریه پس از افزایش قیمت مواد غذایی و قطعی مکرر برق و مقررات منع محدود رفت و آمد به دلیل کرونا بدتر شده است (گتی)

 
کرونا یا ذات الریه؟
 
اما پس از اینکه کرونا در سوریه شیوع پیدا کرد رییس جمهور سوریه از انظار مخفی شده و دیگر با مردم گفتگو نمی کند. در شرایط کنونی در سوریه چه خبر است؟

گویا آرامش شکننده ای در سوریه برقرار شده اما جنگ نظام بهداشت و درمان کشور را ویران کرده است. حدود ۷۰ درصد کادر پزشکی کشور را ترک کرده اند و تنها مراکز درمان و بیمارستان های ناتوان و خسته به جا مانده اند. چندین میلیون نفر از مردم بیگناه سوریه در معرض خطر مرگبار دیگر یعنی ویروس کرونا قرار دارند.

رژیم دمشق مدت ها منکر شیوع کرونا در سوریه بود. البته این رفتار از نظامی که آمار قربانیان جبهه های نبرد را اعلام نمی کند چندان عجیب نیست. این انکار تا جایی رسید که نزار یازجی وزیر بهداشت سوریه در سخنان تلویزیونی عجیب و غریب گفت «در سوریه کرونا نداریم. همه ویروس ها و میکروب ها توسط ارتش عربی سوریه پاکسازی شدند». مقصود آقای وزیر گروه های اپوزیسیون اسد است.

اما اینکه پای کرونا به سوریه باز نشده غیر منطقی است. رژیم اسد و ایران روابط عالی با یکدیگر دارند. ایران مرکز شیوع پاندومی کوید ۱۹ در خاورمیانه است. ضمنا علاوه بر چند هزار نیروی شبه نظامی و نیروهای رژیم سوریه حکومت ایران گروه گروه حاجی و زائر برای زیارت مرقد سیده زینب (جنوب دمشق) اعزام می کند. از این رو، اینکه گفته شود کرونا در سوریه وجود ندارد دور از ذهن به نظر می رسد.

مقام های سوریه تا دو ماه پس از معرفی کرونا به عنوان همه گیری جهانی منکر شیوع آن در کشور بودند. مسئولان اینگونه تبلیغ می کردند که همه چیز در دوره حکمرانی اسد «خوب» است. اما مقام های سوریه از نیمه مارس موارد ابتلا به کرونا را اعلام کردند. رژیم سوریه در صدد بهره برداری از بحث کرونا و فراخوان برای لغو تحریم های اقتصادی بود. البته گفتنی است که نظام سلامت سوریه تحریم نیست.

در بحبوحه انکار و اعلام شیوع کرونا خبرهایی در مورد شیوع بیماری ذات الریه در سوریه منتشر شدند. اسامه شهروند سوریه به المجله گفت «برادرم تب و سرفه خشک داشت. دکتر گفت ذات الریه گرفته و باید خودش و همسرش ۱۴ روز قرنطینه شوند. برادرم از حرف دکتر تعجب کرد و گفت ذات الریه که مسری نیست. دکتر به او گفت اگر احتیاط کنی بهتر است».

ریم از سوریه در گفتگو با المجله خاطر نشان کرد «مادرم عوارضی مشابه کرونا داشت. همه وحشت کردیم. دکتر گفت که او به ذات الریه مبتلا شده و باید قرنطینه شود».

مردم سوریه در ماجرای کرونا همانند بقیه مسائل و مشکلات چندین ساله با نگرانی و وحشت به شبکه های اجتماعی و کانال های غیر رسمی و ناشناخته و نسخه عطاری ها و شایعه ها پناه آورده اند.

روسای جمهوری تقریبا همه کشورهای جهان در این بحران خطاب به مردم حرف زدند و اکثر آنها گروه مدیریت بحران کوید ۱۹ تشکیل دادند. این گروه در اغلب کشورهای جهان سخنگویانی دارد و نشست های خبری روزانه برای ارائه آمار و تحولات کرونا برگزار می شود. این اقدامات به مردم تا اندازه ای حس امنیت می دهد و مردم در جریان تلاش و اقدامات دولت ها برای حفظ سلامتی آنان قرار می گیرند. با این حال اما هم رییس جمهور سوریه و هم دولت سوریه و هم پزشکان کشور لام تا کام درباره کرونا حرف نزدند.

دست آخر، رژیم دمشق مجبور شد تا در ۲۲ مارس اولین مورد ابتلای کرونا را اعلام کند که خیلی دیر شده بود. سازمان ملل گفت اعلام اولین مورد ابتلای کرونا در سوریه نوک کوه یخ است. مقصود این است که آمار درست مبتلایان بسیار بیشتر از رقم اعلام شده است.

سازمان ملل می گوید سوریه در معرض شیوع بزرگ و وحشتناک کرونا قرار دارد چرا که نظام سلامت این کشور تقریبا فروپاشیده و زیرساختارها و اقتصاد وضعیت بدتری دارند. تجهیزات پزشکی کافی اعم از کیت های تشخیص کرونا و وسائل بهداشتی برای پیشگیری محدود است. سازمان جهانی بهداشت در مورد وخامت وضعیت بهداشت عمومی در صورت شیوع کرونا در سوریه هشدار داد.
 




رییس جمهور سوریه و محمد ظریف وزیر امور خارجه ایران از ماسک استفاده می کنند (رویترز)

ماسک جناب رییس جمهور به قیمت حقوق یک کارمند

رییس جمهور سوریه و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در ۲۰ آوریل در دمشق با هم دیدار کردند. هر دوی آنها ماسک پوشیده بودند.

رییس جمهور سوریه از ماسک مدل M3 Aura استفاده می کند که بیش از ۳۰ دلار است. این رقم معادل حقوق یک کارمند دولت سوریه است!

بحران شدید اقتصادی روی قدرت خرید مردم سوریه تاثیر گذاشته است. مواد غذایی به شدت گران شده اند. همزمان با اعلام مقررات منع محدود آمد و شد به دلیل شیوع کرونا قطعی مکرر برق نیز رخ می دهد. همین باعث شده تا کسب و کارهای کوچک تعطیل شوند.
 
نور ساکن سوریه می گوید «گوشت گوسفندی ۱۵ هزار لیره سوریه شده که تقریبا نصف حقوق ماهانه یک کارمند رده دوم دولت است».

او درباره قطعی روزانه برق افزود‌ «من ساکن یکی از محله های بالا شهر دمشق هستم. برق در بهترین شرایط هر سه ساعت یکبار به مدت سه ساعت قطع می شود! یعنی ما در روز ۱۲ ساعت به طور غیر مستمر برق داریم. البته این خیلی بهتر از وضعیت یکسال پیش بود. در آن زمان برق به مدت ۵ ساعت قطع می شد. خب این باعث می شود که برای گرم کردن خانه با مشکل مواجه شویم البته اگر اصلا بخاری یا وسیله گرمایشی داشته باشیم».

حکومت سوریه به جای اینکه فکری به حال کم درآمدها و قشر آسیب پذیر بکند پرزیدنت بشار اسد برای چند ساعت از ماسکی استفاده می کند که قیمت آن برای تامین نیازمندی های یک کارمند دولت کافی است.
 




محمد رامی مخلوف (اینستاگرام)

حکایت یک جنگ فراموش شده و حکومت بی اعتنا
 
سوریه در سال ۲۰۱۰ در فهرست کشورهایی بود که برنامه اهداف توسعه هزاره سوم سازمان ملل در زمینه ریشه کن کردن فقر را اجرا کردند. اما حالا از آن کشور چیزی نمانده به جز شکاف عمیق طبقاتی و فقر روزافزون و گسترش آن در سراسر کشور.

همزمان با آغاز اعتراضات ضد حکومتی در ۲۰۱۱ و تحریم های سنگین اروپا و آمریکا علیه رژیم سوریه سیر صعودی نرخ فقر آغاز شد و به طور بی سابقه ای تا نزدیک ۷ درصد رسید. جمعیت زیر خط فقر مطلق نیز افزایش ۴۳ درصدی پیدا کرد. ۳۳ درصد خانواده های سوریه فاقد امنیت غذایی هستند که این رقم بی سابقه ای در کشور به شمار می رود. امنیت غذایی اغلب مردم در سطح ضعیفی قرار دارد. با این حال رژیم سوریه که با هزار و یک گرفتاری اقتصادی دست و پنجه نرم می کند به اقشار کم درآمد و فقیر جامعه کمک مالی نمی کند.

به گفته گزارش سازمان ملل در ۲۰۱۹ میلادی ۸۳ درصد مردم سوریه -در بخش های تحت کنترل رژیم و اپوزیسیون- در خط فقر قرار دارند. دستکم ۱۱ میلیون نفر به کمک نیاز دارند و حدود هشت میلیون نفر به مواد غذایی دسترسی ندارند.

مردم سوریه برای خرید نان و بقیه کالاهای ضروری روزمره ساعت ها در صف های طولانی می ایستند. نان یارانه ای در اکثر اوقات نیست. دمشق با کمبود شدید آرد و گندم روبروست و برای تامین ما یحتاج مردم به روس ها متکی است.