بغداد و تهران؛ مرزهای کرونا زده

کردستان: جنگ پیشگیرانه با کرونا

داشتم تند تند گام برمی داشتم تا قبل از اینکه مرز را ببندند عبور کنم. صحنه مردی که در یکی از بیمارستان های مرکز تهران روی زمین افتاد یک لحظه هم از ذهنم دور نمی شد. آن موقع نفهمیدم چرا یکدفعه این اتفاق افتاد. هیچ کس جرات نمی کرد به او نزدیک شود... گفتند کرونا دارد و از ما خواستند آنجا را ترک کنیم.. بیرون آمدم و دیگر نفهمیدم که چه بر سر آن مرد آمد.

حکومت اقلیم کردستان در ۲۱ فوریه ۲۰۲۰ مرزهایش را با ایران بست. جنار احمد (اهل شهر سلیمانیه) یک روز پیش از اجرای دستور العمل بستن مرز بین ایران و اقلیم کردستان موفق به عبور از مرز و ورود به کردستان شد.

او به «المجله» گفت «پارسال در تهران عمل جراحی کردم و حالا به پزشکم مراجعه کردم. وقت دکتر پیش از انتخابات مجلس بود. در آن زمان حکومت ایران چیزی درباره شیوع کرونا در کشور نگفته بود». جلنار افزود «وقتی وارد تهران شدم حس عجیبی داشتم. مردم می گفتند ده ها نفر مبتلا به کرونا هستند اما دولت اعلام نمی کند».

او در ادامه گفت «نمی خواستم حرف مردم را باور کنم. چند روز دیگر وقت دکتر داشتم. خبر افزایش شمار مبتلایان در چین و توقف پروازها از مبدا و مقصد چین توسط کشورهای فراوان منتشر شد. منم مثل بقیه مردم در تهران نگران بودم تا اینکه زمزمه چندین مورد ابتلا به کرونا در شهر قم به گوش رسید. اما این خبرها در رسانه های داخلی ایران منتشر نشدند. گاهی حس می کردم که مردم به ماجرای کرونا بی اعتنا هستند تا اینکه خواهرم زنگ زد و غیر مستقیم گفت که چندین مورد ابتلا به کرونا در شهر قم وجود دارد. این زنگ خطر بود. ما در اقلیم کردستان با توجه به توجه رسانه های داخلی به موضوع کرونا و لزوم احتیاط در جریان خطرناک بودن و سرعت سرایت کرونا قرار داشتیم».

بازگشت فوری به سلیمانیه تنها گزینه جنار بود. جنار یک روز پیش از بستن گذرگاه های مرزی توسط دولت اقلیم کردستان از مرز عبور کرد. از او نه تست کرونا در گذرگاه مرزی گرفتند و نه قرنطینه اش کردند. جنار تصمیم گرفت خود را قرنطینه کند. البته بسیاری از افرادی که در گذرگاه مرزی با او بودند بی اعتنا به ماجرای قرنطینه خانگی از اینکه پیش از بسته شدن مرزها موفق به عبور شده اند ابراز خوشحالی کردند.

جنار گفت مساله دیگری که برایم تعجب آور بود این است گرچه ده ها فیلم و ویدیو در شبکه های اجتماعی درباره افرادی که به دلیل کرونا در ایران روی زمین افتاده اند منتشر شده اما باز کسانی که در مرز بودند اطمینان داشتند که ناقل نیستند.

 



بختیار نوری در گذرگاه مرزی

قرنطینه

 

بازگشت بختیار حسین نوری به کردستان عراق بیشتر طول کشید. او دانشجوی ارشد در یکی از دانشگاه های تهران است و باید اقدامات مربوط به اخذ مجوز دستگاه امنیتی و اقامت را تکمیل کند. ۸۰ نفر دیگر از کردستان عراق در دانشگاه های ایران مشغول به تحصیل هستند. او در تهران ماند تا گذرنامه بقیه دانشجویان را تحویل بگیرد. او قرار بود به آنها در کردستان ایران ملحق شود. در آن زمان گفته می شد کرونا هنوز به کردستان نرسیده است.

بختیار در استان سلیمانیه قرنطینه شد. او در گفتگوی تلفنی با المجله گفت «سفارت عراق در تهران بهانه های واهی گرفت و کارشکنی کرد. مقام های سفارت عراق از اینکه مراجعه کنندگان عراقی در ایران به خاطر کرونا نگران هستند ابراز تعجب کردند. آنها نگرانی مردم را جدی نگرفتند و مدارک را چند روز دیرتر تحویل دادند».

بختیار و همسر و دختر نوزادشان خود را قرنطینه کردند. بختیار تنها برای خرید کالاهای ضروری از خانه بیرون می رود.

او گفت «شهروندان عراقی فراوانی بدون قرنطینه شدن یا حتی دادن تست کرونا از ایران به بغداد و استان های دیگر بازگشتند».

بختیار افزود «به کارمندان سفارت گفتم همسرم نگران است. او چند هفته پیش در تهران زایمان کرد. هنوز برای دخترم شناسنامه نگرفته ام. از کارمندان سفارت خواستم تا کارهای شناسنامه گرفتن دخترم را تسریع کنند. سفارت خانه دو روز در هفته باز بود. و به همین دلیل چندین بار باید به آنها مراجعه می کردم تا بالاخره مدارک را تکمیل کردم. اوضاع در ایران فاجعه بار بود. مردم در پیش چشم همه پرپر می شدند. شهر تهران ترسناک شده بود».

او خاطر نشان کرد «به محض اینکه در ۱۳ مارس از مرز عبور کردم کادر درمانی کردستان آزمایشات مربوط به کرونا را انجام دادند و به ما گفتند که باید در یکی از اماکن ویژه قرنطینه برای دو هفته بمانیم و آزمایش های لازم درباره کرونا انجام دهیم. دولت در این مدت هزینه خورد و خوراک و داروی ما را تامین می کند».

 



منع آمد و شد در سلیمانیه

بختیار گفت «نگرش او پس از قرنطینه شخصی تغییر کرده است. متوجه شدم مردم کشورهای فراوانی مثل ایران از امکاناتی که کردستان دارد محروم هستند. من خودم شرایط فاجعه بار در ایران را دیدم».

او افزود «در کشوری مثل ایران حتی آزمایش کرونا برای ما انجام ندادند. وقتی به یکی از مراکز درمان کرونا در تهران زنگ زدم گفتند که ۱۵۰ نفر قبل از من توی نوبت هستند».

گذرگاه های مرزی بین اقلیم کردستان و ایران در ۲۰ فوریه ۲۰۲۰ بسته شدند. این اقدام در راستای اجرای اقدامات برای پیشگیری از شیوع کرونا اجرا شد. مقام های کردستان عراق گفتند شهروندان اقلیم که در ایران هستند به شرط انجام آزمایش کرونا و قرنطینه شدن می توانند به اقلیم کردستان بازگردند.

همه مرزها از ۱۶ مارس تا اول آوریل ۲۰۲۰ بسته شدند. البته مبادلات تجاری از طریق این گذرگاه ها متوقف نشد.

 



هفال ابو بکر استاندار سلیمانیه

 

 تشدید اقدامات

اولین مورد مرگ کرونا در استان سلیمانیه در ۳ مارس اعلام شد. او امام جماعت مسجد بود. این فرد ۶۳ ساله بیماری قلبی داشته و به همین دلیل ایمنی بدنش در برابر کرونا ضعیف بوده است. او بر اثر سکته قلبی درگذشت. او در خانه اش میزبان چند مهمان از ایران بود و کرونا گرفت.

پس از این مورد اقدامات ویژه ای توسط اقلیم کردستان در فرودگاه ها و به ویژه ای مسافرانی که از آن سوی مرزها بازگشتند آغاز شد؛ مرزهایی که همواره یک مساله پیچیده برای کردها به شمار می رود. مرزهایی که گروهی می گویند طبیعی هستند و گروه دیگری بر این باورند که مرزی که بنا به قوانین بین المللی مرز بین المللی نامگذاری شده یک خلق را از یکدیگر جدا کرده است. خانواده ها به دلیل همین موانع و گذرگاه ها از هم جدا افتاده اند. به گمان این خانواده ها مرز بین کردستان ایران و کردستان عراق یک دروغ تاریخی بیش نیست.

با این حال، به گفته استاندار سلیمانیه اقدامات ویژه اقلیم برای پیشگیری از شیوع کرونا وقتی آغاز شد که چینی ها برای مقابله با آن دست و پنجه نرم می کردند. در آن زمان کشورهای فراوانی تصور می کردند که دست ویروس به آنها نمی رسد. اما مقام های اقلیم کردستان دیدگاه متفاوتی داشتند. شاید هم دلیل آن همان حس بی کسی کردها هنگام تهدیدها و بحران ها باشد.

هفال ابو بکر استاندار سلیمانیه در گفتگو با المجله گفت «تدابیر ویژه برای مقابله با کرونا از اوایل سال میلادی آغاز شد. با توجه به مناسبات اقتصادی و تجاری اقلیم و چین شمار فراوانی از چینی ها در بخش های گوناگون در سلیمانیه و بقیه استان ها فعالیت می کنند. بازرگانان همواره به چین سفر می کنند. بدین ترتیب به این نتیجه رسیدیم که دامنه این پاندومی به چین محدود نمی ماند و ما با مشکل بزرگ برای جلوگیری از شیوع کرونا در اقلیم روبرو می شویم».

او افزود «کلیه تجهیزات پزشکی از جمله کیت تشخیص کرونا را تهیه کردیم. قرنطینه کلیه مسافران از چین از ۵ فوریه در فرودگاه بین المللی سلیمانیه آغاز شد. پیشتر نیز ورود کلیه افرادی که از ۱۴ ژانویه تا ۵ فوریه در چین بودند ممنوع شد. همزمان تست کرونای کلیه اتباع چینی مقیم در استان سلیمانیه آغاز شد».

 



زیارت حرم معصومه با وجود شیوع کرونا ادامه دارد (گتی)

ابوبکر افزود «چالش اصلی ما شیوع کرونا در ایران و جلوگیری از ورود آن به اقلیم بود. کلیه گذرگاه های مرزی با ایران در ۲۰ فوریه بسته شدند. دارندگان گذرنامه ایرانی و عراقی به اقلیم تنها پس از قرنطینه ۱۴ روزه وارد اقلیم شدند. این مشکل بزرگ بود چرا که باید برای چند هزار نفر اماکن ویژه قرنطینه تهیه می کردیم. همه بخش های حکومتی در آماده باش بودند. ضمنا باید هتلداران و صاحبان استراحتگاه ها را متقاعد می کردیم که میزبان هزاران نفر مسافر باشند. صدها دستگاه وسیله نقلیه برای جابه جایی این افراد نیاز داشتیم. با توجه به سرعت بالای انتقال ویروس باید تدابیر بهداشتی را هم رعایت می کردیم چرا که ممکن بود که برخی ناقل باشند. چند هزار نفر هفته بعد آزمایش کرونا انجام دادند و نتیجه ۷۰ نفر در سلیمانیه مثبت بود».

 



ماموران آتش نشانی در حال ضد عفونی کردن یکی از خیابان های شلوغ تهران (گتی)

جنگ پیشگیرانه با کرونا

 

مقام های اقلبم کردستان به این نتیجه رسیدند که چاره ای به جز جنگ با کرونا نیست. اقلیم کردستان یکی از نخستین مناطقی بود که تدابیر پیشگیرانه برای مقابله با ویروس در نظر گرفتند.

-جلوگیری از ورود افرادی که از ۱۴ ژانویه تا ۲۰ فوریه در چین بودند. مرزها در ۲۰ فوریه بسته شدند.

-جلوگیری از ورود اتباع ایران از ۲۰ فوریه.

-جلوگیری از ورود اتباع خارجی که در ایران بودند.

-تعطیلی مدارس و مهدکودک ها از ۲۶ فوریه.

-تعطیلی دانشگاه ها از ۲۹ فوریه.

-تعطیلی اداره جات دولتی از ۲۹ فوریه.

-تعطیلی همه مراسم مذهبی در مساجد و کلیساها و معبدها از جمله نماز جمعه. ممنوعیت برگزاری مراسم سوگواری از ۴ مارس.

-توقف حمل و نقل بین شهری از طریق اتوبوس و مینی بوس از ۱۳ مارس.

-منع آمد و شد در استان های اربیل و سلیمانیه از ۱۳ مارس.

-تعطیلی کامل حمل و نقل بین شهری به جز گروه های درمانی و دیپلماسی و موسسات وابسته به سازمان ملل و نیروهای امنیتی و بازرگانان از ۱۴ مارس.

-توقف پروازها در دو فرودگاه بین المللی اربیل و سلیمانیه از ۱۴ مارس.

-تعطیلی حمل و نقل بین اقلیم کردستان و بقیه شهرهای عراق از ۱۴ مارس.

-توقف پیاده روی به جز برای خرید روزانه و رفتن به درمانگاه. اقدامات تنبیهی برای متخلفان در نظر گرفته شد.

 

-برگزاری نشست های هیات دولت از طریق ویدیو کنفرانس از ۱۷ مارس.

-راه اندازی طرح فست کر برای درمان رایگان بیماران در خانه. کلیه افراد مبتلا به سرطان و بیماری های مزمن و خانم های باردار و بیماری هایی که نیاز به مراجعه به بیمارستان ندارد در خانه به طور رایگان مورد درمان قرار می گیرند.

 



بیمارستان ویژه بیماران کرونا در سلیمانیه که از طریق مردم تامین مالی شده است

 

اما در ایران؟!

پرزیدنت حسن روحانی گفت کرونا ممکن است تا دو سال دیگر میان ما باشد.

به استاندار سلیمانیه گفتم با توجه به اظهارات روحانی چه کاری از دست شما ساخته است؟

او گفت «اگر کرونا نه تنها در ایران بلکه در بقیه نقاط جهان از بین نرود تدابیر ویژه اقلیم کردستان برای مهار آن ادامه دارد. پاندومی با ابتلای یک نفر در چین آغاز شد و به بقیه کشورها سرایت کرد. ما به همین رویکرد ادامه می دهیم. مردم باید فاصله اجتماعی و توصیه های پزشکی را رعایت کنند. این تدابیر یک شبه متوقف نخواهد شد. تا وقتی خطر کرونا از بین نرفته اقدامات ما ادامه دارند. ما با مردم با شفافیت صحبت کردیم. هیچ اطلاعاتی را از ۵ فوریه به این طرف پنهان نکردیم».

وظیفه مقام های اقلیم کردستان آسان نخواهد بود. ایران بیشترین آمار مرگ و میر کرونا در خاورمیانه را دارد. عراق در رتبه بعدی قرار دارد.

حدود ۵۰۰ هزار شهروند عراقی در ایران سکونت دارند. ده ها هزار نفر از جمله دانشجو و استاد دانشگاه و بنا و تاجر پس از شیوع ویروس به کشور بازگشتند.

آمار مرگ و میر کرونا در ایران بیشتر از کشورهای دیگر منطقه است. چرا ایران شیوع کرونا را پنهان کرد؟

 



جهانگیر عبد اللهی جمعیت حقوق بشر کردستان

 

پنهانکاری حکومت ایران

 

جهانگیر عبد اللهی رییس جمعیت حقوق بشر کردستان به المجله گفت «رژیم ایران منکر کرونا در کشور شد و گفت موارد ابتلا نداریم. این انکار بیش از یکماه ادامه داشت. دو روز پیش از انتخابات مجلس در ۲۱ فوریه موارد ابتلا به کرونا در قم را تایید کردند. وضعیت شیوع کرونا یک روز پس از انتخابات دستخوش تغییر شد و روند صعودی وحشتناک پیدا کرد. مراسم حکومتی گوناگونی تا پیش از اعلام موارد ابتلا به کرونا برگزار شدند. مراسم خاکسپاری نظامیانی که در حمله آمریکا کشته شدند و نیز انتخابات مجلس برگزار شدند. اینها همه در شیوع پاندومی سهیم بود و مدیریت بحران از کنترل دولت خارج شد».

او خاطر نشان کرد «رژیم منکر وجود کرونا شد چرا که از کاهش میزان مشارکت مردم نگران بود. با این حال اما ضعیف ترین میزان مشارکت در انتخابات جمهوری اسلامی بود. ۴۲.۶ درصد مردم پای صندوق های رای رفتند».

عبد اللهی افزود «بخش اقتصادی ایران در دست سپاه است. سپاه تحریم های آمریکا را دور می زند. درحالیکه پروازها از مبدا و مقصد چین متوقف شدند شرکت های هواپیمایی ایران به چین پرواز داشتند. این بیانگر بی اعتنایی سپاه به حفظ سلامتی مردم ایران است. دولت پس از انتخابات از آمار بالای ابتلا خبر داد اما شمار مبتلایان چند برابر آمار اعلام شده بود».

او گفت «آمار مبتلایان به کرونا در مناطق خلق های غیر فارس در ایران بسیار بالاست. شمار فراوانی از مردم در ارومیه و سردشت و بانه و سقز کرونا گرفتند. شرایط فاجعه بار است. به همین دلیل زندانیان پس از تحصن از زندان سقز فرار کردند. موارد فراوانی در سنندج و کرمانشاه و ایلام و لرستان در شرایط فاجعه آمیز جان خود را از دست دادند. آمار درستی تا حالا توسط رژیم ایران اعلام نشده است. سازمان های حقوق بشری هم نمی توانند به آمار دقیق دسترسی داشته باشند. هر چه اعلام می شود آمار تقریبی است».

عبداللهی یادآور شد «تجهیزات پزشکی ارسالی به ایران برای بیماران کرونا در بازار سیاه توسط سپاه و با قیمت بالا به فروش می رسد. ضمنا اغلب تجهیزات پزشکی و دارویی ارسالی به ایران از سوی حکومت این کشور به شبه نظامیان در عراق و سوریه و لبنان فرستاده شدند و مردم ایران از آنها محروم ماندند».

او افزود «چندین هزار نفر در شرایط ناگوار جان خود را از دست دادند. درمانگاه ها و بیمارستان ها از پذیرش این افراد خودداری کردند. آنها بدون دسترسی به دارو و حتی مسکن می میرند».

او در پایان گفت «آمار مرگ میر کرونا در ایران بسیار بالاست. این بر روی کشورهای همسایه نیز تاثیر می گذارد».

حسن قاضی زاده هاشمی وزیر بهداشت پیشین روز ۲۲ مارس با انتشار پیامی در صفحه اینستاگرام خود گفت «عده‌ای از شما عزیران تاکید کرده بودید که در کمک به دولت محترم مضایقه نکنم. باید عرض کنم، آموخته‌ام با توجه به حساسیت‌هایی که وجود دارد، بجای نامه‌های سرگشاده و اظهار نظر علنی و عمومی که موجب نگرانی بیشتر هموطنان می شود، چنانچه بخواهد اثر بخش باشد، نصحیت محرمانه وبی سر وصدا موثرتر است».

شبکه ایران اینترنشنال گفت که اسناد و مدارک نشان می دهد که مقام های ایران از روز ۲۱ ژانویه از شیوع کرونا در کشور اطلاع داشتند و این برخلاف ادعای حسن روحانی است. حسن روحانی گفت اولین مورد ابتلا ۱۹ فوریه تایید شد.

توهم 

به گفته فعالان، رژیم ایران جنازه قربانیان کرونا را به بستگانشان تحویل نمی دهد مگر اینکه فرمی امضا کنند که در آن دلیل مرگ سکته قلبی و غیره اعلام شده است. گروهی دیگر می گویند رژیم به طرز وحشتناک و غیر انسانی از شر جنازه های کرونا راحت می شود و پرسنل پزشکی تهدید می شوند و مجبورند اعلام واقعی قربانیان کرونا را اعلام نکنند.

رژیم ایران برای مقابله با کرونا دست به دامن خرافات دینی شده است. نمونه آن اظهارات یک روحانی اصولگرا درباره شیوع کرونا به عنوان مقدمه ای برای ظهور مهدی موعود است.

نویسنده کرد سوریه. او در شبکه ماهواره ای الحریه فعالیت کرده است.