انتخابات مجلس شورای اسلامی در ایران؛ کم رمق با پایین ترین میزان مشارکت‎

دو روز پس از سایه انداختن انتشار اخبار شیوع ویروس کرونا در چندین شهر بزرگ ایران و مرگ ده ها شهروند ایرانی روز جمعه ٢ اسفند (٢١ فوریه) یازدهمین دوره انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در سراسر ایران با مشارکت ۴۲.۵ درصد و در تهران ۲۵ درصد  یعنی پائین‌ترین میزان مشارکت در انتخابات پس از انقلاب ۵۷ برگزار شد با وجود این که مدت زمان رأی‌گیری در جریان این دوره از انتخابات مجلس شورای اسلامی چندین بار تمدید شد و رأی‌گیری در برخی استان‌ها مانند خراسان شمالی تا ساعت ۲۴ شب ادامه داشت براساس گزارش خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، میزان مشارکت در این دوره از انتخابات مجلس شورای اسلامی نسبت به انتخابات مجلس دهم ۱۹ درصد کاهش داشته است.

در حالی که انوشیروان محسنی بندپی، استاندار تهران پیش‌تر شمار شهروندان واجد شرایط رای دهی در استان تهران را ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر عنوان کرده بود خبرگزاری فارس در گزارش اخیر خود درباره مشارکت در پایتخت نوشته است که "در شهر تهران یک میلیون و ۹۰۰ هزار نفر در انتخابات شرکت کرده‌اند."

 آیت‌الله علی خامنه‌ای که پیش تر در سخنرانی اش از مردم خواسته  بود حتی اگر او را قبول ندارند، به خاطر ایران در این انتخابات شرکت کنند در لحظات آغازین رای‌گیری مثل همیشه برای داغ کردن تنور انتخابات و مشروعیت‌سنجی نظام جمهوری اسلامی از مردم خواست به طور گسترده در آوردگاه انتخاباتی شرکت کنند. وی این روز را "جشن ملی" توصیف کرد و گفت که دادن رای وظیفه شرعی است.

وی پس از برگزاری این انتخابات، روز چهارم اسفند، در ابتدای جلسه‌ درس خارج فقه از «درخشش مطلوب ملت ایران» در امتحان بزرگ انتخابات تشکر کرد.

رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به شهر «قم» ادعا کرد که این شهر در انتخابات یکی از «شلوغ‌ترین» حوزه‌های انتخابیه بوده است

این در حالی است که براساس منابع رسمی؛ میزان مشارکت در انتخابات مجلس در شهر قم ۴۳ درصد اعلام شده که نسبت به دوره قبل ۱۸ درصد کاهش نشان می‌دهد

حکومت ایران که هنوز  آمار رسمی از شمار کشته‌شدگان، ناپدیدشدگان و زندانیان اعتراض‌های آبان ۹۸ را منتشر نکرده است در حالی برای نشان دادن مشروعیت خود به جهانیان، حضور اندک  مردم در انتخابات را به عنوان حضور گسترده مردمی به نمایش میگذارد که چندماه پیش، احکام زندان طولانی‌مدت برای کسانی صادر کرد که به شکلی مسالمت‌آمیز خواستار استعفای رهبر جمهوری اسلامی بوده اند.

در دهه چهارم حاکمیت جمهوری اسلامی که جامعه ایران با شکاف‌های طبقاتی، جنسیتی، قومی و دینی بسیاری دست و پنجه نرم می‌کند یازدهمین دوره از انتخابات مجلس شورای اسلامی در فضایی کاملاً سرد، بی رونق و کم جان در حالی با یک سوم مشارکت مردم در ایران برگزار شد که افکار عمومی از لاپوشانی و تناقض‌گویی مسئولان جمهوری اسلامی از اطلاع‌رسانی‌های اولیه مربوط به گستردگی شیوع ویروس کرونا عصبانی و خشمگین بود، از سوی دیگر پس زمینه سرکوب وحشیانه اعتراض های خونین خیابانی دی ماه ۹۶ و آبان ۹۸ و همچنین کشته شدن ۱۷۶ انسان بی گناه در پی سرنگون کردن هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط پدافند سپاه پاسداران و جریحه دار شدن احساسات عمومی پس از سه روز دروغگویی و پنهان کاری حاکمیت براین انتخابات سایه انداخت.

با این حال، علی رغم بی‌اعتنایی و بی­‌میلی جامعه نسبت به این دوره از انتخابات و داغترشدن کمپین‌های متعددی چون «رأی بی‌رأی» و «اسفند بدون رأی» برای سازماندهی و تشویق به تحریم هدفمند انتخابات بیش از هر زمان دیگر، فعال بودند..

صد و شصت و چهار فعال سیاسی و مدنی خارج از ایران هفته های گذشته با انتشار بیانیه‌ای با عنوان «اسفند بدون رأی» تحریم انتخابات را فرصت مناسبی برای«نافرمانی مدنی» و تداوم اعتراضات و ایجاد «یک جنبش اجتماعی توانمند و فراگیر» دانستند

 در چنین شرایطی انتظار می‌رفت حاکمیت، فضای این دوره از انتخابات را نسبت به دوره‌های پیشین اندکی بازتر کند اما بر خلاف تصورها، در همین فضای تنش آلود بین حکومت و مردم و همچنین بین حکومت با جهانیان ، شورای نگهبان همانند مجالس هفتم و نهم کمر به یک‌­دست کردن قدرت در ارکان مختلف نظام بست و این بار نه تنها کاندیداهای جدید غیر اصولگرا را رد صلاحیت  که ۹۰ نفر از نمایندگان مجلس فعلی از جمله چندین چهره‌ شاخص مجلس از جمله علی مطهری، محمود صادقی، طیبه سیاوشی و محمدرضا تابش را هم احراز صلاحیت نکرد و عملاً اصلاح‌طلبان را از دور خارج کرد.

در این دوره کم‌رنگ انتخابات، نه تنها اشتیاق برای ثبت‌نام در انتخابات در بین گروه‌های سیاسی، نیروهای جامعه مدنی و نخبگان جامعه به طور نسبی پایین بود بلکه بیشتر این افراد، غیرسیاسی و بدون مهارت و تجربه بوده و برخی از آنها دچار اختلالات شخصیتی نیز بوده اند.

پیش تر، خبرگزاری فارس به نقل از احمد نادی، رئیس موسسه مطالعات اجتماعی دانشگاه تهران روز شنبه ۲۶ بهمن خبر داده بود که بر اساس نتایج یک نظرسنجی، ۲۴درصد مردم تهران در انتخابات شرکت خواهند کرد
به گفته وی؛ ۹۳ درصد از افراد شرکت‌کننده در این نظرسنجی اعلام کردند که از شرایط و وضعیت مدیریت کشور راضی نیستند

با این حال؛ نتایج مقدماتی تهران نشانگر تصاحب کرسی‌های مجلس از سوی اصولگراهاست. محمدباقر قالیباف؛ سردار سابق سپاه و شهردار قبلی تهران و نامزد دو دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، مصطفی میرسلیم از چهره های اصولگرا و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوم اکبر هاشمی رفسنجانی و مرتضی آقاتهرانی؛ دبیرکل جبهه پایداری سه نفر اول شده‌اند.

بدین ترتیب، مجلس بعدی در قبضه اصولگرایان خواهد بود.