مصر؛ دروازه سرمایه گذاری در آفریقا

گفتگوی المجله با تاجر سرشناس مصری و رییس اتحادیه سرمایه گذاران عرب

محمد ابو العینین تاجر سرشناس مصری و رییس اتحادیه سرمایه گذاران عرب گفت «قاره آفریقا از منابع طبیعی عظیم برخوردار است. این منطقه همه پایه های اولیه پیشرفت و توسعه فراگیر را در اختیار دارد».

ابو العینین در گفتگو با «المجله» افزود «باید هر مشکل در آفریقا را به یک فرصت برای سرمایه گذاری تازه تبدیل کرد. همه مشکلات کنونی در واقع یک فرصت واقعی برای سرمایه گذاری هستند که درآمد سرشاری دارند. البته در این راستا باید برخی موانع مثل کاغذ بازی و هزینه بالای سرمایه گذاری و تولید را برداشت و وارد عرصه رقابت و استانداردهای بین المللی شد».

او یادآور شد «مصر به دنبال اصلاحات اقتصادی دستخوش تغییر و تحول شد. این کشور به دروازه و قبله سرمایه گذاران در آفریقا تبدیل شده است».

متن گفتگو در زیر می آید:
 
چگونه آینده بخش صنایع و سرمایه گذاری در آفریقا را ارزیابی می کنید؟

آفریقا از منابع طبیعی عظیم برخوردار است. قدرت های جهانی برای همکاری و سرمایه گذاری در کشورهای آفریقایی با یکدیگر رقابت می کنند. آینده سرمایه گذاری در قاره آفریقا رقم می خورد. سران کشورهای آفریقایی نیز عزم خود را برای ایجاد آفریقای نوین در چارچوب چشم انداز توسعه باثبات 2063 جزم کرده اند. این تحول اقتصادی مثل اتفاقی است که در شرق آسیا اتفاق افتاد. این سند چشم انداز بر توجه به منابع انسانی و طبیعی آفریقا تاکید می کند. آفریقا از همه پایه های اصلی پیشرفت و رشد و تحول فراگیر برخوردار است. 

آیا رقابت کشورها بر سر همکاری با کشورهای آفریقایی در 2020 شتاب بیشتری به خود خواهد گرفت؟ 

بی تردید قدرت های سیاسی و اقتصادی جهان بر سر همکاری با کشورهای آفریقایی با یکدیگر رقابت می کنند. این یک رقابت روز افزون است. اهداف و آرزوی مردم نیز در حال اوج گیری است. فرصت برای سرمایه گذاری و تجارت نیز روز به روز بیشتر می شود. دلیل آن هم روشن است. آفریقا منابع عظیمی در اختیار دارد. آفریقا با بیش از 30 میلیون کیلومتر مربع دومین قاره بزرگ دنیا است. اگر مساحت چین و هند و آمریکا و اروپای غربی و ژاپن را یکجا جمع کنیم باز آفریقا بزرگ تر است. جمعیت جوان آفریقا بیشتر از قاره های دیگر است. جوانان 65 درصد جمعیت این قاره را تشکیل می دهند.

آفریقا 500 تریلیون متر مکعب ذخایر گازی دارد. 12 درصد نفت جهان یعنی چیزی معادل 124 میلیارد بشکه نفت در آفریقا تولید می شود. آفریقا 95 درصد ذخایر الماس و 90 درصد ذخایر پلاتین و 75 درصد ذخایر طلای دنیا را دارد. آفریقا از ذخایر عظیم اورانیوم برخوردار است. بخش های وسیعی از زمین های کشاورزی آن هنوز بکر و دست نخورده هستند.

آیا آفریقا با بهره برداری از منابع طبیعی در دسترس می تواند دستخوش یک انقلاب صنعتی شود و یا اینکه اقدامات دیگری باید اتخاذ شود؟

قاره آفریقا قابلیت تبدیل شدن به یک مرکز صنعتی بزرگ در جهان را در آینده دارد. حالا درست است که آفریقا در گذشته به موج انقلاب صنعتی نپیوست اما پرسش اصلی اینجاست که چگونه می توان از این مشکلات به عنوان فرصت تازه سرمایه گذاری بهره برداری کرد. کمبود زیر ساختارهای اصلی یک فرصت سرمایه گذاری است. کمبود انرژی یک فرصت سرمایه گذاری است. زمین های کشاورزی دست نخورده و موقعیت استراتژیک آفریقا و تامین امنیت غذایی و کشف و بهره برداری از منابع طبیعی فرصت هایی هستند که باید از آنها بهره برداری کرد.

این مشکلات در واقع یک فرصت واقعی برای سرمایه گذاری هستند که درآمد سرشاری دارند. البته در این راستا باید برخی موانع مثل کاغذ بازی و هزینه بالای سرمایه گذاری و تولید را برداشت و وارد عرصه رقابت و استانداردهای بین المللی شد. همچنین باید مناطق ویژه اقتصادی با مقررات و ضوابط خاص ایجاد کرد. هدف از این اقدام، مقابله با کاغذ بازی و جذب سرمایه گذاری و بومی سازی صنایع و تربیت منابع انسانی و توجه به نقش زنان و تشویق سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختاری و حمل و نقل و انرژی و بنادر است. اعطای مشوق های ویژه به شرکت های محلی و بین المللی موجب کاهش هزینه سرمایه گذاری و افزایش تولید و داد و ستد می شود و پای آفریقا را به عرصه اقتصاد بین المللی باز می کند.
آفریقا با این اقدامات به انقلاب صنعتی چهارم مبتنی بر ربات و هوش مصنوعی خواهد پیوست و به عنوان یک بازیگر موثر بروز می کند. در این میان نباید از توسعه کشاورزی و صنایع کوچک غافل شد.

کشور مصر از آغاز برنامه اصلاحات اقتصادی تا کنون با چه مشکلات اقتصادی روبرو شد؟

بی گمان حکومت مصر گام های متعددی در مسیر اصلاحات اقتصادی برداشته و حالا نوبت به برنامه ها و چشم اندازها و اهداف بزرگ تر و جامع تر رسیده است. حکومت مصر از طریق وضع قوانین و سیاست های جدید می تواند جهش اقتصادی جدیدی را تجربه کند. این رویکرد در راستای رشد اقتصادی و جذب سرمایه گذاری خارجی ضروری به نظر می رسد. اما هنوز موانع بسیاری وجود دارد؛ از جمله بالا بودن هزینه سرمایه گذاری و افزایش هزینه تولید. سران سیاسی مصر به این مشکلات واقف هستند و توجه خود را بر روی صنعتی شدن مصر معطوف کرده اند.  

چه اقداماتی برای ایجاد فضای امن سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران عرب و خارجی در نظر گرفته اید؟ نقش حکومت مصر برای سرمایه گذاری در آفریقا چیست؟

مصر در مسیر اهداف بزرگ قرار گرفته است. آرزوهای بزرگ دست یافتنی هستند. حمایت بین المللی از مصر بیانگر این است که مصر در مسیر درست قرار گرفته. حکومت چشم انداز آینده را تدوین کرده . توسعه بزرگ از طریق این چشم انداز در انتظار مصر است. خواهش من این است که بخش صنایع در اولویت حکومت قرار بگیرد. ما به عنوان بازرگان و صنعتگر و سرمایه گذار و مسئولان رسمی در مصر باید تمام قد وارد بازار آفریقا شویم. اینکه واردات مصر از آفریقا بیشتر از حجم صادرات باشد درست نیست. همگی باید بازارهای تازه ای برای کالاهای مصری در آفریقا ایجاد کنیم. 

شما به عنوان یکی از سرمایه گذاران سرشناس در جهان عرب و آفریقا چگونه در ایجاد فضای سرمایه گذاری جذاب و متعادل در خاورمیانه نقش آفرینی می کنید؟

دولت مصر که رییس اتحاد آفریقا است توجه ویژه ای به این منطقه و بهره برداری از منابع طبیعی و انسانی آنجا دارد. پرزیدنت السیسی طرح اتصال آفریقا و یکپارچگی این قاره را مطرح کرد. این طرح از طریق پروژه های عظیم قابلیت اجرایی دارد. هدف از طرح گذرگاه توسعه قاهره-کیپ تاون اتصال 10 کشور آفریقایی به یکدیگر است. حمل و نقل و تردد در این شرایط راحت تر انجام خواهد گرفت. طرح اتصال دریاچه ویکتوریا به مدیترانه و ایجاد خطوط آهن در آفریقا طرح های کلانی هستند که تاثیر بسزایی بر روند توسعه در آفریقا خواهند داشت و به ایجاد فضای سرمایه گذاری متعادل کمک می کنند.