حذف قاسم سلیمانی و برهم ریختن معادلات منطقه ای ایران

چند روز پس از ادعای مشارکت ایران در حمله نیروهای وابسته به حشدالشعبی و کتائب حزب الله به مراکز نظامی و تجاری وابسته به آمریکا در کرکوک و درگیری میان نیروهای حامی ایران و آمریکا مقابل سفارت آمریکا در عراق و تخریب بخشی از ساختمان سفارت، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در فاصله اندکی با فرودگاه بین‌المللی بغداد طی عملیات «آذرخش کبود» پنتاگون مورد حمله بالگردهای آمریکایی  کشته شد.

هدف قرار دادن خودروی حامل قاسم سلیمانی و ۱۰ تن از همراهان او از جمله ابومهدی مهندس، جانشین فرمانده حشدالشعبی (بسیج مردمی عراق)  و فرمانده کتائب حزب‌الله بمب خبری بزرگی بود که در بامداد سوم ژانویه ، ۱۳ دی ماه در جهان منفجر شد.

در ساعت‌های پس از انتشار خبر کشته شدن قاسم سلیمانی،‌ هشتگ‌های انگلیسی و فارسی ایران (Iran#)، سلیمانی (Soleimani#)،‌ #قاسم_سلیمانی و جنگ جهانی سوم (WWIII) به نخستین ترندهای جهانی بدل شدند و هم زمان شبکه خبری الجزیره تصاویری از شادی شماری از معترضان عراقی را درست درمیان ناخشنودی عمومی علیه سیاستمداران شیعه و اکثراً وابسته به ایران در میدان تحریر بغداد منتشر کرد.
 

سلیمانی یک سال بعد در سال ۱۳۸۹ به درجه سرلشکری بالاترین درجه در جمهوری اسلامی رسید .

حامیان پرشور و هواداران او در ایران با اعطای القابی چون "فرمانده سایه"، "ژنرال بین‌المللی"، "شبح فرمانده"، "فرمانده مرموز"، "کابوس دشمن"، "مالک اشتر زمان"، "ژنرال حاج قاسم" "نابودگر داعش" و"چه‌گوارای ایران" و "قهرمان ملی" او را فرماندهی شجاع می دانند که با کاریزمای منحصربه‌فردش جبهه دفاع از ایران را در خارج از مرزهای کشور فرماندهی می‌کند تا ایران در آرامش و امنیت به سر ببرد .

اما شمار قابل ملاحظه‌ای از مخالفان وی در خاورمیانه او را باعث کشته شدن ده‌ها هزار تن در جنگ‌های عراق، سوریه، لبنان و یمن می‌دانند.

سردار قاسم سلیمانی با رؤیای تشکیل «هلال شیعی» مجموعه حشدالشعبی در عراق و گروه شبه‌نظامی حوثی در یمن، سپاه بدر جهاد اسلامی در نوار غزه و شاخه نظامی حزب الله لبنان را به عنوان دیگر گروه‌های شبه‌نظامی تحت حمایت مستقیم آموزشی و نظامی به نیروی قدس سپاه اضافه کرد.

نیروی قدس به عنوان شاخه برون مرزی سپاه برای حمایت از حکومت بشار اسد در ۵ سال گذشته با اعزام هزاران جنگجوی افغانستانی، پاکستانی، لبنانی، عراقی و ایرانی اقدام به راه‌اندازی دو گروه "تیپ فاطمیون" و "لشکر زینبیون" در سوریه کرد و بر آنان نام "مدافعان حرم" نهاد که به کشته شدن چند صد هزار انسان و آوارگی بیش از پنج میلیون از جمعیت سوریه از خانه و کاشانه‌شان منجر شد.

تا این که دولت دونالد ترامپ در آوریل ۲۰۱۹ سپاه پاسداران از جمله نیروی قدس را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد که از دید نظام سیاسی آمریکا هدف قرار دادن هر عضوی از این گروه، مشروع تلقی می‌شود.
 

 
سرباز صفر ولایت

 فرمانده سپاه قدس که خود را "سرباز صفر ولایت" می دانست؛  در عمل و گفتار نشان داده بود که مطیع، کاردان و پیرو مورد اعتماد تام و تمام آیت الله خامنه‌ای است. به لطف همین اعتماد رهبر جمهوری اسلامی تقریباً کارگزار سیاست خارجی کلان جمهوری اسلامی در منطقه خاورمیانه بود به طوری که بشار اسد؛ رئیس جمهور روسیه را در تیرماه ۱۳۹۸ محرمانه و بدون هماهنگی و اطلاع محمدجواد ظریف رییس دستگاه دیپلماسی ایران برای چند ساعت به ایران آورد، پس از انتشار عکس‌های دیدار بشار اسد با آیت الله خامنه‌ای و حسن روحانی در حضور قاسم سلیمانی محمدجواد ظریف در اینستاگرام خود نوشت: "بعد از عکس‌های ملاقات‌های امروز دیگر جواد ظریف به عنوان وزیر خارجه در جهان اعتباری ندارد." و همان روز استعفا کرد و در نهایت با وعده و وعیدهایی بازگشت.

سپاه قدس و قاسم سلیمانی در سال‌های گذشته بارها به اتهام "اقدامات بی‌ثبات‌کننده مخرب»، «حمایت از تروریسم» و «مداخله در کشورهای خاورمیانه نظیر دخالت در امور عراق، قاچاق مواد مخدر و اجرای فعالیت‌های اقتصادی تحت عنوان شرکت‌های پوششی در حوزه‌های مختلف برای دور زدن تحریم‌ها، حمله به نفتکش‌ها و تاسیسات نفتی سعودی، با دونالد ترامپ؛ ریاست جمهوری امریکا به شکل لفظی درگیر شده بود.

قاسم سلیمانی با اعتماد به نفس کاذب و ارزیابی اشتباه از خودداری ترامپ در واکنش انتقام‌گیرانه پس از سقوط پهپاد آمریکایی روز پنج شنبه ۲۶ ژوئیه؛ ۴ مراد ۱۳۹۸ رئیس جمهوری آمریکا را با لحنی تهدیدآمیزخطاب قرار داد و گفت: "من حریف تو هستم، نیروی قدس حریف شماست. هیچ شبی نیست که ما نخوابیم و به شما فکر نکنیم… آقای ترامپ قمارباز! به شما می‌گویم از آنچه که شما فکر می‌کنید ما به شما نزدیک‌تریم. "

پیش تر هم در سال ۲۰۱۷ مایک پومپئو؛ وزیر خارجه آمریکا به عنوان رئیس وقت سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سیا)در نامه‌ای به قاسم سلیمانی نسبت به رفتار تهدید آمیز ایران در عراق هشدار داد و نوشت: «آن‌چه در این نامه به او (قاسم سلیمانی) گفتیم این است که ما او و ایران را مسئول هر حمله‌ای به منافع آمریکا در عراق به دست نیروهای تحت کنترل او می‌دانیم.»

اما سلیمانی به آورنده نامه گفته بود که به پمپئو بگوید «نامه تو را نمی‌گیرم و نمی‌خوانم و اصلاً با این افراد صحبتی ندارم»
 

کمی دور از ذهن است که تصور کنیم مقامات جمهوری اسلامی ساکت بنشینند و به واکنش‌های نمایشی و شعاری، تهییج احساسات برافروخته و قهرمان‌سازی از قاسم سلیمانی اکتفا کنند. تهدید آیت‌الله خامنه‌ای به انتقام‌گیری سخت و اعلام سه روز عزای عمومی تازه ترین رجزخوانی‌های عالی ترین مقام جمهوری اسلامی به کشته شدن قاسم سلیمانی است که نشانه افول امپراتوری شبه‌نظامیان ایرانی و تغییری بنیادین در سیاست خاورمیانه است.

پس از این اتفاق، تنش‌ها بین ایران و ایالات متحده به اوج خود خواهد رسید اگر نظام جمهوری اسلامی با ادامه به آتش‌افروزی منطقه‌ای بخواهد به این حمله پاسخ دهد، به احتمال بسیار زیاد هر اقدام و عملیات تلافی جویانه ایران رویارویی مستقیم و درگیری گسترده‌تری را در پی خواهد داشت.