نفوذ در گروه های تروریستی

نفوذ ماموران امنیتی و اطلاعاتی به تشکیلات افراطی

 
هرگاه دستگاه های امنیتی در کشورها موفق به خنثی کردن عملیات تروریستی پیش از انجام آن می شوند یا هشدار درباره خودداری از سفر به یک کشور معین از سوی حکومتی صادر می شود تحلیلگران پرسشی مطرح می کنند که در چند سال گذشته ذهن خیلی ها را مشغول کرده است: دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی از کجا به این همه اطلاعات حساس دست یافته اند؟ این سوال شاید ساده به نظر برسد اما پرسش های پیچیده دیگری درباره این ماموران مخفی به دنبال دارد. این ماموران دستگاه امنیتی و اطلاعاتی که برخی نیز برای انجام ماموریت جان خود را از دست دادند چه کسانی هستند و چطور برای انجام چنین مسئولیتی تعیین می شوند؟

ساختار گروه های تروریستی همواره دستخوش تحول و دگرگونی بوده است. این گروه ها رفته رفته از ساختار و تشکیلات پیچیده تری برخوردار شدند. گروه های تروریستی از میراث سازمان های تندروی محلی که در قرن گذشته در برخی کشورها فعال بودند بهره مند شدند. اما استراتژی «نفوذ» ماموران امنیتی و اطلاعاتی برای خنثی کردن گروه های تروریستی از داخل این سازمان ها ادامه دارد و یکی از موثرترین تاکتیک های مقابله با تروریسم به شمار می رود.
جمع آوری اطلاعات یکی از حربه های اصلی دستگاه های امنیتی برای مقابله با تروریسم و خنثی کردن موارد متعددی از عملیات تروریستی قبل از انجام آن به شمار می رود.
 




سرلشکر رضا یعقوب

سرلشکر رضا یعقوب کارشناس تروریسم بین المللی به «المجله» گفت «ماموران مخفی به دو شیوه به درون گروه های تروریستی نفوذ می کنند. نخست ماموری که اعزام می شود خود را به عنوان فردی که جذب گروه شده معرفی می کند. وقتی مامور به عضویت گروه تروریستی درآمد باید در کلاس های فشرده امنیتی در کنار تمرینات روانی شرکت کند تا به فضای افراطی گری در آنجا خو بگیرد.

مامور مخفی باید مبانی ایدئولوژیکی گروه تروریستی را مطالعه کند و نباید از همان آغاز کار به انتقال اطلاعات بپردازد. این فرد باید در آغاز آزمون سرسپردگی به گروه تروریستی را پشت سر بگذارد و بعد از اینکه به عضویت گروه درآمد انتقال اطلاعات آغاز می شود. چنانچه مامور امنیتی مورد آموزش مناسب قرار بگیرد و کارش را خوب انجام دهد می تواند پله های ترقی در سلسله مراتب سازمان تروریستی را طی کند».

یعقوب افزود «ما شیوه دیگری هم داریم که آسان تر از اولی است یعنی جذب اعضای این گروه ها برای همکاری با دستگاه های امنیتی. سابقه هر کدام از اعضا مورد بررسی دقیق قرار می گیرد. کسانی که سرسپردگی ضعیف تری به سازمان دارند یا نسبت به شعارها و رفتارهای سران گروه تروریستی دچار شک و تردید شده اند تعیین می شوند.

برخی اعضا بعد از مشارکت یا مشاهده عملیات کشتار دچار مشکل روحی و روانی می شوند. اعضای تعیین شده در کلاس های آموزشی فشرده شرکت می کنند تا برای ارسال اطلاعات به شکلی که شک برانگیز نباشد آماده شوند. خیلی وقت ها پیش آمده که فرد عضو گروه تروریستی داوطلبانه برای در اختیار گذاشتن اطلاعات به ما مراجعه می کند. خب این فرد ایمان خود را به ایدئولوژی گروه از دست داده و یا اینکه نمی تواند با کشتار مردم بی گناه کنار بیاید. این فرد واقعیت گروه های تروریستی را دریافته و فهمیده که از دین به عنوان ابزاری برای تامین منافع سیاسی استفاده می کنند.

رویکرد نفوذ به گروه های تروریستی منجر به نابودی هسته های تروریستی فراوانی در مصر شده است».

این کارشناس تروریسم بین المللی افزود «هر چند تجهیزات فناوری پیشرفته تر شده اند اما منابع انسانی هنوز به عنوان موثرترین عنصر انتقال اطلاعات در درون گروه های تروریستی مطرح هستند. دستگاه های اطلاعاتی در کشورهای بسیاری اقدام به ارسال جاسوس یا جذب برخی اعضای گروه های تروریستی می کنند. دستگاه اطلاعاتی کشورهای فراوانی نیز با یکدیگر تبادل اطلاعاتی دارند که همین منجر به خنثی شدن عملیات تروریستی بسیاری در جهان شده است. البته منافع برخی کشورها در تقابل با یکدیگر قرار دارد که همین باعث شده تا تلاش های انجام شده به نتیجه مطلوب نرسد».

می توان به چند نمونه موفق عملیات نفوذی در چند سال اخیر اشاره کرد که طی آن دستگاه های اطلاعاتی موفق به نفوذ در چندین گروه های تروریستی و انهدام کامل آنها شدند. یک هسته نفوذی دستگاه اطلاعاتی عراق موسوم به «الصقور» موفق شد با نفوذ به گروه تروریستی داعش بخشی از این گروه در عراق را منهدم و شماری از سران این هسته کشته شدند.

ابو علی البصری رییس هسته اطلاعاتی الصقور در عراق در گفتگو با روزنامه های محلی در اوایل اوت گفت «هسته الصقور موفق به نفوذ در ساختار تشکیلاتی گروه تروریستی داعش شد و ابراهیم السامرائی یکی از سران مهم و نزدیک به رهبر داعش (ابو بکر البغدادی) از پا درآمد. همچنین هسته اطلاعاتی الصقور موفق به نفوذ در گروه داعش و کشته شدن برخی سران مهم این گروه در عراق و سوریه در سه سال گذشته شده است».
 




نبیل نعیم یکی از سران پیشین سازمان الجهاد در مصر

نبیل نعیم رهبر پیشین سازمان الجهاد در مصر در گفتگو با «المجله» گفت «یگان های عضوگیری دروازه نفوذ به دو گروه داعش و القاعده توسط سرویس های اطلاعاتی هستند. این یگان ها در اغلب کشورهای جهان حضور دارند و معمولا زیر نظر فعالان اجتماعی و مسئولان اداره مراکز اسلامی یا مساجد قرار دارند. عضوگیری اعضای گروه های تروریستی توسط این افراد انجام می شود و سپس به پادگان های آموزشی منتقل می شوند. کار سرویس های امنیتی برای نفوذ از اینجا آغاز می شود. این افراد به عنوان اعضای هواداری که تمایل به عضویت در گروه تروریستی دارند معرفی می شوند».

نعیم افزود «عملیات امنیتی مصر برای مقابله با گروه های جهادی تروریستی در دهه نود میلادی به اوج خود رسید. سرویس های امنیتی موفق به نفوذ در چندین گروه مهم تروریستی از جمله سازمان جهاد و جماعت اسلامی مصر شدند و چندین هسته تروریستی را تار و مار کردند. یادم می آید که یکی از عوامل نفوذی در یکی از هسته های وابسته به جماعت اسلامی موفق به کشتن بیش از 21 نفر از اعضای این گروه تروریستی شد. داستان جالبی در این باره بگویم. یکی از عوامل امنیتی نفوذی به یکی از هسته های تروریستی در منطقه حلوان (جنوب قاهره) قرص خواب در غذای اعضای آن گذاشت. بدین ترتیب ماموران توانستند با یورش به این مکان همه اعضا را بازداشت کنند».

نعیم در ادامه خاطر نشان کرد «گروه های تروریستی یگان های اطلاعاتی ویژه ای دارند. یکی از وظایف این یگان ها این است که ضمن مبارزه با عملیات نفوذ به گروه از سرسپردگی اعضا اطمینان حاصل کند. گلوله باران سرنوشت مظنونین به جاسوسی برای سرویس های اطلاعاتی و امنیتی است. اسامه بن لادن رهبر پیشین القاعده خیلی به امنیت و مقابله با نفوذ سازمان های اطلاعاتی به گروه متبوعش توجه می کرد. محافظان شخصی توسط خود اسامه بن لادن و بعد از گذراندن مراحل گوناگون تعیین می شدند. روند نفوذ به تشکیلات القاعده در دوره خلافت ایمن الظواهری رو به فزونی گذاشت. بسیاری از نیروهای اطلاعاتی نفوذی به گروه القاعده شناسایی و کشته شدند. یکی از نیروهای نفوذی به سمت رده بالایی در القاعده پاکستان رسیده بود. او توسط شماری از سران القاعده از پاکستان ربوده و به پادگانی در افغانستان هدایت و سپس به ضرب گلوله کشته شد».

 همکاری سرویس های اطلاعاتی کشورهای گوناگون نیز در خنثی کردن چندین عملیات تروریستی در چند سال گذشته مثمر ثمر بوده است.

سامح عید پژوهشگر و کارشناس مسائل مربوط به گروه های افراطی به المجله گفت «پیشرفت تکنولوژی و ابزارهای جاسوسی باعث شده تا سرویس های اطلاعاتی رویکرد موثرتری در پیش گرفته و به سرعت به اطلاعات لازم در مورد گروه های تروریستی دسترسی پیدا کنند. در این میان، کار ماموران نفوذی هم راحت تر شده و آنها دستگاه های ضبط صدا و دوربین هایی در اختیار دارند که شناسایی آنها دشوار به نظر می رسد. اطلاعات به سرعت به دستگاه های امنیتی ارسال می شود. با این حال نباید نقش منابع انسانی را در این میان دستکم گرفت. نیروهای نفوذی می توانند به اطلاعاتی دست یابند که دسترسی به آنها از طریق ابزارهای فناوری دشوار به نظر می رسد.

مساله مهم دیگر این است همانطور که نیروهای تروریستی شناخته شده توسط دستگاه های امنیتی مورد پیگرد قرار می گیرند و تماس ها و تحرکاتشان تحت نظر است نسل های جدید گروه های تروریستی در حال ظهور هستند که برای دستگاه های امنیتی شناخته شده نیستند. همین باعث پررنگ شدن نقش و تاثیر منابع انسانی برای نفوذ به گروه های تروریستی می شود.

عید گفت «عملیات نفوذی به گروه تروریستی داعش نسبت به القاعده بیشتر است چرا که داعش بیشتر از القاعده به جذب نیرو می پردازد. داعش برای مقابله با نفوذی ها رویکرد جدیدی در پیش گرفته و آنها را به محض عضویت به جبهه های درگیری نظامی اعزام می کند. نیروهای نفوذی هم باید شجاعت بالایی داشته باشند و هم مهارت رزمی بالا تا بتوانند از پس تجربه پیکار در صفوف گروه های تروریستی بدون شناسایی آنها برآیند».
 


Subscribe to the discussion