وزیر امور خارجه عمان به «المجله»: ایران به دنبال جنگ با آمریکا نیست

بن علوی: تفاهم نامه همکاری بین لندن و مسقط اوج مناسبات تاریخی دوستانه بین دو طرف است

انگلیس و پادشاهی عمان تفاهم نامه همکاری در راستای گسترش مناسبات دو جانبه در عرصه های سیاسی و اقتصادی و علمی و فرهنگی و توسعه و فناوری امضا کردند.

این توافقنامه در راستای گسترش و تقویت روابط خارجی بین دو کشور امضا شده است. پیشینه روابط دو کشور به قرن شانزدهم میلادی برمی گردد.

هانت پس از امضای توافقنامه اعلام کرد «این توافقنامه در راستای گسترش همکاری و با توجه به پیشینه تاریخی مناسبات دو جانبه امضا شده است. پادشاهی عمان یک متحد اصلی در مشکلات منطقه از جمله برقراری صلح در یمن و جلوگیری از دست یابی ایران به سلاح هسته ای به شمار می رود».

المجله در گفتگو با یوسف بن علوی وزیر امور خارجه عمان نظر او را درباره گفتگوهای فراگیر بین لندن و مسقط درباره گفتگوهای دو جانبه جویا شد.

یوسف بن علوی در سال 1997 وزیر امور خارجه پادشاهی عمان شد. او در این گفتگو به تنش روزافزون بین آمریکا و ایران اشاره کرد و از جامعه بین الملل خواست تا برای مهار تنش و اجتناب از درگیری نظامی در منطقه خلیج تلاش کند. او افزود که هم کشورش و هم نهادهای بین المللی در راستای آرام کردن تنش میان تهران و واشنگتن تلاش می کنند. بن علوی خاطر نشان کرد دو طرف باید به این شرایط خطرناک یعنی افزایش بیش از حد تهدیدهای جانبه آگاه باشند.

یوسف بن علوی همچنین به نقش کشورش در ایجاد راهکار برای مشکلات منطقه از جمله در یمن اشاره کرد.

متن گفتگو به شرح زیر است:

وزیر امور خارجه انگلیس و شما معاهده همکاری مشترک بین دو کشور امضا کردید. این معاهده در راستای مناسبات تاریخی بین دو کشور امضا شده است. دو کشور با توجه به این معاهده در چه عرصه هایی همکاری خواهند کرد؟ 

روابط دو کشور سابقه طولانی تاریخی دارد. مسقط و لندن در راستای به رسمیت شناخته شدن مناسبات تاریخی قدرتمند دو جانبه این توافق را امضا کردند. این معاهده در راستای گسترش و تقویت روابط تاریخی و دیدگاه مشترک دو کشور تنظیم شده است. همکاری های گسترده با سود متقابل منجر به ایجاد اقتصاد باز و رقابتی می شود. تفاهم نامه همکاری در راستای گسترش مناسبات دو جانبه در عرصه های سیاسی و اقتصادی و علمی و فرهنگی و توسعه و فناوری اجرا خواهد شد. منافع مشترک دو کشور و در راس آن همکاری های دو جانبه و تداوم رایزنی های مشترک در این معاهده در نظر گرفته شده است.

آیا شما درباره مسائل منطقه گفتگو کردید؟ می توان به مهم ترین تحولات منطقه ای یعنی گفتگوهای صلح میان فلسطینیان و اسرائیلی ها در آستانه اعلام طرح صلح توسط آمریکا و نیز تنش خطرناک بین تهران و واشنگتن و بحران یمن و نیز مسائل داغ منطقه اشاره کرد. 

بله. ما درباره همه این مسائل و نیز درباره حمایت از برقراری صلح و امنیت و ثبات در منطقه و جهان رایزنی کردیم. ما درباره مشکلات و چالش های کنونی در منطقه و نیز تحولات تازه مثل اختلاف نظر کشورهای خلیج و آمریکا با ایران صحبت کردیم. این تنش سایه جنگ را بر سر منطقه افکنده است. مساله فلسطین و جنگ های جاری در منطقه از دیگر محورهای گفتگو بودند.

ما بر این باوریم که بریتانیا یک ابرقدرت است. هرچند بریتانیا در شرایط کنونی به عنوان یک ابرقدرت مطرح نیست اما یک قدرت جهانی است. این کشور عضو شورای امنیت بوده و نقش کلیدی در حل و فصل تنش ها و ایجاد راهکار برای مسائل بین المللی و منطقه ای دارد. انگلیس متحد ما در همه مسائل خاورمیانه است. همکاری بین بریتانیا و پادشاهی عمان به دو طرف برای حل مشکلات و تنش ها در خاورمیانه و خلیج کمک می کند.

 



گوشه ای از مراسم امضای معاهده همکاری بین عمان و انگلیس در مقر وزارت امور خارجه انگلیس در لندن

 

 

آیا پس از سفر نتانیاهو نخست وزیر اسراییل به عمان در اکتبر پارسال و دیدار با سلطان قابوس در مسقط تحول تازه ای در مساله فلسطین و پیشبرد فرآیند صلح در منطقه و نیز روابط بین اسراییل و عمان انجام شده است؟

اسرائیل و عمان با یکدیگر روابط عادی دارند...نتانیاهو اولین رییس جمهور اسرائیل نیست که به پادشاهی عمان سفر کرده است. اسحاق رابین و شمعون پرز و مقام های دیگر اسرائیل نیز در شرایط حساس و پرتنش منطقه ای راهی عمان شدند. 

نخست وزیر اسرائیل با توجه به درخواست مطرح شده از سوی خود اسرائیلی ها به عمان سفر کرد. پیشتر، پرزیدنت محمود عباس (ابومازن) راهی عمان شده بود. مقام های عمانی در جریان سفر نخست وزیر اسرائیل درباره کمک به دو طرف برای ایجاد راهکار برای این منازعه گفتگو کردند.

ما تصور می کنیم به رسمیت شناختن حق فلسطینیان برای تشکیل کشور مستقل و دارای حاکمیت مستقل باید پایه و اساس طرح ها برای برقراری صلح را تشکیل دهد.

فلسطینی ها باید در این باره تصمیم گیری کنند و کشورهای جهان از آنان حمایت می کنند. هر گونه مانع تراشی در مسیر تشکیل کشور فلسطین غیر قابل قبول است.

البته فرآیند تشکیل کشور فلسطین با مشکلات فراوانی روبرو است و باید نشست ها و مقدمات و رایزنی های فراوانی دراین باره انجام شود. اما هر مشکلی راه حلی دارد. اسرائیل و فلسطین همسایه یکدیگرند.. همکاری بین دو طرف سازنده خواهد بود. اسرائیل در شرایط کنونی به عنوان یک کشور موفق شناخته می شود اما اسرائیل در عین حال اشغالگر است و بخش هایی از کرانه باختری و نوار غزه را به تصرف خود درآورده است.. روزی می رسد که دو طرف با یکدیگر همکاری خواهند کرد.

اسرائیلی ها هر چقدر هم که از رفاه و شرایط اقتصادی خوب و پیشرفت در حوزه علم و فناوری برخوردار باشند اما همواره دغدغه امنیت و آرامش دارند. اسرائیل به عنوان یک کشور غیر عربی در یک منطقه عربی با جمعیت 400 میلیون نفری قرار گرفته و چشم انداز باثباتی برای کشورش تصور نمی کند.

 مردم فلسطین می توانند به برقراری امنیت و ثبات اسرائیل کمک کنند اما هیچ یک از دو طرف قدم نخست برای برقراری امنیت برای دو طرف را بر نمی دارد. کشورهای عربی بعد از چندین دهه گرفتاری و مشکلات حالا به امنیت و ثبات نیاز دارند.

حالا که 40 سال از اشغال کرانه غربی می گذرد اسرائیلی ها و فلسطینی ها شناخت خوبی از یکدیگر پیدا کرده اند. اسرائیلی ها به این مساله پی برده اند که مردم فلسطین ایستادگی می کنند و برای دست یابی به حقوق خود یعنی تشکیل کشور مستقل پافشاری. فلسطینیان می دانند خواسته اسرائیل چیست. آنها تقریبا در جایگاه برابر قرار دارند و یک تصمیم سیاسی به این منازعه پایان می دهد.

 




یوسف بن علوی وزیر امور خارجه عمان در مقر اقامتش در لندن (المجله)

«المجله» با جیسون گرینبلات دستیار پرزیدنت ترامپ و نماینده ویژه مذاکرات بین المللی در کاخ سفید و نیز طرح صلح جارید کوشنر گفتگو کرد. او گفت حکومت خودگردان فلسطین در صورت عدم پذیرش طرح صلح مورد قضاوت تلخ تاریخ قرار می گیرد. نظر شما در این باره چیست؟

باید به این نکته توجه کرد که طرح صلح آمریکا مورد بررسی و مناقشه قرار دارد. پادشاهی عمان هنوز از جزئیات آن اطلاعی ندارد اما فلسطینیان از خواسته خود یعنی تشکیل کشور فلسطین کوتاه نمی آیند، به ویژه حالا که 70 سال از تشکیل کشور اسرائیل گذشته است. اینکه اسرائیلی ها کشور مستقل داشته باشند و فلسطینیان در اردوگاه زندگی می کنند قابل قبول نیست... ما این را به آمریکایی ها گفتیم. ما به آنها گفتیم که پول مشکل اصلی نیست.. مساله اصلی سرنوشت مردمی است که ده درصدشان در سرزمین های فلسطینی و بقیه در جاهای دیگر دنیا آواره هستند. اسرائیل باید به عنوان طرف حامی فلسطینیان و نه اشغالگر نقش آفرینی کند.. اگر در طرح آمریکایی ها راهکاری برای این مشکلات مطرح نشده باشد این برنامه ناقص خواهد بود.

اگر این طرح آمریکایی ها به نتیجه برسد آیا خواسته عادی سازی روابط با اسرائیل را با کشورهای عربی مطرح می کنید؟

کشورهای عربی دیدگاه مشترکی در این باره ندارند.. اما این خواسته بستگی به فلسطینیان دارد. در ابتدا باید این طرح مورد قبول فلسطینیان قرار بگیرد و فرصت تشکیل کشور مستقل فلسطین فراهم شود و بقیه موارد حل شدنی است.

به دنبال آغاز منازعه فلسطین و اسرائیل، چندین نسل گرفتار احساسات نفرت از اسرائیل شده اند. این فضا یک شبه از بین نمی رود..

با نگاهی به تحولات منطقه می توان گفت مساله فلسطین نقش قابل ملاحظه ای در رویدادهای افغانستان و انقلاب ایران و مسائل لبنان و غیره دارد. همین تحولات منجر به ظهور القاعده و داعش شد.

 حالا فارغ از رویدادهای کرانه باختری اما مساله فلسطین عامل اصلی اغلب نبردهای منطقه است. غرب و روسیه و چین و ژاپن و آمریکا و آفریقا فقط حرف می زنند اما هیچ کدام از آنها راهکار یا حمایت قابل ملاحظه ای در این مورد مطرح نکرده است! عرب ها متاسفانه فقط اهل حرف و نه عمل هستند.. به همین دلیل است که می گوییم مساله فلسطین اهمیت حفظ ثبات و امنیت اسرائیل را ثابت کرد. چنانچه ثبات و امنیت در اسرائیل برقرار شود و کشور مستقل فلسطین تشکیل شود صلح و ثبات در همه منطقه برقرار خواهد شد.

اگر کشورها به این نتیجه برسند دست از گذشته برمی دارند و درباره منافع مشترک فکر می کنند.. تفاهم و توافق بین اسرائیل و فلسطین منجر به توسعه اقتصادی می شود. آمار گردشگران یهودی و مسیحی و مسلمان از کشورهای جهان به اماکن مقدس مثل مناطق گردشگری در قدس به چندین میلیون نفر می رسد.. این طرح نیازمند خدمات جدید و احداث بازار و هتل و بیمارستان و شرکت و تاسیسات دیگر است.. این چشم انداز است... سرمایه های کلان از محل گردشگری به این منطقه تزریق می شود. اگر مردم این استدلال را درک کنند و به مسکن و سرزمین و ثروت دست یابند همه مشکلات را فراموش می کنند.

خب، با این اوصاف اسرائیلی ها و مثلا انگلیسی ها چه فرقی با یکدیگر دارند؟ هیچ! اگر مصلحت ایجاب کند با یک شخص مثل خودت ارتباط برقرار می کنی و دو طرف از این رابطه سود می برید.. البته همه این تحولات زمان می برد. مردم فلسطین بسیار هوشمند هستند و اگر فرصت مناسبی برای آنها ایجاد شود به جایگاه بالایی دست می یابند.

آیا فکر می کنید که این استدلال برای ایجاد راهکار منازعه اسرائیل و فلسطین توسط سازمان «حماس» مورد پذیرش قرار می گیرد؟

اگر کشور فلسطین تشکیل و به رسمیت شناخته شود بی گمان حماس این شرایط را خواهد پذیرفت. گمان نمی کنم که آنها «شیفته» درگیری و نبرد باشند. همه پول های دنیا هم نمی تواند فلسطینیان را راضی کند. آنها خواهان تشکیل کشور مستقل هستند. 

نقش برخی رسانه ها و سیستم های آموزشی و نیز گفتمان مذهبی در ایجاد و ترویج دشمنی و نفرت و ستیزه جویی با همزیستی و همکاری بین مردم منطقه به ویژه اعراب و اسرائیلی ها را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا پادشاهی عمان رویکرد اصلاح کارکرد رسانه ای و آموزشی و گفتمان مذهبی را آغاز کرده است؟

رسانه ها و سیستم آموزشی و روحانیت نقش مهمی دارند. تغییر این ذهنیت زمان می برد. ذهنیت مردم با یک گفتمان میانه رو مذهبی یا یک یادداشت روزنامه تغییر نمی کند. باید به خاطر نسل های آینده گفتمان ارتجاعی را از میان برداشت و بخش آموزشی و رسانه ای را اصلاح کرد. ذهنیت نسل هایی که با این فرهنگ نفرت بزرگ شدند به این زودی تغییر نمی کند. مساله زمان می برد و باید از طرح تشکیل کشور فلسطین شروع کنیم. البته این طرح هم مخالفانی خواهد داشت چرا که برخی خواستار تشکیل کشور فلسطین بزرگ هستند.. عده ای در اسرائیل نیز با این طرح مخالفند.. اما همه این چالش ها به شکل تدریجی و با برقراری ثبات و همکاری حل می شوند... گاهی برخی از خطیبان مساجد می گویند «تنها بعد از پیکار با یهودیان روز قیامت فرا می رسد. این باورها یک شبه از بین نمی رود اما باید با گفتمان میانه روی مذهبی با این تفکر مقابله کنیم».

کاخ سفید اعلام کرد فاز اول طرح صلح دولت آمریکا بین فلسطینیان و اسرائیلی ها در «کارگاه اقتصادی» بین المللی در بحرین مطرح می شود. این نشست روز 25 ژوئن با عنوان «صلح برای شکوفایی» برگزار می شود. آیا پادشاهی عمان در این نشست شرکت می کند؟

عمان احتمالا در این نشست شرکت می کند. همه تحولات در دوران معاصر در نشست و همایش و کارگاه مقدماتی و با حضور فرهیختگان و بازرگانان مطرح می شود. این ذهنیت معامله گر دولت آمریکا است که هنوز در فرهنگ عربی جا نیفتاده است.

شما در مسیر سفر به لندن سری هم به تهران زدید و با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه دیدار کردید. آیا فکر می کنید که ایرانیان حاضر به توافق با آمریکایی ها هستند؟ آیا عمان نقش میانجی بین تهران و واشنگتن ایفا می کند؟ 

بنده با مقام های ایرانی درباره تنش روز افزون بین واشنگتن و تهران صحبت کردم. آنها به دنبال جنگ نیستند. تصور می کنم دو طرف نسبت به خطر آغاز جنگ آگاه هستند چرا که این جنگ دامن همه دنیا را خواهد گرفت. دو طرف می دانند که نباید بیش از حد تنش آفرینی کنند. پادشاهی عمان تلاش جدی برای جلوگیری از این جنگ خانمان سوز انجام می دهد. امیدوارم چنین جنگی در نگیرد.

این تنش به اوج خود رسیده و دو طرف حاضر به کوتاه آمدن از خواسته هایشان نیستند. تلاش های مشترک و فشرده بین المللی با حضور عمان می تواند جلوی این جنگ را بگیرد. اگر جنگ آغاز شود کسی جلودارش نیست.. جنگ خانمان سوزی خواهد بود و پیامدهای فاجعه باری خواهد داشت.. و بهای نفت به شکل بی سابقه ای گران می شود.. بنابراین همه این مسائل باید قبل از آغاز جنگ مورد توجه قرار بگیرد. 

ما خواهان افزایش تلاش های بین المللی برای جلوگیری از آغاز جنگ در خلیج هستیم. البته پادشاهی عمان به تنهایی نمی تواند کاری از پیش ببرد. تهدیدهای آمریکایی ها و ایرانی ها درباره جنگ به دنبال تلاش های بین المللی و منطقه ای کاهش می یابند. در مرحله بعدی می توان درباره جزئیات مربوط به حل اختلافات گفتگو کرد.

 



یوسف بن علوی وزیر امور خارجه عمان (المجله)

 

نظر شما درباره شرایط یمن و حمایت ایران از حوثی ها چیست؟ حوثی ها به نیابت از ایران در یمن می جنگند و امنیت کشورهای خلیج از جمله سعودی و امارات را در معرض تهدید قرار داده اند...

 بنده خواهان ایجاد فضای سازنده برای تلاش های مارتین گریفیتش فرستاده سازمان ملل در امور یمن هستم. باید طرف های گوناگون اعتمادسازی کنند تا بتوان به راهکارهای سریع دست یافت.

حوثی ها متاسفانه ناآگاهانه لباس انقلابیون شیعی را به تن کرده اند. آنها تفکرات انقلابیون شیعه را دارند. این مساله ای است که می توان راهکاری برای آن ایجاد کرد. این بحران اگر به درازا بکشد دردسر ساز خواهد بود. این نیاز به اعتماد و ظرفیت سازی و گفتگو و مذاکره دارد. این مساله نیاز به راهکار دارد. این نبرد به درازا کشیده و باید راهکاری برای آن ایجاد کرد. اعتماد سازی و ایجاد شرایط مناسب برای گفتگو راهکار مساله یمن است.

واکنش شما به پیشنهاد فیفا برای برگزاری جام جهانی 2022 در عمان چه بود؟

فیفا پیشنهاد کرد تا جام جهانی 2022 در عمان و قطر برگزار شود تا تعداد کشورهای شرکت کننده افزایش یابد. من به آنها گفتم که عمان از همان اول در بحث میزبانی جام جهانی شرکت نکرده و شرکت نمی کند. اگر بخواهند تعداد کشورها را زیادتر کنند می توانند جام جهانی را تمدید کنند. اما عمان حاضر به میزبانی جام جهانی 2022 نیست.


Subscribe to the discussion