مدارس ناایمن درایران؛ ضایعه ای که نادیده گرفته می شود

سال هاست که وقوع حوادث تلخ و تکان دهنده از جمله آتش سوزی در  مدارس مرزی و مرکزی ایران و تصادف های مکرر اتوبوس های حامل دانش آموزان طرح راهيان نور، در رسانه ها خبرساز  می شود. هنوز ۲ماه از شروع سال تحصیلی نگذشته بود که چراغ نفتی غیراستاندارد در  یکی از کلاس های اول ابتدایی در مدرسه غیرانتفاعی دخترانه اسوه حسنه زاهدان آتش گرفت و ۴ دانش‌آموز  در میان شعله های آتش سوختند و جان خود را از دست دادند. سالهاست که  به این فهرست بلند، حوادث متعدد  بسیاری اضافه می شود.

۱۷روز از شروع سال تحصیلی در سال جاری گذشته بود که بر اثر ریزش بخشی از دیوار فرسوده حیاط آموزشگاه مدرسه دخترانه روستایی در سنندج، یکی از دانش آموزان پایه اول این آموزشگاه فوت کرد. سال ۱۳۹۰ نیز  اتصال کابل های برق کولر سبب مرگ ۴ دانش آموز تيزهوش چابهاری شد. در ۱۵ آذرماه ۱۳۹۱ نیز بخاری نفتی یک کلاس ۳۷نفره در یکی از مدارس شین آباد در پیرانشهر،  یکی از شهرهای مرزی ایران آتش گرفت. مدرسه ای که از ابتدايي ترين تجهيزات ايمنی محروم بود.خراب بودن درب کلاس سبب شد تا ۲۸دختر بچه دانش آموز هنگام گسترش آتش نتوانند خود را از مهلکه نجات دهند و دچار سوختگی شدند. دو تن از دانش آموزان هم بر اثر شدت سوختگی جان خود را از دست دادند. در همان ماه، رسانه ها صحبت از گازگرفتگی دانش آموزان در خوی به ميان آوردند.

در ۲۷ بهمن ماه ۹۳ بر اثر ریزش ناگهانی دیوار حیاط یک مرکز پیش دبستانی و دبستان پسرانه ۱۲ دانش آموز مصدوم و روانه بیمارستان شدند.

در شهریور سال ۹۵ بر اثر ریزش دیوار فرسوده مدرسه‌ای در روستای بجار شهرستان چابهار یک کودک پنج ساله که از دانش آموزان نبود، جان خود را از دست داد.

در ۱۱ دی ماه همان سال، ۶ دانش آموز دبستان شهدای روستای سادات آباد در شهرستان سمیرم استان اصفهان بر اثر ریزش دیوار، زیر آوار ماندند و مصدوم شدند.

در ۹ آبان ۹۶، ریزش سقف مخزن سیمانی آب، ۴ دانش آموز مدرسه ابتدایی روستای برمک استان بوشهر را مصدوم و روانه بیمارستان کرد.

در ادامه به آمار دانش آموزان فوت شده در اردوهای دانش آموزی اشاره می کنیم که در  آمار حوادث جانی دانش آموزی می گنجند.

۱۰شهریور ۱۳۹۶، حادثه‌ اردوی پیشتازان و فرزانگان سازمان دانش‌آموزی در هرمزگان در جاده داراب استان فارس: ۹دانش آموز فوت و ۳۴ نفر مصدوم، ۳نفر  نقص عضو اردوی راهیان نور استان البرز در محور کمربندی سوسنگرد - اهواز، ۲۲ آذرماه ۹۶ : چهار فوتی٫ سه دانش‌آموز و یک معلم

۱۸ مهر ماه۹۷ اردوی راهیان نور آذربایجان شرقی کمربندی تبریز:فوت ۲ دانش آموز

فارغ از وجود ۷۰۰ کلاس درس خشت و سنگی و ۱۲۰ هزار کلاس بدون سیستم گرمایشی در ایران، در حال حاضر  بیش از ۱.۵ میلیون دانش‌آموز ایرانی در مدارس ناایمن تخریبی تحصیل می کنند . به این فهرست مدارس فرسوده در شهرستان‌ها باید به مدارس کپری در استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان و در برخی مناطق خوزستان و مدارس «شبه‌گلی» در استان لرستان اشاره کرد .این در حالیست که بیشترین نیرو و امکانات دولتی برای ایجاد ده ها هزار مدرسه قرآنی و دینی و استخدام چندین هزار  طلبه و روحانی در مدارس صرف می شود.

پس از وقوع حوادثی نظیر ریزش سقف و دیوار، آتش گرفتن بخاری، و تصادف اتوبوس های حامل دانش آموزان طرح راهیان نور، دست اندرکاران در نطق هایی آتشین، کمبود بودجه را مطرح و به انتشار یک پیام همدردی بسنده می کنند و در نهایت همه این بحث‌ها فراموش می شوند و دوباره این تراژدی های دردناک به اشکال مختلف در مدارس مختلف ایران تکرار می شوند بدون این که مسئولان، برای پایان بخشیدن به اين گونه حوادث دردناک در مدارس اقدامی سریع و موثر انجام دهند. البته مسئولان دولتی پُر بیراه نگفته اند، میزان بودجه ای که به وزارت آموزش و پرورش اختصاص داده می شود آنقدر نیست که کفاف همه چیز را بدهد. در واقع سال هاست که فعالان این حوزه می گویند وزارت آموزش و پرورش، گاه در پرداخت حقوق و مزایای معلمانش در می ماند، چه برسد به ایمنی سازی مدارس. رسول خضری نماینده مجلس گفته است که  ۹۸ و نیم درصد اعتبارات وزارتخانه آموزش و پرورش صرف هزینه‌های جاری، دستمزد و پرداخت حقوق می شود و تنها یک و نیم درصد آن به هزینه‌های عمرانی و بازسازی اختصاص می‌یابد. رسول خضری دی ماه امسال گفته بود:" زمانی که حادثه آتش سوزی در مدرسه دخترانه در شین آباد اتفاق افتاد تصور ما این بود که این زنگ خطر شنیده شده اما حادثه آتش سوزی اخیر در مدرسه ای در زاهدان نشان داد که ایمنی سازی مدارس هنوز در اولویت های اساسی آنه در نظر گرفته نشده است." به گفته این نماینده مجلس، با بودجه های فعلی ۱۰ تا ۱۵ سال دیگر هم نمی‌توان ایمن‌سازی و مقاوم سازی کامل را در مدارس شاهد بود. در تهران، پایتخت ایران نیز شرایط مدارس بهتر از سایر مدارس نیست، محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران در مورد مشکلات شهر تهران از جمله مدارس فرسوده گفته است:" ۷۰۰ مدرسه در تهران شناسایی شده که با یک طوفان تخریب می‌شوند".

غائله ای که ختم به خیر نمی شود

محمد بطحایی، وزیر آموزش و پرورش ایران دی ماه جاری از تصمیم مشترک کمیسیون آموزش مجلس و دولت به منظور تعیین اعتبار برای استانداردسازی و ایمن‌سازی سیستم گرمایشی مدارس سخن به میان آورد تا به گفته او «ظرف دو سال آینده این غائله ختم شود.» وزیر آموزش و پرورش ایران همچنین در گفتگویی با خبرگزاری کار ایران(ایلنا) اعلام کرده است با بودجه کنونی حذف بخاری از مدارس هفت-هشت‌ سال طول می‌کشد. وزیر آموزش و پرورش ایران از «غائله» سخن به میان آورده، یعنی در نگاه او این مساله یک «بلوا و فتنه» است تا یک واقعیت که باید به دنبال حل آن بود. وقتی بالاترین مقام وزارت آموزش و پرورش، سیستم ایمنی در مدارس  را «غائله» می داند، روشن است که نمی توان چشم انداز روشنی را برای حل این مساله متصور بود. تشکیل کمیته یکی از راه حل های مقامات در ایران پس از وقوع چنین حوادثی  است، در حادثه آتش سوزی اخیر در مدرسه اسوه زاهدان نیز کمیته ای برای بررسی این حادثه تشکیل شد. این کمیته ها تا مدت کوتاهی پس از حادثه پیگیر مسائل مرتبط به حادثه هستند اما به مرور ، این کمیته ها بدون اینکه روشن شود چه کرده اند به دست فراموشی سپرده می شوند. مهرالله رخشانی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس ایران گفته است:‌" ۸۳ هزار کلاس درس مدارس دولتی با بخاری نفتی گرم می‌شوند که  بابت ایمنی آنها نگران هستیم و برای جمع آوری آنها علاوه بر مشکل اعتبار، نبود گاز در برخی نقاط کشور نیز مطرح است. عمده‌ترین نقاطی که از بخاری نفتی استفاده می‌کنند مناطقی هستند که گاز ندارند." به گفته وی، یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای استانداردسازی سیستم های گرمایشی مدارس لازم است. فارغ از حوادث مختلف به دلیل نبود ملاحظات ایمنی در مدارس نباید فراموش کرد که دانش آموزان بسیاری در مدارس حاشیه جاده های اصلی و فرعی و راه آهن تحصیل می کنند و در مواجهه با خطر جدی برخورد با خودروهای سبک و سنگین از این مسیر هستند.  


Subscribe to the discussion