برنامه موشکی ایران؛ خطرات و پیامدها

باکو – آذربایجان – احمد طاهر

برنامه های موشکی و فضایی ایران یکی از خطرناک ترین تهدیدها علیه امنیت و ثبات جهان به شمار می رود که هر بار، چهره فریبکار ایران برای جهانیان آشکار می شود. مقام های ایرانی همواره ادعا می کنند که موشک های ایرانی قابلیت حمل کلاهک هسته ای ندارند. قاسم تقی زاده جانشین وزیر دفاع در دسامبر 2018 گفت «در آینده نزدیک پرتاب سه ماهواره به فضا را خواهیم داشت». این اظهارات واکنش مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا را به دنبال داشت. پمپئو در اوایل ژانویه با هشدار نسبت به ادامه برنامه موشکی دوربرد ایران گفت «برنامه موشکی و آزمایش های موشک دوربرد در حال گسترش است. این اقدام نقض قطعنامه 2231 شورای امنیت به شمار می رود». او در ادامه خاطر نشان کرد «آمریکا نسبت به رویکرد ویرانگر ایران و فعالیت های این کشور علیه امنیت و ثبات بین المللی دست روی دست نمی گذارد. توصیه ما به ایران این است که این کشور از پرتاب موشک خودداری و برنامه موشک های بالستیک خود را متوقف کند تا از تشدید تحریم های اقتصادی و انزوای دیپلماتیک دور بماند».
با توجه به آنچه گفته شد، بررسی خطرات و پیامدهای برنامه فضایی ایران نه تنها در منطقه بلکه در سطح جهانی مهم به نظر می رسد. این مقاله دو موضوع اصلی را بررسی می کند:

یکم: برنامه فضایی ایران.. حلقه ای از زنجیره نیرنگ حکومتی

حکومت آخوندی ایران همواره رویکرد نیرنگ و فریب را در داخل و خارج کشور در پیش گرفته است. رژیم ایران در برخورد با جنبش سبز بعد از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری 88 در ایران به گفتمان فریبنده و گمراه کننده روی آورد. جنبش سبز یک حرکت اعتراضی به گفتمان رژیم ایران بود. اعتراضات سراسری در تهران و شهرهای دیگر در دی 96 بیانگر این است که مردم ایران از این همه فریبکاری و نیرنگ سرانشان به ستوه آمدند. سران رژیم با فریب مردم به دنبال اجرای طرح گسترش نفوذ و تسلط هستند اما حالا دستشان و فریبکاری شان برای همه –چه در داخل و چه در خارج- رو شده است. چهره واقعی و فریبکار سیاست های ایران برای مردم کشورهای گوناگون آشکار شده است. زمانی همین شعارهای انقلاب خمینی در سال 57 الهام بخش ملت های فراوانی شده بود. طمع ورزی و اهداف توسعه جویانه رژیم ایران برای همه مثل روز روشن است.
هر چند واقعیت رویکرد فریبکارانه ایران آشکار شده اما برخی گروه ها هنوز می خواهند خود را با اطمینان بخشی ها و ادعاهای حکومت ایران فریب دهند. برخی کشورهای اروپایی مخالف خروج آمریکا از برجام بودند اما بعدها ثابت شد که نگرانی کشورهای خلیج در مورد برجام به جا بوده است. کشورهای خلیج بر این باورند که برجام در واقع وقت بیشتری به رژیم ایران داد تا برنامه های نظامی و هسته ای اش را پیش ببرد. این برنامه نه تنها امنیت و ثبات این کشورها را در معرض خطر قرار می دهد بلکه تهدیدی علیه امنیت بین الملل به شمار می رود. برجام منجر به مشروعیت دادن به برنامه غنی سازی اورانیوم شد و فرصتی در اختیار رژیم ایران قرار داد تا آخرین نسل سانتریفیوژهای خود را توسعه دهد. در توافقنامه برجام به موضوع توسعه موشک های ایران با قابلیت حمل کلاهک هسته ای و چندان به مساله بازرسی تاسیسات غیرهسته ای اشاره نشده است. ایران در تاسیسات غیر هسته ای به توسعه برنامه نظامی هسته ای می پردازد. کشورهای اروپایی هم گرفتار دخالت های حکومت ایران شدند. ایران از طریق لانه های تروریستی خود یا به اصطلاح سفارت هایش در اروپا به دخالت در کشورهای اروپایی می پردازد. سفارتخانه های ایران محلی برای جاسوسی و عضوگیری و حمایت از عوامل تروریستی هستند. برخی کشورهای اروپایی از رویکرد واقعی حکومت ایران باخبر هستند که تا چه اندازه می تواند امنیت و ثبات در این کشورها را به خطر بیندازد. در نتیجه، برخی کشورهای اروپایی از کارکنان سفارتخانه ها و نمایندگی های ایران خواستند تا خاک کشورشان را ترک کنند.

با توجه به آنچه گفته شد، می توان نتیجه گرفت که برنامه فضایی ایران در واقع یک برنامه نظامی و تروریستی است که اهداف صلح جویانه دنبال نمی کند. این برخلاف برنامه فضایی کشورهای عربی مثل سعودی است. برنامه فضایی سعودی صلح آمیز بوده و به منظور حمایت از اقتصاد ملی و تقویت همکاری با بقیه کشورهای منطقه و تقویت تلاش های بین المللی در حوزه توسعه و امنیت و ثبات پایه ریزی شده است.

با این اوصاف، تشریح اهداف برنامه فضایی ایران مهم به نظر می رسد. برنامه فضایی ویژه پرتاب ماهواره به فضا پوششی برای فعالیت های تروریستی و برنامه موشک های بالستیک ایران است. موشک های بالستیک ایران مهم ترین تهدید علیه ثبات بین المللی به شمار می روند. سعید قاسمی نژاد پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی در آمریکا می گوید «بی تردید، ایران از برنامه ماهواره ای خود به عنوان پوششی برای توسعه موشک های بالستیک فراقاره ای اش استفاده می کند.»
گروهی بر این باورند که برنامه فضایی ایران در کنار اهداف علنی، پروژه های غیر علنی هم دنبال می کند. اهداف علنی حکومت ایران با تعداد و نوع موشک های پرتاب شده در دوره زمانی اوت 2015 تا ژانویه 2017 انطباق ندارد. ایران در این دوره 14 موشک پرتاب کرده که مورد انتقاد اغلب کشورهای جهان قرار گرفت.
شبکه آلمانی دویچه وله در یازدهم دسامبر 2018 گفت با توجه به گزارش های منتشر شده توسط دستگاه های اطلاعاتی غربی، رژیم ایران در اوایل ماه دسامبر 2018 یک مورد آزمایش موشکی داشته است. ایران در سال 2018 هفت آزمایش موشک میان برد (2000 کیلومتری) و پنج موشک کوتاه برد و موشک کروز انجام داده است. انیس دیر مول سخنگوی وزارت خارجه فرانسه در بیانیه ای در 16 ژانویه 2019 هم ضمن تاکید بر گفتمان فریبکارانه حکومت ایران گفت «برنامه موشک های بالستیک ایران مایه نگرانی جامعه جهانی و فرانسه است.. ما از ایران می خواهیم تا آزمایش موشکی بالستیک را متوقف کند. این موشک ها قادر به حمل کلاهک های هسته ای هستند. ما از حکومت ایران می خواهیم تا به تعهدات خود و قطعنامه های شورای امنیت عمل کند.» اظهارات این مقام فرانسوی در واکنش به گفته های محمود آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات عنوان شد. جهرمی گفت «ماهواره پیام پرتاب شد اما در مدار قرار نگرفت.»

دوم: برنامه فضایی ایران و تهدید امنیت و صلح منطقه و جهان

مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا ضمن اشاره به یکی از آزمایش های موشکی ایران در ژانویه 2019 گفت «این آزمایش بار دیگر نشان می دهد که ایران به دنبال افزایش قابلیت های موشکی خود است که تهدیدی برای اروپا و خاورمیانه به شمار می رود». گفته های پمپئو در واقع هشداری به همه کشورهای دنیا درباره برنامه فضایی ایران است که امنیت و ثبات منطقه و جهان را در معرض خطر قرار می دهد. اگر عوامل ایران در منطقه مثل «حزب الله» و حوثی ها در یمن و گروه های دیگر به این موشک ها دست یابند امنیت و ثبات منطقه ای در معرض خطر قرار می گیرد. برنامه فضایی در واقع پوششی برای برنامه موشکی ایران به شمار می رود تا بدین وسیله به فریب جهانیان ادامه دهد. حکومت ایران از طریق برنامه فضایی اینگونه القا می کند که به ظاهر مشغول تولید موشک های متعارف است اما در واقع، این موشک ها به کلاهک هسته ای مجهز می شوند. موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک در واشنگتن گفت «مدارک و اسناد موثقی داریم که نشان می دهد موشک قدر، موشک بالستیک است. علاوه بر این، موشک های شهاب 3 و قیام با قابلیت حمل کلاهک هسته ای طراحی شده اند.. هر چند اطلاعات چندانی درباره تهدید موشکی ایران وجود ندارد و عمدتا بر روی تهدیدزا بودن توانمندی های متعارف ایران تمرکز شده اما با این حال باید موشک هایی که برای اهداف هسته ای مورد استفاده قرار می گیرد را مورد توجه قرار داد. حکومت ایران از طریق این موشک ها می تواند در مسیر برنامه هسته ای تهدید زا حرکت کند».
در پایان باید گفت که فریبکاری و نیرنگ ایران درباره برنامه فضایی باید مورد توجه جامعه جهانی قرار بگیرد و نگرانی درباره این موضوع باشد که برنامه فضایی ایران که بر فناوری روسیه یا چین یا کره شمالی متکی است فراتر از این برود. تهدید موشکی ایران در مرحله کنونی تنها به کشورهای همسایه محدود می شود اما این خطر در آینده گسترش پیدا می کند. حکومت ایران در آینده از این فناوری کسب شده در توسعه برنامه موشکی دوربرد تر و دارای قابلیت بیشتر برای هدف گرفتن مواضع دور تر از کشورهای همسایه استفاده می کند. برنامه موشکی ایران در این شرایط امنیت و صلح جهانی را در معرض تهدید قرار می دهد.

بنابراین، اگر رژیم ایران به دنبال ایجاد یک برنامه فضایی دارای اهداف غیرنظامی در راستای خدمت به اقتصاد ملی اش باشد باید شفافیت به خرج دهد و باید این برنامه دارای اهداف غیر نظامی باشد. اقتصاد ملی ایران به دلیل خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم های غربی و به خصوص آمریکایی در معرض فروپاشی کامل قرار گرفته است. تنها سران رژیم از مزایای برجام استفاده کردند. درآمدهای ناشی از اجرای برجام به جیب روحانیون و مزدورانشان سرازیر شد اما مردم ایران از آن بهره ای که نبردند هیچ بلکه بر گرفتاری ها و مشکلاتش افزوده شد. حکومت ایران باید برنامه فضایی شفاف تر و کاملا غیر نظامی در پیش بگیرد و از اهداف هسته ای خود کوتاه بیاید و درباره گفتگو درباره یک توافق جامع و فراگیر به میز مذاکرات برگردد. یک توافق تازه باید ضامن حفظ حقوق مردم برای برخورداری از توسعه و امنیت و ثبات و باید به مساله حفظ حاکمیت و استقلال کشورهای همسایه ایران اشاره و به توقف حمایت حکومت ایران از گروه های تروریستی برای حفظ امنیت و ثبات در جهان بپردازد.
البته حکومت ایران باید پیش از همه موارد بالا به دخالت های مستقیم در امور کشورهای خلیج پایان دهد چرا که کشورهای همسایه در برابر رویکرد ایران سکوت نخواهند کرد. کشورهای همسایه ایران اقدامات جدی برای محدود کردن اهداف و افزایش نفوذ ایران در پیش گرفته اند. راه اندازی اینترپل خلیجی در امارات و تشکیل نیروی دریایی مشترک عربی در بحرین و فرماندهی نظامی یکپارچه خلیجی در ریاض و ائتلاف نظامی سپر جزیره و سپر دفاع موشکی خلیج از جمله اقدامات صورت گرفته برای مقابله با اقدام نظامی خارجی احتمالی است. همه این رویکردها جنبه دفاعی دارند و به منظور هماهنگی اطلاعاتی و امنیتی کشورهای خلیج عربی در راستای حفظ امنیت و ثبات و دستاوردهای حکومت ها در توسعه در نظر گرفته شده اند. سیاست کشورهای خلیج عربی منجر به ارتقای سطح معیشتی مردم شده است. اما در مقابل مردم ایران را می بینیم که هنوز به دلیل رویکرد رهبرانشان در شرایط فقر و نیازمندی به سر می برند. سران جمهوری اسلامی منابع و ثروت مردم را صرف تحقق رویاها و توهماتشان برای احیای سلطه گری فارسی بر امور منطقه کرده اند. اگر حکومت تهران از رویکرد و سیاست کنونی اش دست برندارد جامعه جهانی باید سیاست راهبردی ویژه ای برای مهار رویاهای فارسی و توقف نفوذ ایران در منطقه به منظور حفظ امنیت و ثبات منطقه و جهان در نظر بگیرد.


Subscribe to the discussion