زها حدید.. مشهورترین بانوی معمار جهان

نویسنده: منصف المزغنی

کاریکاتوریست: علی المندلاوی

– 1
زها حدید کیست؟
-او ستاره ای بود که تنها بعد از درگذشتش در میان بسیاری از مردم عرب شناخته شد.
-او آواز خوان معماری جهان بود که به شهرت جهانی دست یافت.
-او معمار ساختمان های باشکوه بود.
-این ستاره عرب فراتر از کشور خود یعنی عراق درخشید.
-شاهکارهای معماری زها حدید از عراق تا چین و دیگر مناطق کره خاکی گسترده شده اند.

– 2
-زها حدید افسانه معاصر و صلح جو و بی سر و صدا است.
-اما زها حدید متاسفانه در میان اکثریت دانشجویان دانشکده های هنر و معماری در کشورهای عربی ناشناخته است.
-استادان دانشگاه شاید از بررسی و پرداختن به خیال پردازی ها و نکات حیرت آور و شگفتی ساز آثار زها حدید بیم دارند چه اینکه آنان با یک بانوی مهندس و با تجربه سرکار دارند، آنهم بانویی که همه نظریه ها و تجربه های معماری را دگرگون کرد.

– 3
آثار معماری زها حدید عراقی بریتانیایی در کشورهای غیر عربی به شهرت دست یافته است. درک و احساس لطیف و شرقی و شاعرانه در کارهای او به چشم می خورد.
-او در واقع ثابت کرد که با نیای شرقی خود یعنی شهرزاد (زیباترین بانوی قصه گوی قصه ها) پیوند دارد. شهرزاد در هزار شب قصه و داستان های مشوق می گفت و خیال انگیزترین قصه های تخیلی و واقعی و شهر فرنگ را با یکدیگر به تصویر می کشید.
- زها در زمینه معماری ساختمان های عجیب و غریب دستکمی از نیای خود شهرزاد ندارد. مگر قصه و داستان هم همانند خانه و کاشانه به ساختن و پردازش و معماری نیاز ندارد؟
-مگر شعر از مجموعه ابیات دارای عروض و قافیه و وزن تشکیل نشده است؟
-بانو زها هم به سبک شاعران به معماری می پرداخت.

– 4
-زها حدید در سال 1950 در یک خانواده به عبارتی اشرافی به دنیا آمد. پدر زها نخست وزیر عراق بود و او از همان کودکی شیفته طراحی و اندیشه جاودانگی مثل افسانه گیلگمش بود...
-یا شاید هم زها در خیال خود در مسیر ابوطیب متنبی سیر می کرد که همواره مشتاق بزرگی و دست یابی به آرزوهایش بود- چه اینکه متنبی گفته به کمتر از دست یابی به ستارگان آسمان راضی نباش و اگر با صداقت و با شرافت به ماجراجویی بپردازی به آنچه در نظر داری خواهی رسید.

5-
-زها حدید به دنبال دست یابی به عالی ترین جایگاه بود. او با چشمان درشتش شکوه و عظمت را می دید و به زیبایی ها خیره شده بود و به دستاوردهای بزرگ فکر می کرد.
-نوآوری های زها در معماری شهری ناشی از دستاوردهای زیبا و فوق العاده او در گوشه و کنار دنیاست.
-نام مردان فراوانی در حوزه معماری ثبت شده اما نامی از این بانوی معمار و هنرمند در بیشتر اوقات و در بیشتر کشورها به میان نمی آید.
-گویی که زها حدید به مردان می گوید: من آمده ام که انتقام بگیرم و یا حق بانوان معمار و هنرمند را بگیرم.

6-
-زها حدید به دلایلی که شرح آن در اینجا نمی گنجد تا اواخر دوران حیات خود در 2016 یک شهروند بریتانیایی بود.
-اما او در واقع خود را همچون چارلی چاپلین (شهروند جهان) می دانست.
-کارهای او در همه جا به چشم می خورند.
-همه کره خاکی صحنه معماری ها و خیالپردازی های گسترده او بود.

– 7
-کسانی که زها حدید را می شناختند و استعداد وی را قدردانی می کردند
-به دنبال آشنایی بیشتر با استعداد عجیب و غریب و انسان محورانه او بودند. زها حدید به دنبال طراحی معماری عجیب و غریب و ناآشنا بود.
-او می گوید طرح ها و تقاضاها و برنامه های فراوانی در دست اقدام دارد اما او رفت و نتوانست پاسخگوی
این تقاضاها باشد و قصاید معماری خود را که بی شباهت به قصاید هفت گانه (معلقات) نیستند نیمه کاره رها کرد.

– 8
زها حدید چهره نام آشنای زیبایی و هنر به شمار می رود.–
-معماری های او انقلابی در حوزه معماری جهانی به پا کرد.
-کارهای زها حدید پرسش های فراوانی مطرح کرد.
عبور از خطوط زاویه دار و تکیه بر خطوط منحنی در هندسه معماری.
-سبک معماری زها حدید نوعی عاطفه و مهربانی را وارد ساختمان سفت و سخت کرد و ساختمان ها به آدم های زنده و زندگی نزدیک تر شدند.
-او روح و نفس تازه یک زن رومانتیک شرقی و آرزومند را در کالبد معماری دمید.

– 9
-زها حدید از سختی و خشکی دور گزید.
-او به نرمی در هنرهای تجسمی نزدیک شد.
-و از زاویه های تیز فاصله گرفت.
-طرح های او رنگ و بوی مهربانی و مادرانه به خود گرفتند.
-معماری های وی نوازشگر چشم و انسان های در آرزوی امنیت بود.
-او همه جزئیات کارهای خود را با پشتکار و سرسختی دنبال می کرد.
-"پستی و بلندی های معماری" زها حدید با معماری با وقار وی تناسب دارد. معماری هایی که نام زها حدید را به یدک می کشند.
-نبض زندگی در معماری های زها حدید در جریان دارد. این معماری ها سرشار از نشاط و زندگانی هستند.
-تو گویی که کسانی که به نمای بیرونی کارهای زها حدید می نگرند احساس الفت و لذت می کنند و مصالح ساختمانی سخت و سرد را به فراموشی می سپارند.
-کسانی که کارهای "زها حدید" را دیده اند
-خود را در برابر یک بانو و هنرمندی می یابند که به حس مادری و طبیعت و زمین احترام می گذارد.
-زمین مادر طبیعت است!
-درس معماری زها حدید در این نکته نهفته است!

10-
-اما زها حدید به ندرت معرفی می شود و تنها رسانه های عربی به زها حدید و کارهای او اشاره می کنند.
-به ویژه حالا که زها حدید-این بانوی معروف در سراسر جهان- در میان ما نیست اما طرح ها و معماری های وی در اکثر کشورهای جهان گسترده شده اند.

11-
-معماری های او فرح بخش و آرام بخش هستند. طرح های زها حدید مثل ابریشم چشم و روح بازدید کنندگان را نوازش می کنند.
-معماری زها حدید انسان را از تصورات کلیشه ای که بر آن مهندسی غلبه می کند و از عواطف و مادری و مهربانی فاصله می گیرد خارج می کند.
-... بی گمان حدید (آهن) نام خانوادگی زها یکی از پارادوکس هاست.
-چه اینکه دستاوردهای زها حدید ساختمان های سخت اما سبک از جنس ابریشم است.


Subscribe to the discussion