پیام های بازدارندگی همکاری نظامی فزاینده سعودی و مصر

تبوک و فیصل و موج سرخ و مرجان
رزمایش «رعد شمال»

همکاری نظامی بین سعودی و مصر در پرتو چالش های بزرگ در خاورمیانه رشد فزاینده دارد. آخرین جلسه نهمین نشست کمیته همکاری نظامی بین مصر و سعودی با حضور ارتشبد فیاض بن حامد الرویلی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح سعودی و سپهبد اسامه عسکر رئیس ستاد ارتش مصر همین اواخر برگزار شد.

مصر و سعودی به دنبال توسعه و افزایش روابط نظامی در راستای تثبیت و تحکیم پایه های همکاری و اقدام مشترک از جمله تبادل تجربه و استفاده از انواع مختلف تجهیزات نظامی و اسلحه دارای فناوری پیشرفته هستند. این دو کشور نه تنها در خاورمیانه بلکه در جهان از وزن و اعتبار نظامی برخوردارند. در رتبه بندی‌ «گلوبال فایر پاور» مصر دوازدهمین قدرت برتر نظامی و سعودی بیستمین ارتش قدرتمند دنیا را دارند. «گلوبال فایر پاور» با توجه به بیش از ۵۰ عامل قدرت نظامی کشورها را بررسی و ارزیابی می کند که در این میان توانمندی مالی و لجستیکی و موقعیت جغرافیایی کشورها سهیم هستند.

نشست های کمیته همکاری نظامی بین مصر و سعودی باعث ایجاد زمینه مشترک و توافق درباره افزایش چارچوب همکاری استراتژیک میان نیروهای مسلح سعودی و مصر در بخش های گوناگون شده است که در تامین اهداف و چشم اندازهای مشترک دو کشور سهیم خواهد بود.

سپهبد اسامه عسکر ضمن بازدید از سازمان حمایت و توسعه صنایع دفاعی سعودی (سامی) از دستاوردها و محصولات این سازمان از جمله تولید فناری های پیشرفته سامانه های تسلیحاتی گوناگون ستایش کرد.

اسامه عسکر همچنین از سطح همکاری و نظم در هماهنگی متقابل از سوی کمیته نظامی مشترک و نتایج مثمر ثمر این نهاد تعریف کرد. همکاری نظامی سعودی و مصر در واقع بخشی از مناسبات مستحکم و دیرینه بین دو کشور برادر است. ضمنا مصر و سعودی ستون های اصلی حفاظت از امنیت ملی عربی و برقراری ثبات در منطقه به شمار می روند.

 

رزمایش تبوك ۵

 

تداوم همکاری

افزایش رزمایش های مشترک از جمله مصادیق تداوم همکاری بین دو کشور است که گاه به صورت دو جانبه و گاه با حضور کشورهای دیگر منطقه یا جهان برگزار می شود. رزمایش نظامی «هرکولس» تازه ترین این مانورهاست که در ماه اوت با حضور سعودی و مصر و امارات و یونان و قبرس و نیز برخی کشورهای دیگر به عنوان ناظر برگزار شد.

هدف این رزمایش که با مشارکت یگان های ویژه برگزار شد یکسان سازی مفاهیم اعلام شد و نمایشگاهی از سلاح ها و تجهیزات مورد استفاده در این آموزش برگزار گردید. جلسات سخنرانی درباره امنیت سایبری و قوانین بین المللی انسانی از جمله برنامه های دیگر این رزمایش بود.

دو ماه قبل از رزمایش «هرکولس» رزمایش مشترک هوایی سعودی و مصر با عنوان «فیصل ۱۲» در منطقه تبوک برگزار شد. یگان های مختلف نیروهای هوایی دو کشور در این رزمایش شرکت کردند و هدف از اجرای آن ارتقای سطح آمادگی رزمی و تقویت اقدام مشترک و تبادل تجربیات دو طرف اعلام شد.

رزمایش هوایی مشترک بین مصر و سعودی با عنوان «طویق ۲» در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در سعودی به منظور تقویت همکاری و بالا بردن سطح آمادگی های عملیاتی و رزمی نیروهای هوایی دو کشور و تبادل تجربه برگزار شد.  
 

رزمایش های زنجیره ای در تبوک

رزمایش های زنجیره ای تبوک از جمله مصادیق همکاری نظامی مشترک و مستمر سعودی و مصر است. رزمایش «تبوک ۱» برای اولین بار در ۲۰۰۸ در منطقه تبوک سعودی با برنامه های متنوع همچون عملیات شناسایی و فرود چتربازان در منطقه و هلی برن و تامین امنیت اداری و فنی چتربازان و کماندوها و یورش و کنترل تاسیسات مهم دفاعی برگزار شد.
رزمایش «تبوک ۲» در سال ۲۰۱۰ در شهر الحمام در استان مطروح در شمال غرب مصر با حضور یگان های مهندسی رزمی تیپ های پیاده و خودروهای زرهی و یگان های توپخانه ای و برخی از یگان های نیروی هوایی و تجهیزات پدافند هوایی و شماری از نیروهای زمینی سعودی و مصر برگزار گردید.

رزمایش «تبوک ۳» در ماه مه ۲۰۱۳ برگزار شد. این اولین مانور نیروهای زمینی دو کشور بود که برنامه های گوناگون همچون حمله و یورش و کنترل و پاکسازی ساختمان ها و نفوذ و درگیری و تخلیه و تک تیراندازی با استفاده از تجهیزات مدرن داشت.

مانور «تبوک ۴» در اکتبر ۲۰۱۸ با مشارکت نیروهای زمینی دو کشور در مصر برگزار شد. نیروهای سعودی و مصری تعدادی تمرینات تاکتیکی و شلیک های متعارف و غیر متعارف با استفاده از سلاح های سبک و نیمه سبک را اجرا کردند.

رزمایش مشترک «تبوک ۵» در ماه ژانویه ۲۰۲۲ بود که نیروهای نظامی مصر و سعودی از جمله پیاده زرهی  نیروهای صاعقه یا ویژه و چتربازان و نیروهای پشتیبانی در این مانور از سلاح های تخصصی استفاده کردند. سنجش داده ها و قطع مسیرهای امداد از جمله اجراهای چتربازان شرکت کننده در رزمایش بود. یگان های مهندسی رزمی تیپ های پیاده و زرهی محاصره یکی از تاسیسات آموزشی را شکستند و یگان ویژه انجام حمله و بازداشت عوامل تروریستی و پاکسازی منطقه و آزادی گروگان ها را تمرین کردند.

رزمایش رعد شمال در ۲۰۱۶ با مشارکت نیروهای بیست کشور عربی و اسلامی از جمله مصر برگزار شد. کماندوهای نیروی زمینی و هوایی و یگان ویژه و تجهیزات پدافند هوایی در این مانور حضور داشتند و هدف آن عمدتا انتقال راهبردی نیرو از مناطق تجمع به بنادر بارگیری بود.

 

رزمایش نظامی با حضور چندین کشور

 

 

آب های مشترک
همکاری دریایی بین مصر و سعودی در سال های اخیر افزایش یافته است و دو کشور مرتب رزمایش های مشترک از جمله دریایی برگزار می کنند. رزمایش «موج سرخ ۵» در آب های منطقه ای سعودی و با مشارکت اردن و جیبوتی و سودان و یمن برگزار شد. هدف این رزمایش چند منظوره ایجاد هماهنگی بین یگان های مختلف و برنامه ریزی و مدیریت اقدامات رزمی و جنگی دریایی مشترک برای افزایش مهارت و تبادل تجربه عنوان شد.

رزمایش دریایی مشترک بین نیروهای مصری و سعودی در ماه ژانویه ۲۰۲۲ با عنوان «مرجان ۱۷» در پایگاه دریایی ملک فیصل در ناوگان غربی برگزار شد.

نیروهای دریایی مصر و سعودی در سال ۲۰۲۰ رزمایش «مرجان ۱۶» را در منطقه ناوگان جنوبی در دریای سرخ در مصر برگزار کردند. ناوچه مصری طابا و کشتی امداد دریایی حلایب مصر و برخی از لانچرهای موشکی و یگان های ویژه نیروی دریایی و ناوچه ریاض و قایق موشک انداز کلاس پی جی جی و تعدادی از یگان های ویژه نیروی دریایی سعودی در این رزمایش شرکت کردند.
 

تداوم هماهنگی

سرلشکر سمیر فرج کارشناس نظامی مصری گفت «نهمین نشست کمیته همکاری نظامی بین مصر و سعودی حائز اهمیت است چون شرکت کنندگان در نشست درباره هماهنگی و همکاری امنیتی و آموزش های مشترک در سال ۲۰۲۳ گفتگو می کنند و همکاری امنیتی بین دو کشور برخوردار از مقتدرترین نیروهای نظامی منطقه ادامه داشته و خواهد داشت که هدف برقراری امنیت و ثبات در منطقه به ویژه باب المندب در دریای سرخ است».

مسوولیت نیروهای چند ملیتی حافظ امنیت دریای سرخ و خلیج عدن و باب المندب در ماه دسامبر ۲۰۲۲ به مصر واگذار شد. نیروی ماموریت مشترک (۱۵۳) متشکل از مصر و سعودی و امارات و اردن و آمریکا است که وظایف گوناگون همچون مقابله با قاچاق و فعالیت های غیر قانونی و تروریستی در دریای سرخ و باب المندب و خلیج عدن دارد.

فرج افزود «مسئولیت سنگین تامین امنیت دریای سرخ به عهده سعودی و مصر است. این گذرگاه با تهدیدهای گوناگون روبرو بوده و هست و همکاری و تمرین های نظامی مشترک برای تامین امنیت آن افزایش یافته. کشورهای مختلف می توانند برای مقابله با تهدیدها در تنگه باب المندب با هم همکاری کنند».

دولت یمن به تازگی درباره خطر فزاینده و بی سابقه مین های دریایی که از سوی حوثی ها گذاشته شده هشدار داد و گفت این مین ها می توانند کشتی های تجاری و امنیت کشتیرانی در گذرگاه های بین المللی در دریای سرخ را به خطر انداخته و باعث کشته شدن ده ها نفر از ماهیگیران یمنی شوند.

دکتر محمد الغباری کارشناس نظامی مصری گفت «همکاری نظامی بین مصر و سعودی که قدرتمندترین ارتش های منطقه را دارند حائز اهمیت است. مانورها و تمرین های مشترک باعث افزایش سطح آمادگی و کارآمدی رزمی در پرتو چالش های پیچیده در منطقه می شود. همه کارشناسان امور نظامی در مصر معتقدند که روابط مصر و سعودی ستون فقرات منطقه عربی در راستای مقابله با چالش های فزاینده و عظیم در این منطقه است. افزایش و تقویت مناسبات ریشه دار دو جانبه از جمله در حوزه اقتصادی اهمیت ویژه دارد».

الغباری توضیح داد «تمرین های نظامی با مشارکت ارتش های قدرتمند فرصتی برای آشنایی با تسلیحات مدرن و تاکتیک ها و مهارت های رزمی است و پیام استحکام روابط بین دو کشورها را می دهد. همکاری نظامی در بالاترین سطح همکاری دو کشور تعریف می شود و پیام بازدارندگی برای گروه ها و کشورهایی دارد که امنیت ملی عربی را هدف گرفته اند. مانورهای نظامی به کشورهای مغرض این پیام را می دهد که نیروهای کارآمد با سطح آمادگی رزمی بالا می توانند با همکاری و هماهنگی در راستای تامین امنیت مردم این کشورها حرکت کنند».

سایت «گلوبال فایر پاور» گفت که ارتش سعودی ۴۸۰ هزار سرباز در حال خدمت و ارتش مصر ۴۵۰ هزار سرباز در حال خدمت دارد و نیروهای ذخیره این دو کشور به چند میلیون نفر می رسد.

تحول در آموزش نظامی و رزمی

ارتش سعودی در چند سال گذشته در همه بخش ها دستخوش تحول بزرگ شد. سعودی در مسابقه «ارتش سایبری برتر» خاورمیانه اول شد. این مسابقه ماه اکتبر ۲۰۲۲ توسط ارتش آمریکا برگزار شد و وزارت دفاع سعودی با یک تیم ۵ نفره در آن شرکت کرد. مسابقه «ارتش سایبری برتر خاورمیانه» مراحل مختلفی همچون تست نفوذ و تحقیقات امنیتی و پزشکی قانونی دیجیتال و مهندسی معکوس و اطلاعات منبع باز دارد. در این مسابقه ۱۰۶ سازمان و موسسه از جمله برخی یگان های نظامی آمریکا شرکت کردند که سعودی به مقام نخست دست یافت.

ارتش مصر در مسابقات بین المللی نظامی که در اکتبر در روسیه و چین برگزار شد نتایج درخشانی کسب کرد و نیروهای نظامی این کشور در بخش های مختلف نظامی و رزمی مدال آور شدند.