توسعه هدف اول حمایت دولت سعودی از یمن

۲۲۴ پروژه و ابتکار توسعه در ۱۴ استان یمن
ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمین شریفین در ماه آوریل رشاد العلیمی رئیس شورای رهبری ریاستی یمن را به حضور پذیرفت

دولت سعودی بار دیگر با حمایت اقتصادی از یمن یک برنامه اصلاحات اقتصادی و مالی و پولی فراگیر در ماه نوامبر ۲۰۲۲ اجرا کرد. این برنامه یک میلیارد دلاری از لحاظ فنی زیر نظر صندوق پول عرب قرار دارد و از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ اجرا می شود.

این یکی از حلقه های زنجیر حمایت سعودی از یمن است که صرفا به حوزه اقتصاد محدود نمی شود بلکه بخش های سیاست و امنیت و نظامی در برابر گروه تروریستی حوثی و هم پیمانانشان را در برمی گیرد. هدف دولت سعودی برقراری ثبات و امنیت در یمن و سازندگی است که همزمان با اجرای قطعنامه های بین المللی و برنامه های ابتکار خلیجی آغاز شد.

 

شاهزاده خالد بن سلمان بن عبد العزیز وزیر دفاع سعودی و رشاد محمد العلیمی رئیس شورای رهبری ریاستی یمن در ماه ژوئیه دیدار کردند و وزیر دفاع سعودی از اجرای ۱۷ پروژه توسعه ای در ۶ بخش توسط برنامه سعودی توسعه و عمران یمن خبر داد

 

این گزارش درباره اهداف برنامه اصلاحات اقتصادی و مالی دولت سعودی در یمن است که از سه زاویه بررسی می شود. حمایت سیاسی و اقتصادی و توسعه ای سعودی از یمن در واقع بیانگر ابعاد مختلف سند چشم انداز سعودی است.

 

یمن و برنامه اصلاحات اقتصادی 

هدف اصلی برنامه اصلاحات اقتصادی در یمن که توسط دولت سعودی انجام می شود ایجاد رونق اقتصادی در یمن و برقرار کردن پایه های ثبات اقتصادی و مالی و پولی و تقویت مالیه عمومی و موقعیت مالی دولت یمن در سطح بین المللی و بازسازی نهادها و تقویت حاکمیت و نظارت درست و شفاف است.

البته این پروژه اهداف دیگری مثل تقویت رشد اقتصادی جامع و پایدار و اشتغال زایی و تجدید ساختار موسسات دولت و افزایش نظارت درست و شفافیت دارد.

افزایش رشد اقتصادی پایدار و فراگیر و اشتغال زایی از جمله اهداف ثانوی برنامه اصلاحات اقتصادی دولت سعودی در یمن است که باعث کاهش نرخ بیکاری و فقر نیز می شود.

برنامه اصلاحات اقتصادی و پولی در یمن اولویت های اقتصادی همچون اصلاحات مدیریت مالیه عمومی و توسعه منابع طبیعی درآمد زا و کنترل و هدفمند سازی هزینه دولت و افزایش بازدهی و نظارت درست و صرف کردن هزینه ها در بخش های اولویت دار و ضروری دارد.

بهسازی زیر ساختارهای اصلی برق و آب و راه و توسعه سیستم نظارت و حکمرانی درست نظام بانکی و افزایش شفافیت و پاسخگویی و حمایت از تحول در بخش مالی دیجیتالی و توسعه بخش خصوصی به عنوان محرک اصلی رشد اقتصادی فراگیر و پایدار و اشتغال زایی در حوزه تولیدی از دیگر اهداف برنامه اصلاحاتی هستند که از سوی سعودی در یمن اجرا می شود.

 

برنامه توسعه و عمران یمن توسط سعودی 

برنامه توسعه و عمران یمن یکی از برنامه های توسعه محور مهم در دنیا به شمار می رود که توسط دولت سعودی در یمن اجرا می شود. این برنامه بنا به فرمان پادشاهی ملک سلمان بن عبد العزیز آل سعود در ۲۰۱۸ با هدف استراتژیک توسعه محور و با توجه به سه هدف فرعی آغاز شد. یکم: توجه به نیازمندی های توسعه در یمن . دوم:‌  لزوم همخوانی این برنامه ها با اهداف توسعه پایدار بین الملل. سوم: لزوم توجه و استفاده از تجربه های بین المللی پیشین در حوزه توسعه و بازسازی.

توافق اجرای برنامه اصلاحات اقتصادی و پولی در یمن که به امضای دولت یمن و دولت سعودی رسیده سه بخش اصلی دارد: یکم: جنبه فنی که هدف آن ارایه حمایت اقتصادی و توسعه ای پایدار در حوزه های گوناگون در یمن به منظور اجرای پروژه های توسعه ای و افزایش سطح خدمات اولیه برای مردم و اشتغال زایی و توسعه زیر ساختارها و سهم آفرینی در ظرفیت سازی در نهادهای دولتی یمن و افزایش قدرت مردم برای پرداخت وام و اجرای استانداردهای بهینه نظارت و حکمرانی است. دوم: شرکا. برنامه اصلاحات اقتصادی و پولی در یمن با طیف وسیعی از شرکای یمنی و منطقه ای و بین المللی همکاری می کند. این برنامه ۷ حوزه توسعه ای اصلی نظام سلامت و نظام آموزشی و حمل و نقل و انرژی و آب و کشاورزی و شیلات و موسسات دولتی را پوشش می دهد.

برنامه سعودی توسعه و عمران یمن در چهار سال گذشته (از سال ۲۰۱۸ تا نوامبر ۲۰۲۲ میلادی) بیش از ۲۲۴ پروژه و ابتکار توسعه در ۱۴ استان یمن به ارزش ۹۱۷۲۱۷۲۰۰ دلار اجرا کرده و ۱۴.۶ میلیون نفر در هفت حوزه اصلی تحت پوشش قرار گرفتند. برنامه سعودی توسعه و عمران در یمن چهارمین پروژه بزرگ در فهرست کمک ها و سازمان های کمک کننده به یمن است. حدود ۷۵ موسسه و سازمان خارجی به یمن کمک های مالی و بشردوستانه ارائه می کنند. البته این یکی از برنامه های توسعه ای دولت سعودی در یمن است و یمن بیشترین حمایت و کمک را از سعودی دریافت کرده که ارزش آن بیش از ۲۰.۳ میلیارد دلار است.

پروژه آب رسانی و بهداشت محیط باعث دسترسی اردوگاه های آوارگان در الحدیده به حدود ۳ میلیون لیتر آب در یک ماه شد (واس)

 

تکمیل روند سیاسی

البته در رسانه ها گفتمان های بسیاری درباره برنامه اصلاحات از طریق همکاری بین سعودی و دولت یمن وجود دارد اما همه این نظرات و بحث ها تا حدود بسیاری بیانگر حجم چالش اجرای این برنامه در یمن است. دولت سعودی همواره بر حمایت از تلاش های بین المللی برای برقراری صلح در یمن تاکید می کند. دستگاه دیپلماسی سعودی همواره تلاش دارد راهکارهای منطقه ای و بین المللی برای پایان دادن به بحران یمن پیدا کند.

رویکرد دولت سعودی در قبال یمن با توجه به اصل عدم دخالت در امور داخلی یمن و اصل تنها نگذاشتن مردم یمن در رویارویی با کودتای حوثی ها علیه حکومت یمن دنبال می شود. یمن با کودتای حوثی ها وارد یک تونل تاریک شد چون قبل از کودتا دولتمردان این کشور در آستانه رسیدن به توافقات سیاسی در راستای برقراری ثبات سیاسی و امنیتی بودند. این نشانگر استراتژی ثابت سعودی درباره بحران یمن است چون دولت سعودی باور دارد بحران یمن صرفا با ایجاد راهکار سیاسی از مسیر توافق و تفاهم با تمام گروه های یمن بر سر یک چشم انداز ملی و فاصله گیری از وابستگی به خارج پایان می یابد. دولت یمن با وجود تغییر فرستادگان سازمان ملل در امور یمن همواره یک استراتژی ثابت دنبال کرده و به تلاش گسترده برای سهولت ماموریت آنان و تعامل سازنده با طرح هایشان برای برقراری امنیت و ثبات در یمن ادامه می دهد. این استراتژی بر اساس ایجاد پیوند و توافق بین گروه های مختلف یمن از هر دین و مذهب و نژاد و منطقه شکل گرفته است. دولت سعودی معتقد است که سیاست و توسعه مکمل هم هستند. دولت سعودی می داند که اصلاحات اقتصادی مد نظر و تلاش توسعه محور در یمن در صورت تداوم اقدامات سیاسی و نقض حقوق بشر و تجاوزهای نظامی و رفتارهای تروریستی و نگاه پلیسی حوثی ها به نتیجه نمی رسد. بنابراین جامعه جهانی باید بداند که باید فشارها بر این گروه و حامیان منطقه ای آنها افزایش پیدا کند تا حوثی ها پای میز مذاکره بیایند و به توافقات خود پایبندی نشان دهند و دست از سیاست کودتایی بردارند چون در غیر اینصورت یمن به نقطه صفر بازخواهد گشت و همه تلاش های توسعه و انسانی دولت سعودی در یمن به هدر می رود.

گفتنی است که پایبندی دولت یمن به برنامه اصلاحات اقتصادی فراگیر که با همکاری با صندوق پول عربی انجام می شود یک رکن اصلی در رویکرد دولت برای حل بحران های معیشتی روزمره مردم یمن به شمار می رود.

برنامه ها و پروژه های توسعه محور در یمن می تواند نه فقط از سوی سعودی بلکه از طرف نهادهای بین المللی و منطقه ای کمک کننده نیز انجام شود که در نهایت منجر به افزایش اقدامات اصلاحات اقتصادی به منظور احیای نقش و موقعیت در خور دولت یمن می شود.