دیپلماسی انرژی سعودی؛ حضور موثر برای نجات بشریت

باور دنیا به ظرفیت سعودی برای مدیریت بحران انرژی
شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی در ماه ژوئیه یک تور اروپایی داشت که هدف آن گسترش همکاری دو جانبه به ویژه در حوزه اقتصاد و انرژی بود

«مملکت احسان و نیکوکاری» شاید توصیف دقیقی از سعودی و سیاست های دولت در جهان پرآشوب و جنگ زده کنونی است. سیاست خارجه سعودی پیام نیکوکاری برای همه بشریت دارد که کمک های بشر دوستانه و پروژه های توسعه محور و طرح های اقتصادی و سرمایه گذاری تا طرح های ابتکاری سیاسی و دیپلماتیک هدفمند در راستای برقراری صلح و ثبات در جهان از مهم ترین جنبه های آن هستند.

کشورهای جهان امروزه گرفتار بحران هایی مثل کمبود غذا و انرژی هستند که جان مردم را تهدید می کند و دولت سعودی همواره برای دادن راهکار پیشقدم بوده و تا کنون ابتکارهای متعددی مثل ابتکار زنجیره های تامین جهانی و ابتکار پروژه های سرمایه گذاری در کشورهای عربی همسایه برای کاهش آثار بحران و تلاش برای رونق دوباره و توسعه اقتصادی مطرح کرده است.

دیپلماسی انرژی سعودی یکی از جنبه های این رویکرد است چه اینکه سعودی نقش عمده در حفظ ثبات جهان از مسیر برقراری ثبات در بازار انرژی های (سوخت فسیلی) دارد. به عنوان مثال ائتلاف اوپک پلاس اخیرا میزان تولید روزانه خود را دو میلیون بشکه کاهش داد. هدف این اقدام ایجاد توازن در بازار بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان (توازن بین عرضه و تقاضا) اعلام شد. تصمیم اوپک پلاس جنبه سیاسی ندارد اما عده ای این ائتلاف را به سیاسی کاری متهم کردند. کاهش تولید نفت اوپک پلاس با نگاه سعودی درباره افزایش عرضه انرژی در جهان بدون ضربه به اقتصاد تولید کنندگان همخوانی دارد. شاهزاده عبد العزیز بن سلمان وزیر انرژی سعودی با تاکید بر این مساله گفت «دولت سعودی به منظور تضمین ثبات در عرضه انرژی در زمستان با برخی کشورهای اروپایی همکاری می کند. ۹۵۰ هزار بشکه نفت در روز از سعودی در ماه سپتامبر به اروپا صادر شده که نسبت به یک سال قبل تقریبا دو برابر است». نقش کلیدی سعودی نه فقط در عرصه نفت و گاز بلکه به انرژی های تجدید پذیر و نوین هم کشیده شد و دولت سعودی چندین توافقنامه در این حوزه با کشورهای اروپایی متعددی امضا کرد.

دیپلماسی انرژی سعودی در این ماه ها به منظور کاهش تبعات ناگوار بحران بین روسیه و اوکراین به سمت افزایش همکاری با اروپایی ها چرخش پیدا کرد.

 

شاهزاده عبد العزیز بن سلمان وزیر انرژی سعودی و پیتر آلتمایر وزیر امور انرژی و اقتصاد فدرال آلمان یادداشت تفاهم همکاری در زمینه تولید و بهره برداری از هیدروژن امضا کردند

 

سعودی و آلمان؛ گفتگوی انرژی و ائتلاف هیدروژنی

آلمان در پی حمله روسیه به اوکراین گرفتار بحران انرژی گردید و با چالش های بزرگ به علت کاهش صادرات روسیه به آلمان مواجه است. انتقال گاز از روسیه به آلمان متوقف شده چون روسیه خواسته هزینه گاز به روبل پرداخت شود. این تنش بخشی از اختلافات فزاینده بین روسیه از یک طرف و آمریکا و اروپایی ها از طرف دیگر است. مقامات آلمان مجبور شدند دنبال راهکارهای جایگزین باشند تا از شدت بحرانی که در فصل زمستان بدتر خواهد شد بکاهند. آلمان برای کاهش وابستگی به گاز روسیه می کوشد. ۵۵ درصد انرژی آلمان از روسیه وارد می شد. چرخش به سمت سعودی از جمله گزینه های آلمان برای تامین انرژی بود. اولاف شولتز صدر اعظم آلمان ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲ در جریان سفر به سعودی ضمن تاکید بر تعمیق شراکت دو جانبه در حوزه انرژی گفت «شراکت دو کشور نباید به سوخت های فسیلی محدود باشد بلکه ما باید به سمت همکاری در حوزه هیدروژن و انرژی های تجدید پذیر حرکت کنیم». آلمان و سعودی یک سال قبل درباره تولید هیدروژن سبز و هیدروژن آبی در خاک سعودی و صدور آن به سعودی توافق کردند. دو کشور در مارس ۲۰۲۱ یک موافقتنامه برای همکاری در حوزه هیدروژن امضا کردند و این توافق با تنظیم یک برنامه اجرایی با سه موضوع اصلی سیاست ها و فناوری ها و کسب و کارها اجرایی می شود.

روابط سعودی و آلمان در بخش انرژی در ماه های آینده افزایش پیدا خواهد کرد. وزارت امور اقتصادی و اقدام اقلیمی فدرال آلمان در گزارش «قابلیت های همکاری در حوزه هیدروژن بین سعودی و آلمان» گفت «هیدروژن پاک که در این گزارش به آن اشاره شده دو نوع است: اول هیدروژن سبز که از منابع انرژی های تجدید پذیر استحصال می شود. دوم هیدروژن کم کربن که فرآیند تولید و خالص سازی آن فرآیندی است که آلودگی کربنی خیلی کمتری نسبت به هیدروژن گرفته شده از سوخت های فسیلی دارد».

این گزارش در پایان نتیجه گرفته که سعودی و آلمان با همکاری یکدیگر در تمامی بخش های تولید و عرضه از منابع و زیر ساختارها و منابع انسانی کارآمد و متخصص برای تولید هیدروژن با هزینه رقابتی برخوردار هستند.

 

شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی و پرزیدنت مکرون در جریان سفر شاهزاده محمد بن سلمان به پاریس در ماه ژوئیه درباره افزایش همکاری در حوزه انرژی های تجدید پذیر و هیدروژن پاک توافق کردند

 

سعودی و فرانسه؛ همکاری برای تولید انرژی

فرانسه هم نسبت به آلمان حال و روز بهتری ندارد و گرفتار مشکلات فزاینده اقتصادی و اجتماعی است که قبل از شیوع کرونا هم وجود داشتند. جنبش اعتراضی جلیقه زردها آن زمان برای ابراز مخالفت و نارضایتی به سیاست های دولت در زمینه افزایش قیمت ها و کاهش خدمات شکل گرفت. این مشکلات رفع نشده بلکه ابعاد آن در زمستان امسال بیشتر خواهد شد. دولت فرانسه همکاری با سعودی را برای ایجاد راهکارهایی در راستای کنترل تبعات بحران ها و مشکلات در برنامه های خود گنجاند. شاهزاده عبد العزیز بن سلمان وزیر انرژی سعودی و اگنس روناچر همتای فرانسوی اش در یک نشست به صورت ویدئو کنفرانس بر لزوم افزایش ثبات در بازار نفت جهان تاکید کردند و گفتند که باید به دنبال جایگزین های دیگر بود. بنابراین سعودی و فرانسه به سمت همکاری در زمینه های هیدروژن پاک و انرژی های تجدید پذیر رفتند و شرکت های فرانسوی حضور موثری در این همکاری ها خواهند داشت. این توافقات بخشی از مفاد بیانیه مشترک سعودی و فرانسوی در ماه ژوئیه ۲۰۲۲ است که در جریان سفر شاهزاده محمد بن سلمان به فرانسه اعلام شد. دو طرف بر اهمیت تعمیق شراکت راهبردی دو جانبه با افزایش شتاب همکاری در حوزه های سرمایه گذاری و اقتصاد و منابع انرژی تجدید پذیر همچون انرژی خورشیدی و باد و نیز هیدروژن پاک تاکید کردند و گفتند به کنوانسیون های ویژه تغییر اقلیم و توافقنامه پاریس پایبند هستند و این توافقنامه ها را به منظور کاهش انتشار گازهای گلخانه ای اجرا می کنند.

 

یادداشت تفاهم در حوزه انرژی بین سعودی و یونان در ماه ژوئیه امضا شد

 

سعودی و یونان؛ تداوم همکاری در بخش انرژی

بحران انرژی به یونان هم رسیده و این کشور به سمت سعودی چرخش پیدا کرده است. سعودی با توجه به اصل کمک و حمایت از همه کشورها به افزایش مناسبات اقتصادی با یونان پرداخت.

اسکرکاس وزیر محیط زیست و انرژی یونان و شاهزاده عبد العزیز بن سلمان وزیر انرژی سعودی بر گسترش زمینه های همکاری در حوزه انرژی تاکید کردند و از آمادگی دو کشور برای همکاری در افزایش ثبات بازار نفت جهان و تداوم همکاری تنگاتنگ و عرضه امن انرژی در بازار جهان به خصوص در یونان خبر دادند. گفتنی است که این همکاری بخشی از یادداشت تفاهم همکاری در بخش انرژی بین دو کشور است که در جریان سفر شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی به یونان اواخر ماه ژوئیه ۲۰۲۲ امضا شد. وزیر انرژی سعودی و وزیر خارجه یونان چندین یادداشت تفاهم در حوزه انرژی همچون انرژی تجدید پذیر و اتصال برقی بین دو کشور و صادرات برق به یونان و اروپا و صادرات هیدروژن پاک به اروپا و بهره وری انرژی و صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و استقرار اقتصاد بدون کربن و سبز و فناوری های مقابله با تبعات تغییر اقلیم مثل جذب و جدا سازی و ذخیره کربن و انجام پژوهش های مشترک دانشگاهی و پژوهشکده ها درباره انرژی و مهارت آموزی منابع انسانی کارآمد و متخصص و تبادل تجربه و دانش در حوزه انرژی امضا کردند.

در پایان باید گفت که دیپلماسی انرژی در دستگاه دیپلماسی سعودی تازگی ندارد چون سعودی بارها از دیپلماسی انرژی برای حفظ امنیت و ثبات سیاسی و اقتصادی در عرصه بین الملل استفاده کرده است.

دیپلماسی انرژی سعودی قبلا در حوزه سوخت فسیلی متمرکز بود اما اینک وسیع تر شده و به بخش های منابع انرژی تجدید پذیر و انرژی های نوین رسیده است. حوزه انرژی سعودی هم مثل سایر بخش ها بنا به اهداف سند چشم انداز ۲۰۳۰ دستخوش تحول است و روی تنوع بخشی منابع انرژی تمرکز دارد. این رویکرد موجب تقویت و حمایت از تلاش های دولت برای حفاظت از محیط زیست و مقابله با تغییر اقلیم از یک سو و برقراری ثبات در بازار سوخت های فسیلی و منابع انرژی تجدید پذیر و نوین از سوی دیگر می شود. دولت سعودی اینک شریک مناسب و ایده آل طرف های منطقه ای و بین المللی برای همکاری راهبردی در حوزه انرژی های سنتی و نوین است و این بیانگر باور بین المللی به توانمندی و قابلیت های سعودی برای مدیریت بحران کنونی انرژی است که روز به روز وخیم تر و پیچیده تر می شود.