تحول دیجیتال در سعودی؛ پیشرو در جهان با چشم انداز بین المللی

جهش های بزرگ و ملموس و دستاوردهای بی نظیر
اجلاس جهانی هوش مصنوعی در ماه سپتامبر در سعودی برگزار شد (واس)

دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل ماه سپتامبر گزارش «نظرسنجی دولت الکترونیک در ۲۰۲۲» را منتشر کرد که در آن سعودی در شاخص توسعه دولت الکترونیک در میان ۱۹۳ کشور شرکت کننده در این گزارش در جایگاه ۳۱ قرار گرفته و شهر ریاض هم از نظر شاخص جهانی بهترین شهرهای جهان از لحاظ دسترسی به اینترنت جزو صدر نشین ها است. این نتایج نشانگر تلاش های گسترده دولت برای تحول دیجیتال در سعودی است. شاخص توسعه دولت الکترونیک (ای جی دی آی) بیانگر وضعیت پیاده سازی دولت الکترونیک در کشورهای جهان است. این شاخص دارای سه زیر شاخه دسترسی به اینترنت و زیرساختارهای ارتباطات و منابع انسانی است. بر این اساس، کشورها از نظر سطح دولت الکترونیک در چهار گروه پایین و متوسط و بالا و خیلی بالا دسته بندی می شوند.

در این گزارش جایگاه پیشرو سعودی در حوزه تحول دیجیتالی را بررسی می کنیم:

سند توسعه و تلاش مستمر

سند توسعه سعودی ۲۰۳۰ و پیشگامی بلند پروازانه برای ساخت آینده روشن اهرم های اصلی رویکرد دولت سعودی در دوره زمامداری ملک سلمان بن عبد العزیز پادشاه کشور و شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر هستند. دولت سعودی تلاش دارد با سند چشم انداز توسعه محور افراد و نهادهای جامعه را برای ساخت آینده درخشان بازتعریف کند و در این میان بسترهای مستحکم از جمله توان تعامل حرفه ای با نیازمندی های روز ایجاد می شود. دولت سعودی در روند گذار و تحول دیجیتال عملکرد موفقی داشته و سیاسات های دولت باعث ارتقای خدمات و تشویق به سرمایه گذاری و نوآوری شده اند تا بدین وسیله اهداف توسعه پایدار با توجه به سند چشم انداز ملی برخوردار از دیدگاه جهانی محقق گردد. دولت سعودی برنامه های راهبردی ملی متعددی در این راستا وضع کرده که آخرین مورد آن راه اندازی استراتژی ملی داده ها و هوش مصنوعی از سوی کمیسیون داده ها و هوش مصنوعی سعودی (سدایا) بود. این استراتژی در نظر دارد تازه ها و بهترین های داده ها و هوش مصنوعی را به یک واقعیت عملی تبدیل کند و فناوری های مختلف داده ها و هوش مصنوعی را در سراسر کشور ایجاد کند و رواج دهد. این کمیسیون در راستای اجرای نوآورانه و پایدار و عملی و اخلاق مدارانه داده ها و هوش مصنوعی و تثبیت بسترهای سیستم اقتصادی جذاب و زیرساختارهای با استاندارد بین المللی و مطرح کردن طرح های ابتکاری تحت حمایت دولت فعالیت می کند.
کمیسیون سدایا یک طرح ابتکاری هدفمند با عنوان «آکادمی سدایا» به منظور حمایت و توانمند سازی منابع انسانی کارآمد ملی در بخش های دولتی و خصوصی راه اندازی کرده است. «آکادمی سدایا» برنامه ها و فعالیت های سازنده و متنوع متعددی را با همکاری با طرف های بومی و بین المللی پیشرو در حوزه داده ها و هوش مصنوعی برای ظرفیت سازی و پرورش منابع انسانی کارآمد آماده برای ورود به بازار کار اجرا می کند که می تواند سهم قابل توجه در فرآیند توسعه و تامین اهداف سند چشم انداز ۲۰۳۰ سعودی ایفا کند؛ چرا که به گفته دکتر عبد الله بن شرف الغامدی رئیس کمیسیون سدایا ۷۰ درصد نهادها تا ۲۰۲۴ دارای زیرساختارهای مبتنی بر هوش مصنوعی خواهند شد. او افزود «بنابراین توسعه و پرورش منابع انسانی بومی کارآمد در حوزه داده ها و هوش مصنوعی از اهمیت برخوردار است چون آنها پارامتر اصلی برای تامین نیازمندی های این حوزه مهم و حیاتی به شمار می روند».

 

ریاض نوامبر ۲۰۲۰ یک سازمان بین المللی برای همکاری جهانی در حوزه اقتصاد دیجیتال راه اندازی کرد (الشرق الاوسط)

 

نقش جهانی در تحول دیجیتالی

می توان گفت دستاوردهای سعودی در حوزه تحول دیجیتالی و پیشگامی سعودی در عرصه بین الملل فقط به تلاش های دولت در سطح داخلی محدود نیست بلکه سعودی در سطح بین المللی نیز تلاش های گسترده ای انجام داده است. سعودی ۲۶ نوامبر ۲۰۲۰ سازمان بین المللی همکاری دیجیتالی را تاسیس کرد که در آن زمان اردن و کویت و بحرین و پاکستان به عضویت این نهاد درآمدند و تعداد اعضای آن امروز به یازده کشور رسیده است. ریاض پایتخت سعودی مقر این نهاد نوپا است که برای توانمند سازی و رونق دیجیتالی همگانی تلاش می کند و با طرح های ابتکاری متنوع در نظر دارد ضمن بهبود سیاستگذاری ها در این حوزه اقدامات بهینه را اجرا کند تا کشورهای عضو این سازمان از این سیاست ها و اقدامات استفاده کرده و بتوانند اقتصادهای دیجیتالی عادلانه و پایدار برای توانمند سازی مردم ایجاد کنند.

سازمان بین المللی همکاری دیجیتالی اولین گزارش خود با عنوان «رونق دیجیتالی و برخی از مسائل ضروری برای توسعه اقتصاد دیجیتال و طرح های ابتکاری و برنامه های سازمان همکاری دیجتالی» را منتشر کرد.

تشکیل این نهاد با استقبال گسترده از سوی موسسات بین المللی روبرو شد که در این میان می توان به اظهارات ماریا فرانچسکا اسپاتولیسانو دستیار دبیر کل سازمان ملل در امور هماهنگی سیاست گذاری و میان سازمانی اشاره کرد. او گفت «سازمان همکاری دیجیتال که توسط سعودی راه اندازی و هدایت می شود چندین کشور عضو دارد. این نهاد از امکان لازم برای ظرفیت سازی بنیادین برخوردار بوده و ما با این نهاد مرتب در حال رایزنی و هماهنگی هستیم».

 

سدایا برای تبدیل شدن سعودی به اقتصاد برتر داده محور و هوش مصنوعی دنیا تلاش می کند (رویترز)

 

ناگفته نماند که سعودی در گزارش های بین المللی و منطقه ای دیگری نیز در حوزه تحول دیجیتال در رده های برتر قرار گرفته است که در آنها به موقعیت پیشرو سعودی در زمینه دسترسی به خدمات دیجیتال و ارتقا و توسعه این خدمات اشاره شده.
سعودی در شاخص بلوغ خدمات دولت الکترونیک کمیته اقتصادی اجتماعی غرب آسیا (اسکوا) در فوریه ۲۰۲۲ در رده های برتر قرار گرفت. این شاخص بلوغ خدمات دولت الکترونیک را در ۸۴ مورد خدمات دولتی ضروری به افراد و کسب و کارها در حوزه های گوناگون همچون آموزش و دادگستری و بانکی و کسب و کارها و گردشگری و سلامت و مسکن و امور شهری و اشتغال و امور اجتماعی و زیست محیطی بررسی می کند.

گزارش «تحول دیجیتالی» شرکت «دل تکنولوژی» فعال در خاورمیانه و ترکیه و آفریقا که در اواسط ۲۰۲۲ منتشر شد بر دستاوردهای دولت سعودی در حوزه تحول دیجیتال تاکید کرده است. محمد امین معاون اول رئیس این شرکت گفت «۹۰ درصد شرکت ها و نهادهای سعودی در ۲۰۲۱ برخی از برنامه های تحول دیجیتالی را شتاب بخشیدند. میانگین جهانی در این حوزه ۸۰ درصد است».

گزارش شاخص اقتصاد دیجیتال عربی در سال ۲۰۲۲ گفت «سعودی در این حوزه از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ از جایگاه چهارم به رتبه دوم بین کشورهای عربی صعود کرده است. میانگین سرعت اینترنت در سعودی از ۹ مگابایت در ثانیه در ۲۰۱۷ به ۱۰۹ مگابایت در ثانیه در ۲۰۲۰ رسیده است. سرویس های پهنای باند اینترنت به تمام مناطق دور افتاده در سعودی رسیده است تا همه مناطق با برخورداری از زیرساختارهای پیشرفته در راستای تامین اهداف سند چشم انداز سعودی سهیم شوند. سرعت اینترنت یکی از عوامل مهم توانمند کننده اقتصاد دیجیتال است. سعودی از لحاظ اشتراک باند پهن ثابت به ازای هر صد نفر در جایگاه ۱۵ جهان و از لحاظ شاخص خدمات اینترنت دولت در جایگاه ۱۸ دنیا قرار دارد».

گزارش مرکز اروپایی رقابت حوزه دیجیتال برای ۲۰۲۱ نیز گفت که سعودی در این حوزه در رتبه دوم در میان کشورهای گروه ۲۰ قرار دارد.

سعودی همچنین در گزارش GovTech جزو کشورهای برتر و پیشگام و نوآور در زمینه ارایه خدمات دولتی و تعاملی با مردم است.

 

هوش مصنوعی در یک بستر صد در صد دیجتال فعال می شود (رویترز)

 

در پایان باید گفت دولت سعودی با سند چشم انداز راهبردی و بلندپروازانه ۲۰۳۰ موفق به تحقق جهش های بلند و ملموس و دستاوردهای بی سابقه در مدت کوتاه و بی سابقه شد و جایگاه پیشرو خود را در جهان و منطقه تثبیت کرد. این کشور در حوزه تحول دیجیتال نیز دستاوردهای ملی متعددی داشته که طبق اظهارات احمد بن محمد الصویان رئیس کمیسیون دولت الکترونیک ثمره همکاری مشترک بین تمام دستگاه های دولتی برای ایجاد تحول دیجیتال دولتی است.