برخورد دو نسل در لبنان؛ نیروهای تحول خواه آزادی عمل خواهند داشت؟

گفتگو در فضای متشنج و گفتمان کنایه و طعنه در پارلمان
ماکت بزرگ مشت انقلاب در مرکز بیروت آتش گرفت (فرانس پرس)

بیروت: دیما عبد الکریم

چشم انداز سیاسی نوین پس از برگزاری انتخابات پارلمان لبنان ترسیم شد و با خود عرصه سیاسی متفاوتی به همراه دارد.

نتایج انتخابات برای برخی از گروه های سیاسی و نیروهای تحول خواه تکان دهنده بود؛ به خصوص اینکه حزب الله و ائتلافش در پارلمان که چهار سال اکثریت را در اختیار داشتند باختند و اکثریت را از دست دادند.
حالا پس از شادمانی و پایکوبی برای پیروزی و شمردن موارد تخلف و غیره همه منتظر شکل گیری سبک و شیوه جدید قانونگذاری و نظارتی در پارلمان هستند و همه امیدوارند که شاید این پارلمان بتواند لبنان را از تونل تاریک و بحران نفسگیرش به بیرون هدایت کند. و البته این پارلمان شاید هم عامل اصلی بحران های بیشتر و بیشتر در کشور شود.

جدای از تحلیل و تفسیرهای مختلف که شنیده می شود نیروهای اپوزیسیون موفق شدند به واسطه صندوق رای به احزاب مختلف پارلمان ضرب شست نشان دهند.

 

انتخابات لبنان (فرانس پرس)

 

جالب اینجاست که تمامی احزاب و گروه ها متفق القول هستند که بازگشت به رویکرد خردمندانه و گفتگو محور و توجه به سرنوشت مشترک با توجه به رویدادهای حساس و سرنوشت ساز پیش رو مثل تشکیل کابینه و انتخابات ریاست جمهوری ضروری به نظر می رسد. سقوط وحشتناک ارزش پول ملی ادامه دارد و اوضاع اقتصادی و معیشتی مردم فاجعه است که همین احتمال وقوع ناآرامی را افزایش می دهد.
حالا که همه گروه ها درباره لزوم گفتگو و خردورزی توافق دارند این پرسش مطرح می شود که نیروهای تحول خواه که به پارلمان راه یافتند تا چه حد امکان تغییر اوضاع تلخ حاکم بر لبنان در سه دهه گذشته را دارند؟ آیا نیروهای تغییر طلب می توانند با کنار گذاشتن اختلافات به یک ائتلاف قدرتمند تبدیل شوند یا اینکه هر کدام دنباله رو گروه سیاسی یا فرقه ای یا محله ای خود خواهند شد؟

 

انتخابات لبنان (فرانس پرس)

 

گفتنی است که نبیه بری رئیس پارلمان لبنان که از ۱۹۹۲ تصدی این سمت را بر عهده دارد برای یک دوره دیگر رئیس پارلمان شد اما فرق این دوره با دوره های قبلی این بود که نبیه بری در جلسه رای گیری با چالش بی سابقه فراکسیون های معتبری روبرو شد که مخالف ریاست او بر پارلمان بودند.
 

انتخاب رئیس جمهور به دست سلاح

دکتر مکرم رباح پژوهشگر و نویسنده سیاسی در گفتگو با «المجله» گفت «نتایج انتخابات نشان داد که حزب الله دیگر حتی با تهدید و زور اسلحه هم نمی تواند برای متحدانش رای بخرد چون حزب الله اصولا می خواهد تمام ائتلاف شیعی خود را به پارلمان برساند و برای تحقق این هدف به ابزارهای مختلف و خشونت آمیز مثل تهدید و زور هم متوسل می شود. به هر حال حزب الله نتوانست در این انتخابات کاری برای متحدان رژیم سوریه در لبنان بکند چون اولا اینها در لبنان از محبوبیت برخوردار نیستند و ثانیا قانون انتخابات اجازه ورود این افراد به پارلمان را نمی دهد».
او افزود «نیروهای تحول خواه نقش مهمی در پارلمان خواهند داشت و به گروه های سیاسی گوشزد خواهند کرد که قوه قانونگذاری سیستم نظارتی دارد. ضمنا این نیروهای تحول خواه یک مدل کار سیاسی متفاوت در پارلمان خواهند داشت و مردم لبنان بدین وسیله می بینند که تحول و لو محدود به واسطه صندوق رای قابل تطبیق است».

دکتر مکرم رباح در ادامه گفتگو با «المجله» یادآور شد «به گمانم گفتمان گفتگو محور از ویژگی های این دوره نخواهد بود چون طبقه حاکم از خردورزی به دور هستند و آنها رویکرد توهین و برچسب خیانت زدن را دنبال می کنند».

این نویسنده سیاسی لبنانی معتقد است «تنظیم و تصویب برنامه های اقتصادی ملی در راستای بازسازی ساختار اقتصادی لبنان و نیز اتخاذ دیدگاه شفاف درباره سلاح حزب الله از جمله وظایف مهم و اصلی پارلمان است. نیروهای تحول خواه باید با احزاب کنونی در پارلمان مثل حزب کتائب که برای ایجاد تحول ابراز تمایل کرده اند همکاری کنند».
او یاد آور شد «به اعتقادم پارلمان جدید نمی تواند کاری از پیش ببرد چون اراده سیاسی ندارد اما با این حال نیروهای تغییر طلب می توانند با استفاده از اهرم فشار تخلفات پارلمانی را پیگیری و ثبت کنند».

رباح در پایان افزود «رئیس جمهور توسط گروه اسلحه به دست انتخاب می شود. مساله مهم این است موسسات دولت باید کارشان را از سر بگیرند و اجرای قانون اساسی باید از سر گرفته شود».

 

بسام مولوی وزیر کشور (فرانس پرس)

 

پارلمان غیر معمولی و متشنج و گفتمان کنایه و طعنه
ربیع الهبر رئیس شرکت آمار Statistics Lebanon در گفتگو با «المجله» معتقد است «حزب الله برای متحدانش رای خرید تا پیروز شوند. نامزدهای جریان ملی آزاد در برخی از مناطق مثل زحله و بقاع غربی و شمال با رای هواداران حزب الله به پارلمان راه یافتند. و این اتفاق در منطقه جبیل هم به طور دیگری افتاد. جریان آزاد ملی در این منطقه به نامزدهای حزب الله رای دادند. گروه رقیب هم این تاکتیک را در پیش گرفت. اشرف ریفی مثلا در مناطق تحت نفوذ خود کمک کرد تا نیروهای لبنانی (قوات) به پارلمان راه پیدا کنند».

او افزود «اگر بخت با ما یاری کند و کابینه را تشکیل دهند و زندگی سیاسی از سرگرفته شود نهادهای قانونی چندان دوام نمی آورند بلکه با وقوع دودستگی حاد فعالیت تمام نهادها متوقف می شود. اما در این شرایط نیروهای تحول خواه مثل جناب آقای نعمت افرام که فهرستی با ۳ نماینده دارد قدرت بزرگی خواهند داشت. این نمایندگان تغییر طلب باید ضمن مسئولیت بزرگی که دارند نگذارند نهادهای دولتی تعطیل شود و باید جلوی اشتباهات پارلمان را بگیرند. این نمایندگان تحول طلب بیش از ده نفر هستند و می توانند با ارایه لوایح یا مخالفت با برخی لوایح جلوی ضرر را بگیرند».
ربیع الهبر خاطر نشان کرد «فضای گفتگو و بحث و رایزنی در راهروهای پارلمان نخواهیم داشت بلکه جو حاکم پر از کنایه و طعنه تا حد تقابل خواهد بود که شاید پارلمان را به تعطیلی بکشاند. دوره کنونی یک پارلمان معمولی نخواهد بود چون برخی از کاندیداها با روحیه پیروزی به پارلمان آمده اند».

این کارشناس لبنانی خاطر نشان کرد «لوایح اصلاحات سر تیتر فعالیت های پارلمان هستند چون همه منتظر این لوایح هستند. تنظیم بودجه مدرن که شبیه بودجه های قبلی نباشد و برخی دیگر از مطالبات نیروهای تغییر طلب ضمن دستور کار مجلس خواهد بود».
او در ادامه یادآور شد «نیروهای تحول خواه و احزاب سنتی و قدیمی در عرصه سیاست به حد تقابل رو در رو خواهند رسید. نیروهای تحول طلب برای گرفتن کرسی از احزاب به میدان آمده اند و فضای پارلمان متشنج خواهد بود و دو نسل و دو تفکر متفاوت در پارلمان به مصاف هم رفته اند. یک تفکر فاسد و پوسیده و تفکر دیگر که فساد را عامل همه گرفتاری ها و مشکلات می داند». 

الهبر گفت «عدم تشکیل کابینه مشکل بعدی خواهد بود. بنده در این زمینه بدبین هستم و برآوردم این است که همه گروه ها و نمایندگان درباره تشکیل کابینه و تعیین نخست وزیر بر دیدگاه خود پافشاری می کنند و در این صورت کابینه قبل از انتخابات ریاست جمهوری تشکیل نخواهد شد و انتخابات ریاست جمهوری هم در موعد مقرر برگزار نمی شود. به خلأ پست ریاست جمهوری می رسیم و کل نهادهای دولت به تعطیلی کشیده می شود. معضل فقر و مدیریت امور عمومی وخیم تر می شود. نهادهای دولت به مرحله فروپاشی می رسد و پست ریاست بانک مرکزی لبنان خالی می ماند و ما به سوی شرایط خطرناک و جمود تمام عیار می رویم».
او معتقد است «به نیروهای تحول خواه اجازه آزادی عمل و انعطاف پذیری نخواهند داد. این نیروها با تمام قوا با احزاب مسیحی و شیعی که به شدت ضرر کرده اند در خواهند افتاد. لبنان به سمت تقابل و جنگ نسل ها می رود. نسل احزاب و نسل نیروهای تغییر طلب که توسط نسل جوان و لبنانی های مقیم خارج به پارلمان راه یافتند. به سمت سردرگمی هر چه بیشتر می رویم».

الهبر در پایان افزود «ما به قانون اساسی جدید و منشور جامع برای احیای انسجام و اتحاد با توجه به معیارهای مورد توافق در جهت اداره کشور نیازمندیم».

او یادآور شد «چه کسی قدرت بیشتری دارد؟ کدام گروه بر کدام گروه غلبه کرده؟ چه کسی قدرت بیش از حد دارد؟ چه کسی به قانون تکیه زده؟ آیا قانون در لبنان بی فایده شده. پارلمان کنونی اختیاری بیشتر از به تماشا نشستن ندارد و تنها نظاره گر آنچه خواهد بود که پیش می آید».