آیا کارت اعتباری سعودی در راه است؟

خسارت اقتصادی روسیه و نگرانی درباره توقف فعالیت بانک های خارجی
ساما، بانک مرکزی سعودی

كردیت کارت یا کارت اعتباری کارکردهای متنوع مثل انتقال وجه و وام گرفتن و خرید و پرداخت دارند که کشورها و افراد و موسسات و غیره از خدمات آن بهره مند می شوند. صدور کارت های اعتباری از سوی برخی شرکت های معروف عمدتا آمریکایی مثل «مستر کارت» و «ویزا» و «امکس» از چند دهه قبل شروع شد و تعداد دارندگان کارت های اعتباری در کشورهای دنیا روز به روز افزایش پیدا می کند.

اما گویا این کارت های اعتباری که در اصل به منظور تامین مالی کوتاه مدت و اعتباردهی و بازپرداخت از سوی کاربران شکل گرفتند به ابزار تحریم تبدیل شدند. کشورهایی مثل روسیه و کوبا و سوریه و ونزوئلا و کره شمالی و ایران و افغانستان و عراق و سودان نمی توانند به صورت مستقیم از خدمات پرداخت بین المللی از جمله «مستر کارت» و «ویزا کارت» استفاده کنند.

بنابراین، بحث و تبادل نظر بین کارشناسان و پژوهشگران و روزنامه نگاران سعودی این روزها در توییتر درباره تاثیر تحریم ها بر روسیه و ضربه اقتصادی به این کشور و قطع خدمات بانکی بین المللی و توقف فعالیت خدمات کارت های اعتباری در چارچوب تحریم سنگین و بی سابقه علیه روسیه داغ شده است. سوالی که مطرح می شود این است که آیا سعودی باید به فکر ایجاد سیستم ملی با هویت و برند مستقل برای صدور کارت اعتباری معتبر در دنیا باشد؟

چه می گذرد؟ 

با اعلام تعلیق کارت های اعتباری ویزا و مستر کارت بانک های روسیه گفتند که کارت های اعتباری جدید با استفاده از سیستم چینی «یونیون پی» صادر خواهد شد. یونیون پی یکی از ارائه دهندگان خدمات کارت های اعتباریست که در سعودی نیز قابل پذیرش است.

اینک ارائه کنندگان خدمات کارت های اعتباری فراوانی تحت مدیریت سیستم کشورهای آسیایی و آمریکا وجود دارد. صدور کارت «یونیون پی» در روسیه بیانگر این است که کارت های اعتباری چینی می تواند در وضعیت فوق العاده گزینه مناسب برای کشورهای بحران زده باشد.

البته تمام کشورها باید گزینه های مختلف بومی و فوری داشته باشند و این لزوما به معنای این نیست که فقط کشورهای درگیر جنگ یا وضعیت فوق العاده به سیستم کارت های اعتباری بومی روی می آورند. همین مساله موجب شکل گیری این ایده شد که یک برند تجاری بومی ارائه کننده خدمات کارت های اعتباری معتبر در سعودی راه اندازی گردد که ضمنا قادر به رقابت در بازارهای خلیجی و عربی و آسیا و اروپا و آمریکا و نقاط دیگر دنیا باشد.

زیرساختار دیجیتالی مستحکم 

سعودی از زیرساختار دیجیتالی مستحکم برخوردار است که بخش فین تک و محصولات مالی از جمله کارت های اعتباری از آن بهره مند هستند. شرکت پرداخت ملی در سعودی برای آسان کردن معاملات بین بانکی در چند دهه گذشته فعالیت می کند.

دولت سعودی تجربه طولانی در حوزه مدیریت بانکی و کارت های اعتباری و ارتباط بین نظام های بانکی خلیجی دارد که این عوامل بستر مناسب برای دولت سعودی در راستای «برقراری سیستم پرداخت ملی و کارت اعتباری ملی» ایجاد می کند به خصوص اینکه دولت به دنبال پول و سرمایه سرمایه گذاران است. این در عمل موجب تقویت جایگاه سعودی به عنوان قطب بین المللی توانا در صدور کارت اعتباری معتبر در داخل کشور و جهان می شود. بانک ها و موسسات اعتباری سعودی می توانند در قالب قرارداد و تفاهم نامه همکاری با کشورهای با تجربه مثل چین و هند کار کنند. سیستم هندی پرداخت RuPay ده سال پیش راه اندازی شد و اینک در کشورهای دیگر هم مورد استفاده قرار دارد.

 

سعودی یکی از سریعترین رشد سالانه در بازارهای تجارت الکترونیک را دارا است

 

تجربه ارزشمند قانونگذاری  

پرداخت های الکترونیکی در سعودی از اواخر دهه هشتاد میلادی آغاز شد و کارت های اعتباری با افزایش و رواج این سیستم به یکی از قواعد اصلی بانک های سعودی تبدیل شدند. دولت سعودی بستر قانونگذاری مناسب برای بانک ها و دارندگان کارت ها فراهم کرده است.

عبد الرحمان الاحمد کارشناس اقتصادی و حسابدار سعودی در گفتگو با «المجله» گفت «چارچوب قانونگذاری و نظارتی نظام مالی و بانکی سعودی مستحکم و یکپارچه است و به نظرم مانع جدی از این لحاظ برای تاسیس شرکت صادر کننده کارت اعتباری وجود ندارد. ایده تشکیل ائتلاف بانکی در سعودی برای اجرای این پروژه عظیم می تواند مفید باشد چون مساله اصلی فقط قدرت سعودی برای صدور کارت اعتباری نیست بلکه برند تجاری جدید کارت اعتباری باید از سوی کشورهای منطقه و جهان به رسمیت شناخته شود. انعقاد قراردادهای همکاری بین المللی بین نظام مالی و بانکی سعودی و موسسات مالی منطقه و بین المللی می تواند در اجرای این طرح موثر باشد».

الاحمد خاطر نشان کرد «اگر این ایده در سطح داخلی موفق شود و توسط بانک های سعودی اجرا گردد در مسیر منطقه ای شدن و جهانی شدن قرار می گیرد که البته شاید چندین سال طول بکشد اما به هر حال ارزشش را دارد».

گزینه های گوناگون 

بانک ها و موسسات اعتباری سعودی تنها از ویزا و مستر کارت استفاده می کنند و البته کارت اعتباری پرداخت ژاپنی JCB و کارت اعتباری پرداخت چینی Union Pay هم قبول می کنند. شاید گام اول در این مسیر تنوع بخشی و ایجاد گزینه های متنوع از جمله کارت های پرداخت با استفاده از سیستم های ژاپنی و چینی است، به خصوص اینکه کشورهای شرق آسیا به شرکای تجاری و گردشگری سعودی تبدیل شده اند.

فهد الشیخ از اعضای کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق جده در این باره گفت «خلاقیت و افزایش رقابت و ورود به بخش های جدید بستر مناسب برای پذیرش و مقبولیت کارت های اعتباری سعودی و شرکت های صادرکننده کارت های اعتباری ملی فراهم می کند. بدین ترتیب، بازار سعودی از انعطاف پذیری و مقبولیت بیشتری در سایه سیاست دولتی افزایش محتوای بومی برخوردار می گردد».

او افزود «برنامه های کلان مثل صدور کارت اعتباری بومی باید اول در سطح کشور اجرا شود و رواج و اعتبار پیدا کند و بعد در سطح بین المللی مطرح شود».

برند سعودی 

تلاش دولت سعودی برای ارایه گزینه های ملی برای محصولات و کالاهای متعدد و افزایش تولید و صادرات کالا تحت عنوان «ساخت سعودی» ادامه دارد.

سعودی یک سامانه ملی برای پرداخت غیر تماسی و پرداخت با موبایل سیستم عامل اندروید دارد که به زودی سیستم های عامل هوشمند مختلف هم تحت پوشش این خدمات قرار می گیرند.

ایجاد شرکت ملی سعودی صادرکننده کارت اعتباری منجر به تنوع گزینه های در دسترس داخل کشور می شود. این گام پیشرفته منافع دیگری مثل افزایش تعداد برندهای تجاری سعودی معتبر در کشور و جهان دارد که موجب ارتقای جایگاه کشور در فهرست کشورهای خلاقیت محور و رقابت پذیر و دارای راهکارهای مالی بین المللی و همچنین تحقق استقلال در زمینه کارت های اعتباری و کاهش میزان احتکار در این بخش می شود.