دیوید شینکر به المجله: دولت بایدن با حذف شبه نظامیان حوثی از فهرست تروریسم اشتباه کرد

دستیار سابق وزیر خارجه آمریکا در امور خاورمیانه: کشتن رهبر داعش تاثیرگذاری گروه تندرو را کاهش می دهد
دیوید شینکر دستیار سابق وزیر خارجه آمریکا در امور خاورمیانه

گمانه زنی درباره پیامدهای کشته شدن عبد الله قرداش رهبر گروه داعش درعملیات ویژه و پیچیده از طریق هلی برن نیروهای آمریکا با مشارکت پهپادها و بالگردها در سوم فوریه در منطقه ما بین حلب و ادلب در سوریه ادامه دارد.

کارشناسان امور گروه های تندرو نظرات مختلفی درباره تاثیرات مرگ قرداش بر این گروه تندرو که چند سال پیش «خلافت» ادعایی خود را در بخش های وسیعی از سوریه و عراق برپا کرد دارند.

عده ای از تحلیلگران معتقدند کشته شدن ابو بکر البغدادی رهبر سابق داعش در اواخر اکتبر ۲۰۱۹ منجر به تضعیف این گروه شد و همین اتفاق بعد از مرگ قرداش هم خواهد افتاد. البغدادی در منطقه ای نزدیک به محل کشته شدن قرداش کشته شد. اما با این حال برخی از کارشناسان می گویند کشته شدن رهبر داعش تاثیر آنچنانی بر این گروه ندارد چون داعش از طریق هسته های خاموش خود در سوریه و عراق نقش آفرینی می کند. گفتنی است که کشورهای بسیاری از جمله سعودی داعش را یک گروه تروریستی معرفی کرده اند.

محمد سعید عبد الرحمان المولی ملقب به قرداش برای اینکه به دست آمریکایی ها نیفتد خود را منفجر کرد. عبد الله قرداش و ابو عمر الترکمانی نام های مستعار رهبر داعش بودند اما او به نام قرداش معروف شد. قرداش به معنای دوست و همراه به ترکی است. او اصالتا ترکمن بود و در ۱۹۷۶ در تلعفر واقع در استان نینوا در عراق متولد شد.

یک دیپلمات آمریکایی گفت «رهبران مهم و شناخته شده گروه های تروریستی جهان به خصوص سوریه تحت پیگرد آمریکا هستند. بنابراین کشتن قرداش برای آمریکایی ها یک روتین به شمار می رود». سوریه در بیش از ده سال گذشته صحنه رویارویی مسلحانه است و این بحران پس از اعتراضات مردمی در مارس ۲۰۱۱ آغاز شد و پای گروه های تندرو و تروریستی را به گردونه این بحران باز کرد. معترضان سوری در ۲۰۱۱ با شعار سرنگونی رژیم بشار اسد راهپیمایی کردند.
دیوید شینکر دستیار سابق وزیر خارجه آمریکا در امور خاورمیانه در گفتگو با «المجله» گفت «کشتن رهبر داعش یک حمله پیش دستانه بود و بی گمان منجر به کاهش تاثیر گذاری این گروه می شود. به عنوان مثال، مقام های ارشد داعش پس از حمله هوایی و کشته شدن قرداش دیگر با هوادارانشان ارتباط برقرار نخواهند کرد».
او افزود «واشنگتن دست از پیگرد سران و مقام های ارشد گروه های تروریستی بر نمی دارد اما بعید است که عملیات هوایی و غیر هوایی برای از میان برداشتن رهبران گروه های تندروی دیگر مثل شبه نظامیان حوثی در یمن انجام دهد. شبه نظامیان حوثی روی تداوم جنگ مسلحانه حساب می کنند و دنبال گفتگو و راهکار بدون خشونت نیستند. دولت پرزیدنت جو بایدن با حذف حوثی ها از فهرست تروریسم اشتباه کرد».

متن گفتگوی کامل تلفنی «المجله» با این دیپلمات آمریکایی که مدیر کنونی برنامه سیاست های کشورهای عرب اندیشکده واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک است را در زیر می خوانید:

 

چرا آمریکا درست حالا رهبر داعش را از میان برداشت؟
آمریکا برنامه روتین وار برای حمله و ضربه و کشتن رهبران ارشد گروه های تروریستی از جمله گروه دولت اسلامی یا داعش اجرا می کند. داعش در چندین سال گذشته از خاک سوریه به منظور برنامه ریزی و طراحی حمله های برون مرزی از جمله در اروپا استفاده کرده است. پس حمله پیشدستانه مثل عملیاتی که باعث کشته شدن قرداش شد ضروری و مهم به نظر می رسید.

 

شما می گویید که دولت آمریکا یک برنامه روتین وار برای حمله و ضربه به سران گروه های تروریستی اجرا می کند. آیا این برنامه شامل حال بازگرداندن شبه نظامیان حوثی به فهرست تروریسم می شود؟

به گمانم دولت پرزیدنت بایدن با حذف شبه نظامیان حوثی از فهرست گروه های تروریستی اشتباه کرد. ما در دوره رییس جمهور سابق حوثی ها را در این فهرست گذاشتیم چون این گروه با توجه به فاکتورهایی که آمریکا برای تروریستی بودن وضع کرده یک گروه تروریستی خارجی به حساب می آیند.

اما دولت بایدن نگران این مساله است که اگر حوثی ها در فهرست گروه های تروریستی می ماندند موسسات ویژه کمک های بشردوستانه مجبور به ترک یمن می شدند و بانک ها از ارایه خطوط اعتباری و تامین مالی و خدمات به واردکنندگان محصولات غذایی به یمن خودداری می کردند و یمنی ها با بحران گرسنگی مواجه می شدند. به گمانم هنوز فرصت برای کاهش خطرات در یمن وجود دارد.

 

منظورتان از کاهش خطرات چیست؟ آیا دولت آمریکا می خواهد حوثی ها را به فهرست تروریسم برگرداند یا مثلا رهبران حوثی را مثل قرداش از میان ببرد؟ 
ما در یمن ائتلاف بین المللی به رهبری سعودی را داریم که با حوثی ها می جنگد. دولت بایدن با توجه به قوانین آمریکایی از اختیارات لازم برای ضربه و کشتن سران حوثی ها برخوردار نیست اما با این حال اگر رهبران حوثی ها هم مورد حمله قرار بگیرند و کشته شوند جنگ در یمن تمام نخواهد شد. صدور قطعنامه بین المللی برای ممنوعیت صادرات و واردات اسلحه به یمن و جلوگیری از انتقال موشک ها و پهپادهای ایرانی به حوثی ها از جمله راهکارهای سازنده خواهند بود. با این حال اگر تمام این اقدامات به اجرا گذاشته شود متاسفانه حوثی ها در نهایت به سمت گزینه نظامی می روند و برای پایان جنگ دنبال گفتگو نیستند.

 

برگردیم به مساله داعش. کشته شدن رهبر داعش چه تاثیراتی در عملکرد و فعالیت گروه دارد؟
بروکراسی از جمله ویژگی های اصلی داعش است. بنابراین هر گونه تغییر و جابجایی در رده های بالای گروه ممکن است در عملکرد گروه وقفه ایجاد کند. جانشینان رهبران کشته شده داعش مجبورند که تلاش بیشتری برای برقراری امنیت در لایه های عملیاتی انجام دهند و شاید رهبران جدید داعش پس از دو تجربه قبلی دیگر سراغ ارتباط گیری و تماس تلفنی نروند و همین ضربه سختی به عملکرد و تاثیر داعش وارد می کند.

 


بنابراین گروه داعش به رغم کشته شدن رهبرش قرداش متوقف نمی شود؟

ژنرال شارل دو گل رییس پنجمین جمهوری فرانسه گفت «گورستان های جهان پر از مردان ضروری است». بنابراین می توان گفت ضربه کاری و نهایی در مساله جنگ با تروریسم وجود ندارد اما باید با پشتکار و تلاش مستمر و پیگیر جلوی قدرت گرفتن دوباره داعش را گرفت.

البغدادی رهبر مهمی برای داعش بود و این گروه را در عملیات خود برای تصرف بخش های گسترده در سوریه و عراق هدایت کرد. قرداش پس از کشته شدن البغدادی جانشین او شد و رهبر بعدی داعش هم اعلام خواهد شد اما باید گفت که رهبران این گروه ظرفیت و توانایی های متفاوت دارند.


به نظر شما جنگ با داعش ادامه خواهد داشت؟ و آیا نیروهای آمریکایی در سوریه خواهند ماند و حمایت آمریکا از نیروهای دموکراتیک سوریه که با داعش می جنگند ادامه پیدا می کند؟

داعش چند پلن بی در شرایط مرگ رهبرانش دارد و به از دست دادن مقام های ارشد خود عادت کرده اما شراکت و همکاری بین دولت پرزیدنت بایدن از یک سو و نیروهای دموکراتیک سوریه و پ ک ک به رغم نواقص پیچیدگی این رابطه ادامه پیدا خواهد کرد و در روی زمین موثر است. حضور آمریکایی ها در سوریه به رغم تلفات محدود بسیار موثر بود. شاید دولت بایدن به علت همین رابطه با گروه های کرد و با وجود خروج آشفته از افغانستان و مشکلات فزاینده با روسیه در سوریه نیروهای آمریکایی را از خاک سوریه بیرون نکشید. بنابراین گمان نمی کنم که آمریکایی ها در آینده نزدیک خاک سوریه را ترک کنند.