شرکت های فرانسوی و کارکنان زن در جایگاه های سوخت سعودی

گشایش ۳۷۰ جایگاه سوخت در پی ائتلاف اقتصادی فرانسه و سعودی
زنان، مدیران و کارکنان جدید جایگاه های سوخت

دو شرکت از بزرگان نفتی جهان در قالب یک ائتلاف همسان وارد بازار مشتقات نفتی سعودی شده اند. شرکت آرامکو سعودی ۵۰ درصد سهام و شرکت انرژی توتال فرانسوی ۵۰ درصد سهام این ائتلاف را در اختیار دارند. آرامکو و توتال در سال ۲۰۱۹ موافقنامه برای ایجاد دو برند تجاری جدید جداگانه اما همزمان در جایگاه های سوخت سعودی امضا کردند و در اواسط اکتبر ۲۰۲۱ دو جایگاه سوخت در ریاض (مرکز سعودی) و سیهات (شرق سعودی) افتتاح شدند که در این مراسم امین الناصر مدیر عامل آرامکو و پاتریک پویانی مدیر عامل توتال حضور داشتند.

آرامکو سعودی برای اولین بار وارد صنعت خرده فروشی می شود چون همیشه در زمینه حفاری و استخراج و تولید و صادرات و پالایشگاه و عمده فروشی و واردات عمده فعالیت کرده است اما در مقابل سابقه توتال در این زمینه طولانی و بیشتر از آرامکو بوده و در ۱۳۰ کشور حضور و چندین جایگاه سوخت دارد. فعالیت توتال در سعودی از مدت ها پیش با همکاری با آرامکو در پروژه های مختلفی مثل پالایشگاه ساتورب در ۲۰۰۶ آغاز شد. بنابراین سابقه همکاری و شراکت بین دو غول نفتی جهان طولانی است.

آرامکو در بازار سعودی که ده هزار جایگاه عرضه سوخت فعال دارد به دنبال چیست؟ چقدر درآمد خواهد داشت؟ آیا ائتلاف بین آرامکو و توتال کار جایگاه های سوخت کوچک و محلی و خانوادگی را کساد می کند؟ ورود برند تجاری جدید جایگاه های سوخت به نام آرامکو چه مفهومی دارد؟ به خصوص اینکه برخی از این تاسیسات از انرژی های تجدید پذیر استفاده خواهند کرد. کارکنان زن در این پروژه چه نقشی دارند؟

 

یک تانکر نفتی شرکت آرامکو در واحد تولیدی الشیبه وابسته به آرامکو سعودی در ربع الخالی (رویترز)

وضعیت فعلی

۳۷۰ جایگاه سوخت در سعودی در قالب توافقنامه همکاری بین توتال و آرامکو ایجاد خواهد شد و بازار سوخت رشد ۳.۷ درصدی را تجربه خواهد کرد. ۱۲ درصد جایگاه های سوخت سعودی، معادل یکهزار و ۲۰۰ جایگاه عرضه سوخت دست ۴ شرکت بزرگ انرژی است. ده هزار جایگاه سوخت در سعودی فعال هستند پس ظرفیت کافی برای جذب کمپانی های بیشتر وجود دارد. به این باید عوامل دیگری مثل رشد جمعیت (۳۵ میلیون نفر در ۲۰۲۰) و شتاب فزاینده ماشین دار شدن زنان و افزایش میانگین خودروهای وارداتی را اضافه کرد که باعث می شود فضا برای فعالیت شرکت های بیشتر مهیا باشد. سعودی در ۲۰۱۹ ۶۲۸ هزار خودرو به ارزش ۱۲ میلیارد دلار وارد کرده است. دولت در چند سال گذشته مقررات و آیین نامه های اجرایی الزام آور برای بهینه سازی جایگاه های عرضه سوخت صادر کرد که طبق آن این اماکن باید امکانات خدماتی جامع مثل فروشگاه و تعمیرات و سرویس های بهداشتی و نماز خانه داشته باشند. بنابراین حالا که کلیه جایگاه این خدمات را دارند مساله اصلی فقط رقابت برای ارایه خدمات بهتر و ارزان تر است.

سازمان کل رقابت در سعودی که در ۲۰۰۴ تشکیل شد در ماه مه ۲۰۲۱ گفت که قراردادی با شرکت نفت ادنوک امارات درباره واگذاری ۱۵ جایگاه سوخت در منطقه شرقیه به ادنوک امضا کرده است. ادنوک اولین کمپانی سرمایه گذاری خارجی در بازار مشتقات نفتی سعودی بود.

در برخی کشورها بازار دست فقط چند شرکت است اما در سعودی که چند هزار شهر و روستا دارد بازار انحصاری نیست. وقتی یک شرکت با تصاحب ۴۰ درصد از یک بازار برای خود انحصار ایجاد می کند سازمان کل رقابت خطرات احتمالی برای رقابت پذیری را به دقت ارزیابی می کند و اقدام مناسب را انجام می دهد. مسئولان خرده فروشی مشتقات نفتی در سعودی می گویند که انحصار بازار خرده فروشی نفت و گاز در سعودی بسیار دشوار است.

سهم شرکت هایی که بیشترین سهم در بازار دارند کمتر از ده درصد است. سرمایه گذاری در جایگاه های عرضه سوخت سعودی به ارزیابی و بررسی دقیق اماکن نیاز دارد اما به هر حال از نظر سرمایه در گردش و ریسک بسیار کم سودآوری نسبتا خوبی دارد چون بنزین و دیزل سوخت های بسیار مهم و روزانه هستند.

به هر حال، جایگاه های سوخت که در محله ها یا اتوبان ها با سرمایه شخصی اداره می شود و نیز شرکت های کوچک و متوسط پس از اجرای طرح مزبور زیان نمی بینند و رشد و رونق خود را حفظ خواهند کرد.

آرامکو (رویترز)

 

چاشنی زنانه و فرهنگی

از کارکنان زن آموزش دیده در بخش های هماهنگی لجستیک و پیگیری کارهای روزانه و ارائه خدمات استفاده خواهد شد و بدین ترتیب زنان سعودی برای اولین بار وارد این حوزه شغلی می شوند. البته حضور کارکنان زن در جایگاه های سوخت سعودی جای تعجب ندارد چرا که دولت سعودی از هدف مورد نظر حضور ۳۰ درصدی زنان در بازار کار تا ۲۰۳۰ پیشی گرفت و آمار مشارکت زنان در بازار کار در ۲۰۲۰ به حدود ۳۳.۲ درصد رسید. هدف اصلی رقابت پذیری در قیمت در حوزه خدمات است چون سازگاری از جمله ویژگی های اصلی عصر معاصر به شمار می رود و ضمنا جوانان دو سوم جمعیت سعودی را تشکیل می دهند.

جایگاه های سوخت آرامکو کافی شاپ های زنجیره ای با برند فرعی «وی» و جایگاه های سوخت توتال کافی شاپ های زنجیره ای «Bonjour» خواهند داشت.

تحول در جایگاه های عرضه سوخت در سعودی با ارتباط فزاینده سعودی با فرهنگ های مختلف از جمله فرانسوی همزمان شده است.

چشم انداز توسعه برند تجاری

آرامکو سعودی و توتال فرانسه دو برند تجاری جداگانه خواهند داشت که به بازار سعودی اعتبار و ارزش بیشتری می دهد. غول های نفتی همواره در معرفی و ارایه تجربه ویژه و منحصر به فرد به مردم پیشرو هستند.

ممکن است حتی این توافق توسعه پیدا کرده و به مرحله واگذاری امتیاز تجاری یا اجرای الگوی مشابه در بقیه کشورهای منطقه و جهان برسد.

اهمیت و توجه به اعتبار برندهای تجاری اخیرا افزایش پیدا کرده که شامل رضایت مشتریانی است که می خواهند مشتری برند تجاری ائتلاف بین آرامکو و توتال شوند. آرامکو تقریبا ۹۰ سال و شرکت انرژی توتال پس از سه سال صد ساله می شود.

ایده ابتکاری این پروژه درباره این است که ایجاد برندهای تجاری فرعی در حوزه های جدید توسط برندهای تجاری اصلی مثل آرامکو سعودی منجر به ارایه خدمات بهتر به مشتریان می شود.

حضور یک شریک خارجی مثل توتال فرانسه منجر به افزایش جذابیت برای سرمایه گذاری می شود و بستر مناسبی برای سرمایه گذاری شرکت های دیگر و ارایه خدمات بهتر و متنوع ایجاد می کند. آرامکو سعودی حضور پررنگ تری در صنعت خرده فروشی روغن خودرو خواهد داشت و محصولات مرغوب تر با قابلیت بازاریابی داخلی و خارجی تولید خواهد کرد.

انرژی پاک

جایگاه های سوخت آرامکو از پنل های خورشیدی برای روشنایی شبانه استفاده می کنند. آرامکو در صدد تولید یک انرژی ترکیبی به منظور کاهش آلودگی محیط زیست و افزایش راندمان انرژی است. این طرح بسیار خوب توسط خود آرامکو مطرح شده و تاثیر مستقیم بر مشتریان ندارد اما به هر حال کیفیت حرف اول و آخر را می زند.

آرامکو با مد نظر گرفتن مساله حفاظت از محیط زیست در صدد ایجاد مدل کسب و کار مبتنی بر پایداری زیست محیطی و لو در حوزه هیدروکربن است.

شاید روزی آرامکو جایگاه های شارژ وسایل نقلیه برقی راه اندازی کند!