ادامه خاموشی‌ها در ایران

پیامد فرسودگی تجهیزات و انباشت بدهی‌ها

 خاموشی‌های مکرر ۸ تا ۹ساعته و بیشتر و همچنین خارج از برنامه در تابستان جاری در کنار قطع شدن آب و تلفن همراه، باعث اختلال گسترده در اینترنت، بروز مشکل در کسب‌وکار شهروندان و آموزش آنلاین و حتی فعالیت بیمارستان‌ها در ایران شد. پیامد دیگر این خاموشی‌های مکرر، تعطیلی و خسارت سنگین بسیاری از صنایع مادر نظیر کارخانه‌های فولاد و بیکار شدن بسیاری از شاغلین این عرصه بود.

 

 

آیا شهروندان ایرانی در دولت ابراهیم رئیسی دوباره قرار است در تاریکی‌های ناشی از عدم برنامه‌ریزی‌های به موقع و کارآمد مدیران دولتی روبرو شوند؟ دلیل وقوع این خاموشی‌های مکرر چیست؟ المجله این پرسش‌ها را با دو تن از کارشناسان وزارت نیرو و توانیر در ایران مطرح کرده است که از آنها به اسامی مستعار نام برده می‌شود.

مهندس محمد -ح با اشاره به وجود ۸۵ هزار مگاوات ظرفیت نصب شده نیروگاهی در ایران به المجله می‌گوید: «۷۰ درصد این نیروگاه‌ها حرارتی و عمده آنها نیروگاه‌های گازی هستند. این در حالی است که به گفته محرابیان؛ وزیر نیرو در دولت رئیسی قرار است تمرکز وزارت نیرو بر نیروگاه‌های آبی قرار بگیرد در حالی که نیروگاه‌های آبی با توجه به وضعیت سدها و ذخیره آبی کشور چشم انداز روشنی ندارند چرا که ایران با خشکسالی مواجه است و کمبود منابع آبی زیادی داریم. محرابیان به دنبال این است که توانایی‌های ایران را در انرژی‌های تجدید پذیر بهبود ببخشد اما الان که وقت آزمون و خطا نیست که یک سری وام به یک سری شرکت‌ها مثل « دانش بنیان» بدهند تا کار مطالعاتی بکنند و مثلا بتوانند نیروگاه بادی با راندمان بالا ایجاد کنند، به جای این طرح‌ها که در دولت‌های مختلف با شکست مواجه شده تجهیزات دانش این فن را به کشور وارد کنند».

 

 

فصل سرما و مشکل تامین گاز نیروگاه‌های حرارتی

در ادامه مهندس اشکان؛ کارشناس ارشد شرکت توانیر به تولید ۱۵ هزار مگاوات توسط نیروگاه‌های آبی در ایران اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد به گفته وزارت نیرو توان تولید این نیروگاه‌ها با توجه به کمبود آب در تابستان امسال حدود ۵ هزار مگاوات بود.

میزان ظرفیت نصب شده نیروگاه‌ها در ایران ۸۵ هزار مگاوات است که از این میزان نزدیک به ۴۰ هزار مگاوات توسط بخش خصوصی و صنایع بزرگ تامین می‌شود.

این کارشناس شرکت توانیر در ادامه می‌افزاید: «با توجه به این که از الان صحبت کمبود گاز در بخش نیروگاه‌های حرارتی مطرح شده پیش بینی می‌شود با شروع فصل سرما مشکل بسیار جدی در زمینه تامین گاز نیروگاه‌های حرارتی خواهیم داشت. از یک طرف بخش آب را که از دست می‌دهیم از این طرف مشکل در تامین گاز هم داریم، البته در فصل سرما نقطه ماکزیمم مصرف برق کاهش پیدا می‌کند.

با توجه به آمارهای وزارت نیرو ظرفیت نیروگاهی نصب شده که می‌توانستند انرژی تامین کنند ۵۴ هزار مگاوات بود».

به گفته مهندس محمد -ح این در حالی است که در پیک تابستانی تقریبا ۶۷ هزار مگاوات درخواست داشتیم که تقریبا ۱۳ هزار مگاوات در تولید نیرو کسری داشتیم که همین اتفاق باعث شد خاموشی‌های گسترده‌‌ای رخ بدهد و با توجه به چشم انداز کاری وزارت نیرو و طرح‌های در حال اجرا، برای سال آینده با همین شرایط نمی‌توان آینده روشنی متصور بود و خاموشی‌ها چه در مشترکین مسکونی و چه در صنایع اعمال می‌شود، البته بستگی دارد که این خاموشی‌ها بیشتر به سمت صنعت برود یا به سمت بارهای مسکونی.

این همه در حالی است که وزارت نیرو به سمت بورس انرژی خیز برداشته است».

کارشناس وزارت نیرو در این زمینه معتقد است: « وزارت نیرو در تلاش است فروش برق را به سمت مشترکین عمده و اصلی در بورس ببرد نظیر صنایع سنگین که مصرف بالای ۷ مگاوات دارند یا صنایع فولاد و سیمان که انرژی مورد نیاز خود را از بورس تامین کنند. اما وزارت نیرو درصدد است که قیمت تمام شده برق را افزایش دهد یعنی قیمت فروش برق را به قیمت تمام شده برساند که در حال حاضر عملی نخواهد بود، قیمت تمام شده برق بنابر آنچه می‌گویند به ازای هر کیلو وات ساعت حدود ۲۵۰ تومان است ولی قیمت فروش تقریباً ۸۰ تومان است یعنی کسری بسیار زیادی بین هزینه تمام شده برق و فروش برق است و با قیمتی بسیار بالا برق را عرضه می‌کنند، هنوز هم نتوانستند قیمت برق را واقعی کنند به دلیل فشارهای حکومت ناچارند برق را با این قیمت بفروشند تا موجب نارضایتی مردم نشود، البته در پی رایزنی هستند که قیمت برق را به بالانسی برسانند که کسری‌هایی ناشی از مابه التفاوت قیمت برق جبران شود. چرا که تولید بسیاری از نیروگاه‌های خصوصی با توجه به قیمت فروش برق توجیهی ندارد از طرفی وزارت نیرو رقم بسیار زیادی به بخش خصوصی بدهی دارد».

وزارت نیرو تا پایان سال ۹۸ تقریبا ۵۱ هزار میلیارد تومان به پیمانکاران صنعت برق بدهکار بود که این بدهکاری در بخش‌های مختلف به خصوص در بخش تولید است.

 

 

مهندس اشکان؛ کارشناس شرکت توانیر؛ مشکل بزرگ موجود در نیروگاه‌های حرارتی نصب شده در ایران را بحث راندمان عنوان می‌کند و توضیح می‌دهد: «این نیروگاه‌ها به دلیل عمر بالا و فرسودگی راندمان بسیار پایینی دارند و تاوقتی نوسازی و به روز رسانی نشوند این راندمان بسیار پایین خواهد بود و مقدار زیادی انرژی در بخش تولید به هدر می‌رود».

 

بنابراعلام وزارت نیروی ایران حدود ۴۰ تراوات ساعت برق تولیدی کشور به خاطر فرسودگی شبکه، در مرحله انتقال و توزیع تلف می‌شود. به گفته پرویز محمدنژاد قاضی محله؛ عضو کمیسیون انرژی مجلس ایران سال گذشته ۱۱ درصد برق تولید شده در ایران هدر رفته است.

نامناسب بودن شبکه توزیع، قدیمی و فرسوده بودن و نوسازی نشدن تجهیزات قدیمی از دیگر مشکلات عمده شبکه توزیع برق است که مهندس محمد به آن اشاره می‌کند.

به گفته کارشناس وزارت نیرو در ایران، ما در بحث انتقال انرژی به جز موضوع تلفات بحث عدم توسعه شبکه را داشته‌‌ایم، در این سال‌ها شبکه توسعه پیدا نکرده، تاب آوری شبکه برای مصرف کنندگان بسیار پایین است. علاوه بر بحث نیروگاه‌ها، توزیع شبکه نیز بسیار فرسوده است، در این سالها این بخش توسعه پیدا نکرده، نوسازی نشده و با توجه به رشد بار، هیچ تغییر ساختاری در این بخش انجام نشده بنابراین باید در این بخش هم کار بسیار جدی انجام شود. با توجه به بدهی انباشته وزارت نیرو به پیمانکاران و شرکت‌های تابع، همانند سال‌های گذشته، بخش خصوصی از توسعه و تقویت شبکه گریزان است، انقدر وزارت نیرو بدهی دارد که علی رغم وعده‌هایی که می‌دهند با این وضعیت موجود هیچ چشم انداز روشنی برای شرکت‌های خصوصی توسعه شبکه وجود ندارد.