طرح نوآورانه حوزه آب در سعودی؛ تولید آب آشامیدنی از هوا و نور خورشید

شیوه های نوین تولید آب آشامیدنی
آب آشامیدنی تولید شده از طریق هوا برای اولین بار در جهان در دریای سرخ عرضه خواهد شد

دولت سعودی فارغ از شیرین سازی آب دریا و آب های زیرزمینی و جاری و آب باران ذخیره شده پشت سدها اقدامات بی سابقه برای تولید آب آشامیدنی از منابع غیر متعارف آغاز کرده است.

سعودی همواره به دنبال منابع پایدار بوده و از منابع انرژی پایدار در حوزه تولید استفاده می کند.

تولید آب از هوا از طریق استفاده از پنل های خورشیدی از جمله شیوه های نوین سعودی برای فراهم کردن آب شرب برای جمعیت رو به رشد در این کشور است. البته برخی کشورهای جهان از این فناوری در چندین سال گذشته استفاده می کنند اما تا حالا چندان رواج نیافته است. شرکت سعودی دریای سرخ در پایان ماه مه سال جاری از آغاز اجرای آزمایشی و نهادمند این فناوری جدید خبر داد.

این شرکت در حال حاضر چندین جزیره و هتل به همراه یک فرودگاه و تاسیسات گردشگری احداث می کند و اولین هتل سال آینده افتتاح می شود.

این گزارش به وضعیت سعودی در حوزه آبی و صنعت آب آشامیدنی و فناوری تولید آب از هوا و نور خورشید و اهمیت این گام جدید برای تامین بازار آب محلی از طریق تکنولوژی نوین و خلاقانه می پردازد. استفاده از این شیوه می تواند مقدمه ای برای ایجاد شیوه های خلاقانه دیگر و تنوع بخشی منابع آبی سعودی فراهم کند.

 

با استفاده از پنل های هیدروژنی آب از طریق هوا تولید می شود

 

وضعیت آبی سعودی

سازمان شیرین سازی آب شور در سعودی اعلام کرد که ۳۲ ایستگاه شیرین سازی آب واقع در دو کرانه شرقی (خلیج عربی) و کرانه غربی (دریای سرخ) روزانه ۵.۹ میلیون متر مکعب آب تولید می کنند. مصارف آب شهری و کشاورزی و تجاری از بارش و آب های زیر زمینی و جاری تامین می شود.

گزارش جدید آمار سالانه وزارت محیط زیست و آب و کشاورزی سعودی که در شش ماه دوم سال میلادی گذشته منتشر شد گفت مصرف آب شهری (بخش خانگی و بخش صنعت) ۲۰۱۹ به حدود ۳.۵ میلیارد متر مکعب رسید و این رقم در ۲۰۱۰ چیزی تقریبا ۲.۲۸ میلیارد متر مکعب بود. حجم مصرف آب شهری در ده سال گذشته ۶۵ درصد افزایش یافته است.

از مجموع مصرف کلی شهری ۱.۴ میلیارد متر مکعب که معادل ۲۳ درصد کل مصرف آب در سعودی است ۹ درصد به بخش صنعت اختصاص دارد. بیشترین آب کشور در بخش کشاورزی با ۱۰.۵ میلیارد متر مکعب مصرف می شود. تازه ترین گزارش در این زمینه مربوط به ۲۰۱۹ است که مصرف آب سعودی را حدود ۱۵.۴ میلیارد متر مکعب در سال اعلام کرد.

سعودی صاحب بیشترین آب شیرین کن های جهان است که فقط حدود ۱۳.۹ درصد کل مصرف آب کشور را تامین می کنند. دولت سعودی عمدتا از منابع طبیعی استفاده می کند و بر خلاف تصور غالب این کشور در حوزه آبی کاملا به شیرین کردن آب دریا متکی نیست.

آب آشامیدنی 

تولید آب شرب در سعودی در اواسط دهه هفتاد میلادی آغاز شد و کارکنان حوزه تولید آب آشامیدنی و معدنی در بطری های پلاستیکی یا شیشه ای برآورد می کنند که تولید کنونی به حدود ۷ میلیارد لیتر در سال می رسد. حدود ۵۰۰ شرکت با سرمایه کلی ۸ تا ۱۰ میلیارد ریالی (۲.۶ تا ۲.۱۳ میلیارد دلاری) در ۱۳ استان فعالیت می کنند. چندین میلیارد بطری پلاستیکی آب در سایزهای مختلف در سعودی تولید و مصرف می شود.

ما بین ۵ درصد تا ۱۰ درصد آب معدنی ها در بازار سعودی وارداتی است که قیمت آنها بین ۵۰۰ میلیون ریال و ۷۵۰ میلیون ریال سعودی (۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار) برآورد می شود. سعودی آب معدنی عمدتا از فرانسه و ایتالیا و یونان و اسکاتلند و امارات و لبنان وارد می کند.

تولید آب شرب از آب و نور خورشید

شرکت دریای سرخ برای تولید آب شرب از هوا و نور خورشید با شرکت بین المللی گلوبال سورس همکاری می کند. در ابتدا یکهزار و ۲۰۰ پنل با توجه به ساز و کار زیر نصب شده است:

یکم:‌ انرژی خورشیدی به پنل ها می رسد و پنل ها فن های یکپارچه در داخل هر پنل را روشن می کنند و هوا از طریق فن ها به درون منبع جذب می شود.

دوم: هوا به منبع می رود و آنجا اجزای ماده ریزگردها بخار آب موجود در هوا را جذب می کنند.

سوم: با عبور هوا از خازن، بخار آب درون مخزن در گالن های ویژه آب جمع و به مایع تبدیل می شود.

چهارم: آب مقطر ایجاد می شود و در آنجا با افزودن املاح معدنی کیفیت آب آشامیدنی را پیدا می کند.

پنجم: آب در بطری های شیشه ای بسته بندی می شود تا دوباره در بطری های کوچک تر تخلیه گردد.

بناست که ۳۰۰ هزار بطری ۳۳۰ میلی لیتری در مراحل اولیه این پروژه تولید شود و ۱۰۰ پنل هم برای تولید آب از هوا نصب می شود تا ظرفیت تولید به دو میلیون بطری در سال افزایش پیدا کند.

آب معدنی به اسم برند تجاری «SOURCE» تولید می شود و در دسترس کارکنان شرکت دریای سرخ و بازدیدکنندگان این منطقه قرار خواهد گرفت.

 

بخشی از ساخت و سازها در پروژه دریای سرخ واقع در غرب سعودی

 

کربن صفر

حدود دو میلیون بشکه نفت در روز (حداکثر ۳ میلیون بشکه در تابستان) به منظور تولید برق و شیرین سازی آب شور دریا در سعودی می سوزد اما با این حال شرکت دریای سرخ آب شرب را از هوا و نور خورشید و با توجه به اصل صفر کربن تولید می کند. به عبارت دیگر در این پروسه گازهای آلاینده محیط زیست انتشار پیدا نمی کند.

اصل کربن صفر یکی از پایه های اساسی در پروژه های عظیم و کلان جدید دولت سعودی در چند سال گذشته مثل «نیوم» و «لاین» و «دریای سرخ» است. فاینانس کلیه این پروژه ها توسط صندوق سرمایه گذاری های عمومی انجام می شود و این بدین معنا است که توجه به مسایل زیست محیطی اولویت مراکز سیاست گذاری اقتصادی سعودی شده است.

سعودی؛ رهبری نوآوری آب 

هزینه فناوری های انرژی پاک بیشتر از سوخت های فسیلی است اما این هزینه پس از گسترش دانش بومی و بومی سازی صنایع انرژی های پاک در میان مدت و بلند مدت کاهش پیدا خواهد کرد.

شرکت دریای سرخ سعودی پس از بهره برداری از پروژه استحصال آب از هوا و نور خورشید ظرفیت تولید کلی دو میلیون بطری را خواهد داشت. این آب تولید شده در اختیار گردشگرانی قرار می گیرد که از جزایر در حال احداث توسط شرکت بازدید می کنند. با این اوصاف می توان گفت که هدف تولید انبوه یا رسیدن به مرحله سود دهی فروش آب معدنی نیست بلکه در این میان استفاده از یک تکنولوژی جدید و بومی سازی آن و تداوم پژوهش برای کاهش حداکثری هزینه اهمیت دارد.

تولید آب آشامیدنی از طریق نور خورشید و هوا در سعودی الهام بخش بقیه شرکت های تولید کننده آب معدنی در کشور برای بررسی روش های نوین تولید و گسترش و ترویج این روش جدید در طول سال در کشور می شود. استفاده از چنین شیوه های نوآورانه موجب ارتقای جایگاه سعودی در حوزه نوآوری برای تولید آب و نقش پیشرو در تولید آب در مناطق بیابانی و خشک و کم آب و استفاده از این روش در حوزه تولید آب شرب خانگی و مصارف صنعتی و کشاورزی می شود. بدین وسیله سایه کم آبی و بی آبی از نسل های آینده سعودی و کشورهای همسایه که با نگرانی کم آبی و پایداری مواجه هستند دور می شود!