محمود عباس؛ مخالف مقاومت مسلحانه و رییس موقت تشکیلات خودگردان در ۱۲ سال گذشته

مطالبات گسترده فلسطینیان برای برکناری عباس

محمود عباس در ژانویه ۲۰۰۵ رییس تشکیلات خودگردان فلسطین شد و به خاطر مخالفتش با مقاومت مسلحانه و مبارزه مسلحانه و قیام مسلحانه مردم فلسطین معروف شد. او همچنین خواهان توقف عملیات نظامی علیه اسراییل و مذاکره برای رسیدن به توافق صلح است.

محمود عباس از جمله رهبران شناخته شده فلسطینی بود که با گروه های چپ و گروه های حامی صلح در اسراییل در دهه هفتاد گفتگو کردند و این مقدمه ای برای آغاز مذاکرات بین اسراییل و فلسطینیان شد.

اینک که بیش از ۱۶ سال از روی کار آمدن محمود عباس می گذرد بخش های گسترده ای از جامعه فلسطین در راهپیمایی هایی که اوایل ژوئیه آغاز شد خواستار برکناری او هستند.

آوارگی و دیگر هیچ

محمود عباس در سال ۱۹۳۵ در صفد فلسطین متولد شد. فلسطین آن زمان تحت قیمومیت بریتانیا بود و ۱۹۴۸ از جمله آوارگان فلسطینی بود که به جولان رفتند. او و خانواده اش به دمشق و از آنجا به شهر اربد در اردن رفتند و سپس در دمشق پایتخت سوریه ماندگار شدند.

محمود عباس در سوریه به دبیرستان رفت و در دانشگاه دمشق تحصیل کرد.

او سپس به دانشگاه قاهره رفت تا حقوق بخواند و در ۱۹۸۲ موفق به اخذ دکترای علوم سیاسی دانشگاه دوستی ملل روسیه شد. رساله دکتری او درباره «روابط محرمانه بین آلمان در دوره نازی ها و جنبش صهیونیسم» بود.

محمود عباس در ۱۹۵۷ مدیر امور کارکنان در وزارت آموزش و پرورش قطر شد و در همان سال چندین بار برای تعیین و اعزام معلمین و کارکنان فلسطینی به قطر به کرانه باختری سفر کرد. او در ۱۹۷۰ شغل خود را برای فعالیت ها و برنامه های ملی در فلسطین ترک کرد.

آغاز فعالیت سیاسی 

فعالیت سیاسی محمود عباس در سوریه و قطر آغاز شد. او گروه های فلسطینی را تنظیم می کرد و به عضویت سازمان آزادی بخش میهنی فلسطین (فتح) درآمد. آن زمان این گروه نوپا بود.

او رییس هیات مذاکره کننده فلسطینی با اسراییل بود که به امضای پروتکل مبانی صلح بر اساس تشکیل دو کشور در اول ژانویه ۱۹۷۷ منجر شد.

او ماه ژوئیه ۱۹۹۵ به فلسطین بازگشت و دبیر کمیته اجرایی سازمان آزادی بخش میهنی فلسطین و به عبارت دیگر مرد شماره دوم هرم رهبری فلسطین شد.

محمود عباس از جمله بنیانگذاران جنبش فتح هنوز در قید حیات است. او پس از تاسیس سازمان آزادی بخش میهنی فلسطین در ۱۹۹۴ رییس امور مذاکرات شد و به عنوان رییس روابط بین الملل این سازمان فعالیت کرد.

محمود عباس در ۱۹۸۹ در مذاکرات غیر علنی با میانجی گری هلندی ها بین فلسطینیان و اسراییلی ها شرکت کرد و رییس کمیته هماهنگی مذاکرات در کنفرانس صلح مادرید در ۱۹۹۱ بود.

گروه مذاکره کننده فلسطینی در گفتگوهایی که به توافق اسلو منجر شد زیر نظر محمود عباس بود. محمود عباس همچنین هدایت مذاکرات قاهره را بر عهده داشت که به توافق غزه-اریحا انجامید.

نخست وزیری 

نام محمود عباس پس از توافق بین آمریکا و اسراییل بر سر توقف مذاکرات با یاسر عرفات در ۲۰۰۳ مطرح شد. عرفات که زیر بار فشارهای زیادی برای تعیین عباس به عنوان نخست وزیر بود بالاخره قبول کرد و محمود عباس نخست وزیر شد اما به هر حال اختلافات و کشمکش بین عباس و عرفات درباره حدود اختیارات و نفوذ علنی شد و عباس تهدید کرد اگر از اختیارات نخست وزیر برخوردار نباشد استعفا می دهد. محمود عباس سپتامبر ۲۰۰۳ در جلسه پارلمان حکومت خودگردان فلسطین این موضوع را مطرح و استعفای خود را تقدیم کرد.

عباس ۱۱ نوامبر ۲۰۰۴ پس از مرگ پرزیدنت یاسر عرفات به عنوان رییس سازمان آزادی بخش میهنی فلسطین انتخاب شد و جنبش فتح در همان ماه او را به عنوان کاندیدای ریاست حکومت خودگردان فلسطین معرفی کرد.

ریاست حکومت خودگردان فلسطین 

او در انتخابات سال ۲۰۰۵ با کسب ۶۲.۵۲ درصد آرا رییس حکومت خودگردان فلسطین شد. دوره ریاست او ۹ ژانویه ۲۰۰۹ به پایان رسید اما محمود عباس هنوز رییس حکومت خودگردان فلسطین است و پس از تعدیل برخی از مواد قانون اساسی خود او دوره ریاست خود را تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی تمدید کرد. این انتخابات همزمان با پایان دوره مجلس ملی فلسطین برگزار می شود.

گفتنی است که اختیارات رییس حکومت خودگردان در صورت خلا در این پست به رییس مجلس قانونگذاری فلسطین واگذار می شود تا زمانی که انتخابات برگزار و رییس جدید انتخاب شود. اما این اتفاق پس از پایان دوره ریاست محمود عباس نیفتاد.

خواسته های مطرح شده درباره برکناری عباس 

اعتراضات گسترده مردمی در کرانه باختری به محمود عباس در اوایل ژوئیه ۲۰۲۱ برگزار شد. معترضان خواستار کنار رفتن او از قدرت هستند. این اعتراضات بخشی از اعتراضات صورت گرفته به مرگ نزار بنات از فعالان فلسطینی است.

جنبش فتح می گوید افرادی که اعتراضات گسترده برای بازخواست عاملان مرگ این فعال فلسطینی را تنظیم کردند از مرگ نزار بنات به عنوان اهرم فشار برای سرنگونی حکومت خودگردان فلسطینی استفاده می کنند و از حمایت خارجی برخوردارند.