افزایش تولید انرژی پاک در سعودی و مصر؛ ظرفیت سازی برای روشنایی اروپا

پروژه های اتصال شبکه برق؛ مصر به دنبال تقویت جایگاه به عنوان شاهراه انتقال انرژی
ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمین شریفین و عبد الفتاح السیسی رییس جمهور مصر

دولت مصر تلاش گسترده ای برای تبدیل شدن به قطب برق در منطقه انجام می دهد و در این راستا پروژه های متعدد و کلان برای اتصال شبکه های برق بین سه قاره در جریان است که بناست تا اوایل ۲۰۳۵ به بهره برداری برسد و هسته اصلی راه اندازی بازار مشترک عربی برق را تشکیل خواهد داد.

مصر پیشتر چندین توافقنامه برای بهم پیوستگی الکتریکی با قبرس و یونان در اروپا و با سودان و سودان جنوبی در آفریقا و با عراق و اردن در آسیا امضا کرده است.

مصر مدت های مدید با مشکل کمبود برق مواجه بود اما در چهار سال موفق به حل این مساله از طریق تزریق سرمایه ۵۱۵ میلیار پوند (واحد پول مصر) به حوزه انرژی های متعارف و تجدیدپذیر شد.

پروژه اتصال برق ۱.۶ میلیارد دلاری بین سعودی و مصر از جمله پروژه های کلان مصر در این زمینه است. این سرمایه پس از اشتراک ذخایر تولید برق دو کشور با سود بیش از ۱۳ درصدی ظرف ۸ سال برمی گردد و در صورت استفاده از برق مشترک در دوران اوج مصرف دو کشور با ظرفیت حداکثری ۳ هزار مگاوات سود این پروژه به بیش از ۲۰ درصد می شود.

پروژه اتصال برق بین سعودی و مصر با پروژه های دیگر تفاوت دارد چون دو طرفه است. به عبارت دیگر مازاد تولید هر دو کشور به همدیگر صادر می شود و احتمال دارد که مازاد تولید در پروژه های اتصال برق با کشورهای عربی دیگر در آینده مورد استفاده قرار بگیرد که منافع اقتصادی خوبی برای این دو کشور دارد. به خصوص اینکه سعودی و مصر برنامه های آینده محوری برای افزایش تولید برق از طریق انرژی های تجدید پذیر دارند.

فاز اول پروژه اوایل ۲۰۲۳ با ظرفیت تولید یکهزار و ۵۰۰ مگاوات عملیاتی می شود و مصر در حال رایزنی با مشاوران صاحبنام بین المللی برای ارزیابی مسایل فنی و مالی پروژه است. جریان برق در این پروژه از نوع جریان مستمرDC  است که مدرن ترین نوع در کشورهای عربی به شمار می رود.

دکتر محمد شاکر وزیر برق و انرژی های تجدید پذیر مصر می گوید «پروژه اتصال برق مصر و سعودی مقدمه ای برای اتصال برق با کشورهای خلیج و استفاده از ذخیره روزانه سازمان ملی برق مصر با ظرفیت ۲۱ هزار مگاوات است».

احمد مهنی نماینده و رییس کمیته نیروی کار در پارلمان مصر گفت «پروژه اتصال برق سعودی و مصر دستاوردها و منافع اقتصادی بسیاری برای قاهره دارد و باعث می شود فشار ذخیره برق در شبکه برق دو کشور کاهش پیدا کند و به تبع آن سرمایه گذاری های لازم برای تامین تقاضا با توجه به معیارهای امنیت و اعتبار در شبکه های برق کمتر می شود».

او افزود «فاز اول پروژه انتقال برق سعودی و مصر با ظرفیت تولیدی یکهزار و ۵۰۰ مگاوات در ۲۰۲۳ عملیاتی می شود و سود اقتصادی فراوانی برای مصر خواهد داشت و بدین ترتیب مصر قطب منطقه ای برق در سطح بین المللی می شود. اگر پروژه اتصال برق سعودی و بقیه کشورهای خلیج عملیاتی شود سهم عمده ای در اشتغال زایی برای تعداد فراوانی از نیروهای متخصص فنی و مهندسی و کارگران ایفا می کند».

در همین راستا، مصر پروژه اتصال برق با سودان را اجرا می کند که در دو فاز انجام می شود. فاز اول با ظرفیت تولیدی ۸۰ مگاوات عملیاتی شد و اینک برنامه ای برای افزایش ظرفیت تولیدی به ۳۰۰ مگاوات و حتی تا ۶۰۰ مگاوات اجرا می شود. فاز دوم با ظرفیت تولیدی ۳ هزار مگاوات سال جاری به بهره برداری می رسد.

خط انتقال برق ۵۶ میلیون دلاری بین مصر و سودان ۹۷ کیلومتر است و هر کشوری هزینه عملیات انتقال در خاک خود را تقبل می کند.

دولت مصر حدود ۳۰۰ دکل برق در مسیر خط انتقال برق مشترک بین مصر و بقیه کشورهای آفریقا می سازد.

پرزیدنت عبد الفتاح السیسی در اظهاراتی در «نشست صلح و توسعه پایدار اسوان» در دسامبر ۲۰۱۹ گفت «مصر آماده انتقال ۲۰ درصد از برق کشور به آفریقا به قیمت ۷ سنت است. این رقم نصف قیمت تولیدی است اما این پروژه یک مشکل دارد چون مصر خطوط انتقال برق به کشورهای آفریقایی ندارد.

 

وزیر تجارت سعودی و وزیر تجارت و صنایع مصری در مراسم امضای توافقنامه تشکیل کمیته مشترک بخش های تولیدی و خدماتی

 

 دکتر حافظ سلماوی مدیر عامل سازمان تنظیم برق (سابقا) گفت «اتصال برق با صادرات فرق دارد و دستاوردهای فراوانی از جمله کاهش ذخایر موجودی در شبکه برق و کاهش سرمایه گذاری دارد».

تعمیر و نوسازی شبکه برق عراق هزینه دستکم ۳۰ میلیارد دلاری می خواهد و مطالعات رسمی سوریه نشان می دهد که این کشور به جمع آوری سرمایه گذاری های دستکم ۴۵ میلیارد دلاری در ۵ سال آینده نیاز دارد.

سلماوی در گفتگو با المجله افزود «پروژه های اتصال برق منجر به تکامل منابع می شود. هزینه راه اندازی نیروگاه و انرژی در برخی کشورها بالا و در کشورهای همسایه دیگر پایین است. شرکت ها هم از طریق این پروژه ها نیازمندی های خود را با قیمت پایین تر از کشورهای دیگر تامین می کنند».

او توضیح داد «خطوط انتقال برق مصر از تمام مزایا برخوردار است. پیک مصرف در سعودی روز و در مصر عصرها است. اتصال برق بین دو کشور می تواند منجر به کاهش فشار به نیروگاه ها و ذخیره برق برای مصرف در صورت نیاز می شود».

سلماوی خاطر نشان کرد «چشم انداز صادرات برق مصر به اروپا گسترده و روشن است. اروپایی ها به دنبال انرژی های پاک و تجدید پذیر هستند و برای صادرات برق باید «گواهی منبع انرژی» داشته باشی».

دولت مصر برنامه راهبردی بلند پروازانه ای دنبال می کند و می خواهد تا ۲۰۳۵ حدود ۴۲ درصد برق از انرژی های تجدید پذیر تولید کند و ۲۰ درصد برق این کشور تا ۲۰۲۲ از انرژی پاک تولید خواهد شد.

سلماوی یادآور شد «اردن در سال های اخیر مازاد تولید داشته و اتصال برق بین مصر و عراق مشکل برق بغداد را نیز حل می کند. عراق از ۲۰۰۷ با کمبود برق مواجه است. پروژه انتقال برق بین کویت و مصر هم حائز اهمیت است».

تحول بزرگ

مهندس مدحت یوسف معاون پیشین رییس شرکت نفت مصر در گفتگو با «المجله» گفت «مصر موفق به تحول بزرگ در تولید گاز در سال های اخیر شد و در این زمینه خودکفا شدیم و نیازمندی های صنعتی به ویژه نیروگاه ها را تامین می کنیم».

سعودی در حال بررسی ساخت کارخانه ۵ میلیارد دلاری با انرژی خورشیدی و باد است. سعودی یکی از تولید کنندگان بزرگ هیدروژن سبز در جهان خواهد بود. این کارخانه در ابر شهر نیوم در ۲۰۲۵ افتتاح می شود. بدین ترتیب برنامه دولت سعودی برای استفاده حداکثری از نور خورشید و باد و اراضی وسیع و بکر اجرا می شود و در پروژه های مشترک برقی بین کشورهای عربی سهیم خواهد بود.

 

نیروگاه برق خورشیدی «بنبان» در ۳۰ کیلومتری شمال شهر اسوان در صعید مصر