کتاب آمریکایی: المعادی حومه بالاشهر قاهره

آنالیس دیوریز استاد دانشگاه آمریکایی قاهره درباره محله «المعادی» واقع در حومه قاهره پژوهش و تحقیق می کند. کتاب آنالیس با عنوان «المعادی: فراز و فرود یکی از حومه های قاهره از ۱۸۷۸ تا ۱۹۶۲» منتشر شد.

رساله دکتری آنالیس دیوریز «در المعادی نزدیک قاهره: شناسایی موقعیت تاریخ جهان در مصر اشغالی توسط بریتانیا از ۱۸۷۸ تا ۱۹۶۲» در ۲۰۱۳ منتشر شد.

کتاب دیگر این نویسنده با عنوان «مدینه فاضله در حومه ها: جامعه جهانی و امتیازات طبقاتی و احداث المعادی و گاردن سیتی در قرن بیستم در قاهره» در مجله «تاریخ اجتماعی» دانشگاه آکسفورد در ۲۰۱۵ منتشر شد.

نقد کتاب «ازدواج مدرن: خانواده و ایدئولوژی و قانون در مصر در سده نوزدهم و اوایل سده بیستم» توسط آنالیس دیوریز در ۲۰۱۶ منتشر شد.

این نویسنده اینک استاد دانشگاه سمفورد در برمینگم واقع در آلاباما است و همواره درباره تاریخ تطبیقی و امپریالیسم و مصر باستان و معاصر و خاورمیانه معاصر می نویسد.

البته این اولین کتاب منتشر شده درباره منطقه المعادی نیست چون در ۱۹۹۵ کتاب سمیر رافت نویسنده مصری با عنوان «المعادی از ۱۹۰۴ تا ۱۹۶۲: جامعه و تاریخ در یکی از حومه های قاهره» منتشر شد اما به نظر می رسد که کتاب آنالیس نگاه عمیق تری به گذشته و تاریخ این محله انداخته است.

دیوریز در این کتاب می گوید شرکت اراضی و سرمایه گذاری مصری دلتا لند در اوایل قرن بیستم سنگ بنای المعادی را گذاشت که در حقیقت یک طرح مسکن دیگر در فاصله چند مایلی جنوب قاهره واقع در کناره شرقی رود نیل بود. ژنرالی در ارتش کانادا طراح و معمار اصلی این پروژه بود که فوت و فن های مدرن شهرسازی را در این طرح به کار برد. المعادی اسم روستای قدیمی در آنجا بود که نامش را تغییر ندادند.

اسم المعادی اشاره ای است به قایق هایی که مردم برای تردد از طریق رود نیل از آنها استفاده می کردند و به آنها «معدیات» می گفتند. بقایای ساختمان ها در حفاری های تازه در این منطقه متعلق به ۳ هزار و ۵۰۰ سال قبل از میلاد هستند.

کتاب سمیر رافت به تاریخ المعادی از ۱۹۰۴ تا ۱۹۶۲ پرداخته یعنی دوره ای که خط آهن بین قاهره و حلوان به بهره داری رسید.

آنالیس دیوریز در این کتاب می افزاید «نام المعادی در پنجاه سال گذشته با آنچه مردم فکر می کنند بهتر و شیک تر در مصر معاصر است گره خورده: ویلاهای بزرگ و پارک ها و باغ های سرسبز و مجموعه های ورزشی و مهم تر درآمد زایی».

«المعادی محله ثروتمندان مصری از جمله اعضای خانواده درباری شد که از زمین تا آسمان با قاهره و جمعیت رو به رشد گروه های کم درآمدش تفاوت داشت».

در رساله دکتری این نویسنده آمده «المعادی سکونتگاه کارمندان بلندپایه دولت و استعمارگران بریتانیایی و مهاجرین و سرمایه گذاران اروپایی و یهودیان مصری با نفوذ و طبقه متوسط رو به بالا شد».

المعادی در جنگ جهانی دوم هم سهمی در دفاع از مصر داشت. آن زمان حدود ۷۰ هزار سرباز نیوزلندی با همکاری نیروهای بریتانیایی یک پایگاه نظامی آنجا تاسیس کردند که وظیفه آن جلوگیری از پیشروی نیروهای نازی به فرماندهی اروین رومل ملقب به «روباه صحرا» بود. (نازی ها در ۱۹۴۲ در منطقه علمین نزدیک مرزهای لیبی شکست خوردند).

ملک فاروق در پی انقلاب ۱۹۵۲ از قدرت خلع شد و به حکمرانی چند قرنی این خاندان خارجی تبار پایان داد. همزمان با سرنگونی ملک فاروق بسیاری از امتیازات مالی و اجتماعی هم برچیده شد و بدین ترتیب «المعادی گویی که متعلق به دوران گذشته» شد. این کتاب اشاره می کند «ایدئولوژی عربی سوسیالیستی» گفتمان حاکم بر مصر شد و المعادی نمی توانست همچون گذشته بماند. همزمان با تحول در نقش مصر در جهان المعادی به آثار باقیمانده از نخبگان پیشین که حالا نفوذی ندارند تبدیل شد».

اما با این حال المعادی در قیاس با بخش های دیگر قاهره ویژگی خود را حفظ کرده و سفارت های خارجی و خانه های چهره های مهاجر و ثروتمندان عرب و چهره های سرشناس مصر و مدارس بین المللی بزرگ و مهم و باشگاه های ورزشی و باشگاه های فرهنگی مثل موزه زمین شناسی مصر و دادگاه عالی قانون اساسی در المعادی را در خود جای داده است.

یک «المعادی نو» از دل «المعادی» بیرون آمده است. سه ایستگاه مترو و شرکت های خلیجی در آنجا تاسیس شدند به اضافه باشگاه ورزشی المعادی که صد سال پیش بریتانیایی ها آن را تاسیس کردند.

کتاب: المعادی: فراز و فرود یکی از حومه های قاهره از ۱۸۷۸ تا ۱۹۶۲

نویسنده: آنالیس دیوریز

صفحات: ۲۶۴

قیمت نسخه کاغذی: ۵۰ دلار