مدیریت فعالیت های خیریه در سعودی

پلتفرم «احسان»؛ سکوی باز برای امور نیکوکارانه و ضابطه مندی خدمات دیجیتال
کمک ۱۰ میلیون ریالی شاهزاده انسانیت به پلتفرم احسان

سران سیاسی سعودی با کمک مالی و حمایت معنوی به حمایت از اولین پلتفرم فعالیت های خیرخواهانه این کشور برخاستند. پلتفرم «احسان» توسط سازمان داده ها و هوش مصنوعی سعودی (سدایا) تنظیم و راه اندازی شد. ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمین شریفین و شاهزاده محمد بن سلمان بن عبد العزیز ولیعهد و معاون رئیس شورای وزیران و وزیر دفاع به ترتیب مبلغ ۲۰ میلیون ریال (واحد پول سعودی) و ۱۰ میلیون ریال به این پلتفرم اهدا کردند و بدین ترتیب راه خادم حرمین شریفین و ولیعهد سعودی در مسیر ارائه و حمایت و افزایش کمک های نیکوکارانه ادامه پیدا می کند.

پلتفرم فعالیت های خیرخواهانه «احسان» که به صورت غیر انتفاعی اداره می شود یک سامانه جامع فناوری است و چشم انداز و سیاست نوینی برای ضابطه مندی امور نیکوکارانه را نشان می دهد. دولت سعودی با این رویکرد برای افزایش درآمدهای این سیستم تلاش می کند و همچنین به گروه های تروریستی و تندرو که فعالیتشان بر پایه فعالیت های خیرخواهانه و داوطلبانه قرار گرفته اجازه نمی دهد تا از «احسان» با شعارهای فریبکارانه و گمراه کننده سوءاستفاده کنند. پلتفرم «احسان» گامی برای بها دادن به اقدامات خیر خواهانه در جامعه و تشویق افراد جامعه برای نیکوکاری و نقش آفرینی در راستای اعتباردهی به فعالیت های خیر خواهانه و توسعه محور است.

چکیده ای از ایده راه اندازی و مقررات فعالیت و اهمیت پلتفرم‌ «احسان» به عنوان یک تجربه پیشرو در حوزه نیکوکاری در این گزارش می آید:

 

 

مراسم راه اندازی پلتفرم «احسان»

 

اول: «احسان»؛ نظارت و پایداری فعالیت های خیرخواهانه 

اینکه دولت سعودی به دنبال ساز و کار نظارت و ساماندهی و ضابطه مندی فعالیت های نیکوکاری و بهره برداری از آنها باشد جای تعجب ندارد. سعودی در حوزه امور خیرخواهانه از جایگاهی پیشرو در جهان برخوردار است. سابقه فعالیت و نقش آفرینی دولت سعودی در امور خیریه در عهد بنیانگذار سعودی ملک عبد العزیز بن عبد الرحمان آل سعود آغاز شد و تا دوره زمامداری ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمین شریفین و ولیعهد کشور ادامه پیدا کرده است. ایده تنظیم این پلتفرم برای ساماندهی و نظارت بر فعالیت های نیکوکارانه طرح پیشرو در این حوزه محسوب می شود. پلتفرم «احسان» پس از صدور فرمان (۴۸۰۱۹) پادشاه سعودی راه اندازی شد. هدف «احسان» افزایش تاثیر گذاری حوزه غیر انتفاعی و تقویت سهم پروژه ها و فعالیت های توسعه محور و پایداری آنها است که به نوبه خود منجر به افزایش اعتبار و موقعیت سعودی در بخش فعالیت های نیکوکارانه و توسعه محور و نیز افزایش سهم بخش غیر انتفاعی از تولید ناخالص داخلی می شود.

اقدام دولت در راه اندازی پلتفرم «احسان» دو دلالت مهم دارد:

اول: پلتفرم «احسان» بیانگر سیاست دولت سعودی برای ایجاد دولت الکترونیک در تمامی عرصه ها است که در راستای تامین اهداف چشم انداز ۲۰۳۰ سعودی اجرا می شود.

دیجیتالی سازی حوزه فعالیت های خیرخواهانه و غیر انتفاعی برای ضابطه مندی و ساماندهی آن در راستای تثبیت دولت الکترونیک اجرا می شود. این اقدام برای اجرای اهداف بزرگ تر و مهم تر و گسترش دامنه فعالیت های خیر خواهانه کارساز است.

«احسان» با بهره داری و استفاده بهینه از داده ها و هوش مصنوعی در راستای تاثیر گذاری حداکثری و پایداری طرح ها و خدمات توسعه محور فعالیت می کند و با ارائه راهکارهای پیشرفته در حوزه فناوری یک مدل موثر همکاری بین بخش های دولتی و خصوصی و غیر انتفاعی می سازد. اینها به منظور افزایش نقش پیشروی سعودی در پروژه های توسعه و نیکوکارانه اجرا می شود.

دوم: «احسان» هدف اصلی نظارت و مدیریت و پایداری فعالیت های خیرخواهانه را دنبال می کند تا امور خیریه هدف سوءاستفاده برای تامین منافع شخصی یا ضد ملی قرار نگیرد. مردم سعودی همواره به سخاوتمندی و کمک رسانی به نیازمندان معروف بوده اند. دولت سعودی سابقه طولانی در یاری رسانی به نیازمندان و گروه های آسیب پذیر نه فقط در خاک کشور بلکه نیازمندان کشورهای دیگر به ویژه اسلامی دارد. برخی از گروه ها و سازمان های تروریستی با سوء استفاده از روحیه و منش خیرخواهانه مردم سعودی برخی از کمک های خیریه را دزدیدند و در راستای فعالیت های تروریستی در خاک سعودی به کار گرفتند. بدین ترتیب، پلتفرم «احسان» می تواند به الگوی مثال زدنی و قابل اجرا در بسیاری از کشورهای عربی و اسلامی تبدیل شود چون گروه های تروریستی در این کشورها با سوءاستفاده از ماهیت جوامع محلی به دنبال فاینانس برنامه هایشان با شعارهای فریبکارانه مثل ارزش های مذهبی و انسانی هستند.

هدف دیگر از راه اندازی پلتفرم «احسان» ترویج ارزش های نیکوکارانه در جامعه از طریق همکاری بین نهادهای دولتی و غیر دولتی و درآمد زایی و توانمند سازی و افزایش تاثیر گذاری بخش غیر انتفاعی و همکاری برای اعتباردهی و تقویت شفافیت امور خیریه و غیر انتفاعی است.

«احسان» یک سیستم الکترونیکی کنترل شده و امن و معتبر و شفاف در ارتباط با جمع آوری و مدیریت کمک های خیریه است که به افزایش منابع مالی بخش های غیر انتفاعی گوناگون کمک و ارائه کمک مالی به خیرین را تسهیل می کند.

علاقمندان با مراجعه به یک پلتفرم می توانند به اطلاعات کافی در مورد جنبه ها و بخش های گوناگون کمک های خیریه در سعودی دسترسی پیدا کنند. یک کمیته نظارت بر این پلتفرم با حضور نمایندگانی از سازمان داده ها و هوش مصنوعی سعودی (سدایا) و وزارت کشور و وزارت دارایی و وزارت بهداشت و بانک مرکزی و وزارت آموزش و پرورش و وزارت منابع انسانی و توسعه اجتماعی و وزارت دادگستری و وزارت امور شهری و روستایی و مسکن و دستگاه امنیت کشور و سازمان دولت دیجیتال تشکیل شده است.

 

دوم: برنامه های خیرخواهانه «احسان» 

برنامه ها و بخش های گوناگون و متعددی در بخش اقتصادی و اجتماعی و محیط زیست و سلامت و غیره برای کمک های خیریه در پلتفرم «احسان» در نظر گرفته شده است:

۱-پروژهای خیرخواهانه شامل تهیه تجهیزات برای نابینایان نیازمند و کودکان دیابتی نیازمند و آب آشامیدنی برای نیازمندان و تعمیر و خرید اثاثیه منزل برای نیازمندان و ازدواج ایتام و خرید وسایل برقی برای خانواده های نیازمند و تهیه سبد غذایی برای خانواده های نیازمند و ساخت مسجد در مناطق محروم و ارائه خدمات سلامت و درمان برای سالمندان و تهیه ویلچر برای معلولان و سرپرستی ۵۰ زن مطلقه و بیوه و تهیه مسکن برای ایتام و تامین جلسات دیالیز برای بیماران کلیه می شود.

۲-یاری رسانی شامل انجام طرح های امداد و اقدامات بشردوستانه در کشورهای گوناگون از جمله تهیه وسایل مورد نیاز اردوگاه ها و وسایل گرمایشی در زمستان و کمک هزینه ماهانه برای ایتام و فراهم کردن دست و پای مصنوعی برای نیازمندان و تجهیزات مدارس و غیره می شود.

۳-«فرجت»؛ این سامانه در راستای سرعت بخشی به آزادی زندانیان مالی راه اندازی شده است.

 

سفیر چین در سعودی در کارزار ملی کمک های خیرخواهانه در پلتفرم «احسان» شرکت می کند

 

خدمات و برنامه های «احسان» شالوده اصلی همیاری اجتماعی و اتحاد و همبستگی در جامعه است. این پلتفرم موجب یکپارچگی و انسجام اجتماعی و تقویت روحیه ملی از طریق مشارکت همگانی برای مقابله با مشکلات و چالش های گوناگون و تحولات تازه همچون همه گیری کوید ۱۹ می شود.

پلتفرم «احسان» در راستای کمک و حمایت از نیازمندان در داخل و خارج سعودی فعالیت می کند. مفتی سعودی شیخ عبد العزیز بن عبد الله آل الشیخ نیز با اشاره به این موضوع گفت «پلتفرم «احسان» به تنظیم و هماهنگی کمک ها و فعالیت های خیریه و هماهنگی تلاش ها بین جمعیت های خیریه گوناگون می پردازد. «احسان» در صدد تقویت و تثبیت ارزش های اقدامات خیریه و نوع دوستی در جامعه و ترویج فرهنگ کمک به هم نوع و تقویت انسجام در جامعه است».

در پایان باید گفت کمک های سخاوتمندانه سران سعودی در ماه رمضان انگیزه ای برای فعالیت خیرخواهانه و یاری رسانی مردم شده تا باری از دوش نیازمندان برداشته شود. این پیام که در پس آن مضامین انسانی نهفته است پیام سران سعودی در داخل و خارج سعودی است. آنها بر این باورند که فعالیت های خیرخواهانه و بشردوستانه به انسان ها ارزش می دهد.

پلتفرم «احسان» هم گامی در جهت ساماندهی به جمع آوری کمک های خیریه است و هم در عین حال جایی است که نیازمندان برای تامین نیازمندی هایشان و کنار آمدن با شرایط معیشتی دشوار به آنجا پناه می آورند. «احسان» دست برخی از گروه های سود جو برای سوءاستفاده از وضعیت ناگوار نیازمندان و تامین منافع شخصی را کوتاه می کند. گروه هایی که منافع شخصی را بر منافع کشور غلبه دادند و با شعارهای گمراه کننده و گفتمان های دروغین در صدد ایجاد ناامنی و بی ثباتی در سعودی فعالیت می کنند. این الگوی پیشرو می تواند در کشورهای اسلامی دیگر نیز اجرا شود. برخی کشورهای اسلامی دچار آشفتگی و ناهماهنگی در جمع آوری کمک های خیریه هستند و نمی توانند از آنها استفاده حداکثری بکنند. در اینجا باید گفت فعالیت های خیرخواهانه منجر به افزایش انسجام اجتماعی می شود اما نابسامانی و عدم ضابطه مندی و بهره برداری گروه های تندرو و تروریسم از آن می تواند به ابزاری برای گسست اجتماعی تبدیل شود.