حمله به مأرب؛ گواه دیگری بر تروریستی بودن شبه نظامیان حوثی

 

 پمپئو وزیر خارجه پیشین آمریکا چند روز قبل از پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ اعلام کرد شبه نظامیان حوثی مورد حمایت سپاه پاسداران در فهرست گروه های تروریستی درج شدند. مردم یمن از آغاز کودتای حوثی ها علیه دولت قانونی منتظر شنیدن چنین خبری بودند. حوثی ها از آن زمان نهادهای دولت و ارکان حاکمیت را تصرف و در سراسر خاک کشور جنگ افروزی کردند. ما به عنوان فعالان حقوق بشر تمام توجه و فعالیت خود را معطوف این مساله کرده بودیم و این تلاش های طولانی و گسترده به ویژه در دو سال اخیر به بار نشست و حوثی ها به عنوان گروه تروریستی معرفی شدند.

 

این قطعنامه ۱۹ ژانویه به اجرا گذاشته شد و پس از قطعنامه ۲۲۱۶ مهم ترین قطعنامه به شمار می رود. برخی می پرسد: چرا این قطعنامه مهم است؟ چون به هر حال سران شبه نظامیان حوثی پیش از این هم در لیست گروه های تروریستی بودند. بی تردید مساله خیلی فرق می کند چون همه می دانیم که رهبران شبه نظامیان حوثی غار نشین هستند و در مخفیگاه ها سکونت می کنند، نه مسافرت می روند و نه در خارج کشور حساب بانکی و پول دارند. آنها اصلا قبل از تصرف پایتخت نه پول داشتند نه سرمایه و دارایی. پول های دولت را غارت کردند و از مردم مالیات و خراج می گیرند و کمک های بشر دوستانه را می دزدند و بازارهای سیاه منبع درآمدشان شده است. به هر حال، سازمان ملل هیچ کاری برای پیگرد و بازداشت آنها با توجه به قطعنامه های بین المللی انجام نداد و این قطعنامه ها هیچ گاه اجرا نشده است.

 

گنجاندن شبه نظامیان حوثی در فهرست گروه های تروریستی بدین معناست که تمامی اعضا و سرسپردگان این گروه تحریم و از دسترسی به حمایت معنوی و سیاسی و مالی محروم خواهند شد. حوثی ها در چند سال گذشته رویکرد موفقی در استقرار اعضای گروه در اروپا و آمریکا و آمریکای لاتین و حتی کشورهای عربی داشتند و در موسسات بین المللی شناخته شده نیز نفوذ کردند. این افراد دارای ماموریت خطرناکی هستند چون برای حوثی ها پولشویی و کمک مالی جمع می کنند و پروژه هایی در خارج اداره می کنند که سود حاصل از آنها به جیب حوثی ها می رود. کارزارهای تبلیغاتی سیاسی و رسانه ای برای وارونه سازی حقایق درباره اقدامات جنایتکارانه و نقض گسترده حقوق بشر در یمن توسط حوثی ها و معرفی سیمای متفاوت و دروغین درباره ماهیت و علل جنگ و درگیری در یمن از جمله وظایف سرسپردگان حوثی ها در خارج است. 

 

جای تاسف دارد که دولت جدید در آمریکا با گنجاندن این اقدام مهم و سرنوشت ساز در قالب اختلاف نظر با دولت پیشین آن را لغو کرد.

 

دولت آمریکا گفت که تحریم های حوثی های یمن را با هدف فراهم کردن راه ارسال کمک های انساندوستانه به این کشور لغو کرده است. اما تصمیم تروریستی خواندن حوثی ها چند تبصره و استثنا در موارد بشر دوستانه داشت.

 

دلیل دیگر این است که دولت آمریکا می خواهد فرصتی برای آغاز گفتگو با شبه نظامیان حوثی درباره برقراری صلح در یمن ایجاد کند و اگر حوثی ها در فهرست تروریسم بمانند دولت آمریکا نمی تواند کانال برای رایزنی های سیاسی و دیپلماسی با آنها باز کند.

 

اما برداشت این شبه نظامیان تروریستی همانند بقیه گروه های تروریستی درباره رویکرد تعامل گرا و مدارا محور دولت آمریکا این بود که آمریکایی ها در موضع ضعف قرار دارند. حوثی ها تصور می کنند که این اقدام دولت آمریکا چراغ سبزی برای عربده کشی بیشتر است. حوثی ها با این تصور دست به کار شدند. حملات موشکی و پهپادی این شبه نظامیان تروریستی به مناطق غیر نظامی نشین در سعودی افزایش یافت. شبه نظامیان حوثی برای اولین بار با افتخار و صراحت اعلام کردند که حملات موشکی به چند فرودگاه غیر نظامی در سعودی کار آنها بوده است. حوثی ها همواره منکر هر گونه حمله موشکی در خاک سعودی می شدند چون آنها می دانند که حمله و بمباران عمدی مواضع غیر نظامی جنایت جنگی است و برای همین بود که همواره از زیر بار مسئولیت شانه خالی می کردند. حوثی ها اما اخیرا با افتخار اعلام کردند که با موشک هایشان فرودگاه ابها را هدف قرار دادند. این حملات موشکی به طور متوالی ادامه دارد و مجامع بین المللی هم واکنش نشان نمی دهند و به صدور بیانیه های نکوهش و محکومیت اکتفا کرده اند. این بیانیه های منسوخ و به درد نخور هیچ نقش و تاثیری در بهبودی اوضاع مردم ندارد. آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا وعده داد که آمریکا در برابر حملات حوثی ها به سعودی دست روی دست نخواهد گذاشت.

 

شبه نظامیان تروریستی حوثی در حال پیشروی و حمله بزرگ به شهر مأرب هستند. حمله به مأرب این روزها دغدغه اصلی مردم یمن شده است. مأرب یکی از مهم ترین ستون های جمهوری یمن است و شبه نظامیان تروریستی برای ویران کردنش به تکاپو افتاده اند. مأرب و مردمان غیورش پوزه حوثی ها را در بیش از شش سال گذشته به خاک مالیدند و پناهگاه آوارگان بی سر پناه یمن شد. مأرب تمام مردم یمن از اطیاف و گروه های مختلف را در خود جای داد. حدود ۳ میلیون نفر از مردم آواره و بی خانمان در مأرب هستند و شبه نظامیان با آتش و گلوله دست از سرشان برنمی دارند.

 

استان ثروتمند و نفت خیز مأرب در سال های جنگ از اهمیت اقتصادی و سیاسی و معنوی برخوردار بوده و سه استان اصلی الجوف و شبوه و البیضا را به هم وصل می کند. از این رو، مأرب دروازه شبه نظامیان برای حمله مجدد به بخش های جنوبی به شمار می رود. کما اینکه نيروهای ائتلاف عربی به رهبری سعودی در مأرب مستقر هستند.

 

کشورهای غربی ظرف یک هفته حتی از دادن یک بیانیه خشک و خالی برای محکوم کردن آنچه در مأرب می گذرد پرهیز کردند تا اینکه سه شنبه ۱۶ فوریه فرستاده ویژه آمریکا در یمن خواستار توقف حمله حوثی ها به مأرب شد. درست در همان روز بود که تصمیم لغو تروریستی بودن حوثی ها به اجرا گذاشته شد. اظهارات فرستاده ویژه آمریکا در یمن موجب تعجب و نارضایتی مردم یمن و کارشناسان مسائل یمن شد چون دولت آمریکا گفتمان نرم و ساده ای در قبال شبه نظامیان حوثی در نظر گرفته است. در حالیکه جنگ و خونریزی بیداد کرده  فرستاده سازمان ملل ضمن سکوت و ابراز نگرانی متجاوزان را محکوم نمی کند. سازمان های حقوق بشری هم که گویا اصلا وجود ندارند و اهمیتی به غیر نظامیان و آوارگان مقیم مأرب نمی دهند.

 

مردم یمن در حالی سکوت کنونی محافل بین المللی را درباره حملات حوثی ها به مأرب نظاره گر هستند که چند سال پیش وقتی که ارتش ملی و دولت قانونی در آستانه بازپس گیری حدیده بودند فرستاده سازمان ملل و تمام موسسات بین المللی و بشردوستانه در تمام نقاط دنیا به تکاپو افتادند تا به بهانه شرایط انسانی بحرانی جلوی آزاد سازی حدیده را بگیرند. نتیجه این بود که دو طرف گفتگو کردند و ثمره آن مذاکرات توافق شوم استکهلم بود. توافقی که در طولانی شدن جنگ و تصرف کامل شهر حدیده توسط شبه نظامیان سهیم بود. شبه نظامیان حوثی بقیه مفاد توافق را زیر پا گذاشتند و اجرا نکردند و شرایط بحرانی انسانی در حدیده هم تغییر نکرد.

 

گزارش های متعددی از سوی موسسات معتبر در چند سال گذشته درباره حوثی ها منتشر شده است. آسوشیتد پرس در یکی از این گزارش ها به مساله دزدیدن کمک های بشر دوستانه توسط شبه نظامیان حوثی و جلوگیری از دسترسی نیازمندان به این کمک ها پرداخته است. این گزارش افزود که حوثی کمک های بشر دوستانه را در بازار سیاه می فروشند. همچنین گزارش های دیگری در مورد ناکارآمدی و تبانی موسسات بین المللی در یمن با شبه نظامیان حوثی وجود دارد.

 

اخبار رسیده از صنعاء و مناطق تحت کنترل حوثی ها درباره آمار جوانانی که در جبهه های مرگ و خودکشی در مأرب کشته شده اند و نیز وضعیت کودکانی که از آن جبهه ها بازگشتند وحشتناک است. شبه نظامیان حوثی در تاریکی شب پیکرهای بی جان را با کامیون های بزرگ حمل می کنند تا تلفات سنگینشان در مأرب آشکار نشود. حوثی ها بیم آن دارند که با افشای حجم سنگین آمار تلفات شعله های خشم مردم زبانه بکشد. مسئولان شبه نظامیان حوثی ساکنان مأرب را مجبور می کنند تا جگرگوشه هایشان را به جبهه های نبردی بفرستند که نه سر پیازند نه ته پیاز.

 

در مأرب هر خانه و خانواده ای داغدار و در ماتم عزیزی است که در جبهه های جنگ کشته شده. مأرب جزو مناطق نفوذ یا مرکز هواداران تفکر حوثی ها نیست بلکه مردم این استان از دست حوثی ها به ستوه آمده اند و همه برای دفاع از شهرشان در برابر حوثی ها بسیج شده اند. در مأرب نه تنها مردم بلکه در و دیوارها هم با حوثی ها مبارزه می کنند.

 

حوثی ها با دستور مستقیم رژیم ایران و زیر نظر مستقیم ایرلو سفیر ایران نزد حوثی ها در مأرب جنگ افروزی می کنند. ایرلو حاکم فعلی صنعاء است و رهبران شبه نظامیان حوثی از او دستور می گیرند. ایران با این جنگ در صدد تقویت موضع خود در مذاکره با غربی ها و افزایش فشار بر سعودی است. ایران می خواهد تمام طرف ها را متقاعد کند که راهکار در یمن بدون حضور ایران به نتیجه نخواهد رسید.

 

در سایه بازی آشکار و بی پرده رژیم ایران برخی اظهارات و گزارش های آمریکایی و غربی و عربی به امکان جدا کردن حوثی ها از رژیم ایران در ازای مشوق های سیاسی و اقتصادی  می پردازند! و این جای بسی تعجب دارد.

 

دیدگاه فاصله اندازی بین حوثی ها و رژیم ایران در شش سال گذشته نشان داد که درست نبوده است. ایده اینکه حوثی ها از رژیم ایران فاصله بگیرند و رابطه بین دو طرف قطع شود امکانپذیر نیست. حوثی ها زیر بار هیچ گونه مشوق یا تهدید نمی روند. دو طرف با یکدیگر مناسبات عقیدتی ایدئولوژیکی و معنوی دارند. در این میان منافع مشترک را نباید فراموش کرد. اگر رژیم ایران و حمایت رژیم ایران نبود حوثی های غار نشین هیچ گاه از غارهایشان بیرون نمی آمد و یمن را تصرف نمی کردند و از موضع قدرت اما آرام و اندکی نرم وزارت خارجه آمریکا را مورد خطاب قرار نمی دادند.

 

شبه نظامیان حوثی همچون حزب الله و سپاه پاسداران یک گروه تروریستی هستند. اروپایی ها برای معرفی حزب الله لبنان به عنوان گروه تروریستی تعلل کردند و بعدها متوجه شدند چه خطای بزرگی مرتکب شده اند! حالا اروپایی ها درباره شبه نظامیان حوثی در حال تکرار همان اشتباه اما به بهانه های گوناگون هستند!

 

اما اینکه گفته شود که به خاطر برقراری صلح باید حوثی ها از فهرست تروریسم خارج شوند درست نیست. این اقدام چه فایده ای دارد؟ مصالحه با حزب الله لبنان یا شبه نظامیان رژیم ایران در عراق چه ارمغانی داشت؟! مردم لبنان و عراق مثل یمنی ها گرفتار شرایط انسانی دشوار و ساختار اقتصادی فروپاشیده و توقف پرداخت حقوق کارکنان هستند. این حال و روز تمام کشورهای عربی است که دست ایران به آنها رسیده و دچار بی ثباتی و آشفتگی شدند. پس از کدام همزیستی و صلح با شبه نظامیان دم می زنید تا ما هم آن را در یمن پیاده کنیم؟!

 

اینکه گفته شود باید جنگ تمام شود خوب و مهم است اما پایان جنگ به این معنی است که حوثی ها حملات خود علیه مردم یمن و در خاک سعودی را متوقف کنند. توافق استکهلم خط پایانی بر جنگ در یمن کشید و جنگ در یمن متوقف شده به جز مناطقی که شبه نظامیان حوثی در آن ها جنگ افروزی می کنند. طرف های بین المللی و کشورهای شرکت کننده در گفتگوهای صلح در یمن و تمام کشورهای دوست یمن که می گویند جنگ باید تمام شود اقدام کنند و گام های موثر برای توقف عملیات تروریستی شبه نظامیان حوثی بردارند.

 

مسیر صلح در یمن با توجه به مراجع سه گانه روشن و واضح است. هر مسیری به جز آن در نظر گرفته شود به معنای تسلیم شدن و سر فرود آوردن در برابر سپاه پاسداران ایران است تا به نقش مخرب خود در منطقه ادامه دهد. نقش آفرینی سپاه در منطقه نتایج مخربی در جهان خواهد داشت و منافع جهان و نه تنها یمن و خاورمیانه را در معرض خطر قرار می دهد.

 

*پژوهشگر روابط بین الملل