• شماره جدید
weekly-issue, سیاست

حزب الله لبنان و ونزوئلا؛ رابطه ای فراتر از دشمنی مطلق با آمریکا

بیروت – فائزه دیاب

هر چند لبنان و ونزوئلا فاصله زیادی با یکدیگر دارند اما رویدادها و کودتای خوان گوایدو رهبر مخالفان ونزوئلا در کانون توجه رسانه ها و شبکه های اجتماعی لبنان قرار گرفت و موجب دو دستگی کاربران شبکه های اجتماعی شده است. روابط میان حکومت ونزوئلا و حکومت ایران به این دودستگی انجامیده است.
اما صرفنظر از خبرهای منتشر شده در شبکات اجتماعی، مقام های رسمی لبنان رویکرد بی طرفانه ای نسبت به رویدادهای ونزوئلا در نظر گرفتند. تنها گروه «حزب الله» با فاصله گیری از سیاست «بی طرفی» دخالت آمریکا برای ایجاد بی ثباتی در ونزوئلا محکوم کرد.
حزب الله لبنان با اعلام حمایت از نیکولاس مادورو گفت «دخالت آمریکا در ونزوئلا در راستای دفاع از دموکراسی و آزادی نیست بلکه آمریکا به دنبال تصاحب ثروت ها و منابع ونزوئلا و تنبیه کردن حکومت های ملی گرایی است که در تصمیم گیری های سیاسی ضد آمریکایی خود استقلال دارند».
البته حمایت «حزب الله» لبنان از مادورو جای تعجب ندارد. به ویژه اینکه، گزارش های آمریکایی در چندین سال گذشته به روابط و حمایت های چندین ساله حکومت ونزوئلا از حکومت ایران و بازوهای این کشور از جمله گروه «حزب الله» لبنان اشاره کرده اند. حزب الله لبنان مهم ترین گروه نظامی وابسته به ایران و مجری سیاست های سپاه در خاورمیانه است.

حزب الله لبنان و حکومت مادورو چه مناسباتی با یکدیگر دارند؟

ناظران می گویند دلیل اصلی فعالیت و حضور حزب الله لبنان در کشورهای آمریکای لاتین به مناسبات بین حکومت ایران و ونزوئلا بر می گردد. هر چند دو کشور فاقد ویژگی های مشترک مذهبی و جغرافیایی و فرهنگی و تاریخی هستند اما یکی از مهم ترین مناسبات خارجی ایران با ونزوئلا است. ایران و ونزوئلا رویکرد متخاصمانه ای نسبت به آمریکا دارند. روابط این دو کشور نفت خیز بر پایه رویارویی با غرب تنظیم شده است. ونزوئلا و ایران و کوبا ائتلاف سه جانبه ضد آمریکایی تشکیل داده اند. آمریکا همواره بر این باور بوده که این سه کشور سیاست ستیزه جویانه ای علیه منافع آمریکا در پیش گرفته اند چرا که روابط این سه کشور از سطح همکاری های بازرگانی و نفتی فراتر رفته و به همکاری نظامی و اطلاعاتی رسیده است.
لقمان سلیم نویسنده و تحلیلگر سیاسی در گفتگو با «المجله» گفت «حزب الله ضلع سوم این ائتلاف است. حزب الله یکی از بازوهای وابسته به ایران است. منشأ این رابطه بین ایران و ونزوئلا بوده است. همزمان با پیروزی هوگو چاوز در انتخابات ریاست جمهوری در اواخر دهه نود میلادی دو کشور در مسیر ایجاد یک ائتلاف ضد امپریالیستی و ضد آمریکایی حرکت کردند که بعدها این مناسبات به سطح رایزنی و هماهنگی در بخش تولید نفت رسید. ایران و ونزوئلا دو کشور عمده عضو اوپک هستند».
او افزود «به دنبال تحریم های آمریکا، نفوذ ایران در قلب آمریکای لاتین از طریق ونزوئلا آغاز شد. البته ایران همواره رویکرد ستیزه جویانه ای در آمریکای لاتین در پیش گرفته است. انجمن متقابل اسرائیلیان و آرژانتین (آمیا) در 18 جولای 1994 هدف بمبگذاری دستگاه اطلاعاتی ایران قرار گرفت اما دشمنی مشترک با آمریکا جای تخاصم را گرفت و ایران و ونزوئلا را به یکدیگر نزدیک کرد. بی گمان، حزب الله لبنان به عنوان حافظ منافع ایران نقش مهمی در شکل گیری مناسبات دو جانبه ایفا کرد. گزارش ها حاکی از آن است که حزب الله لبنان در جرایم پولشویی دست دارد. این پولشویی ها از طریق گروه های تابع حزب الله به نفع این گروه در خاک ونزوئلا انجام شده است. به اینها باید شبکه قاچاق مواد مخدر را نیز افزود که عوامل حزب الله از مهم ترین اضلاع آن هستند…آمریکا به دلیل نگرانی درباره افزایش نفوذ روسیه و ایران در ونزوئلا به حمایت سیاسی از مخالفان حکومت در این کشور پرداخت چرا که آمریکا رویکرد بسیار محتاطانه ای در این موارد پیش می گیرد.
موفق حرب تحلیلگر سیاسی در گفتگو با «المجله» گفت «نمی توان به رابطه بین حزب الله لبنان و ونزوئلا بدون توجه به منشا مناسبات این دو کشور ضد آمریکایی پرداخت. ایران همواره از دیدگاه های ضد آمریکایی حکومت ونزوئلا حمایت می کند چرا که سیاست های ضد آمریکایی همواره در راستای تامین منافع ایران به شمار می روند».
او افزود «گزارش های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا همواره به کمک ونزوئلا به ایران برای دور زدن تحریم های آمریکا و نحوه ایجاد تسهیلات برای تردد نیروهای ایرانی و حزب الله لبنان اشاره می کند. این گزارش ها همچنین به این مساله اشاره کردند که چطور محور ایران و حزب الله لبنان از کانال های دیپلماتیک در ونزوئلا استفاده می کند. علاوه بر این، تسلیحاتی که به دنبال تحریم های آمریکا ممنوع شده اند از طریق شرکت هواپیمایی ایرانی از ایران به ونزوئلا منتقل می شوند. این شرکت هواپیمایی در سال 2009 راه اندازی شد. به اینها باید عملیات پولشویی و جابجایی پول کلان را هم افزود که خارج از سیستم بانکی توسط این هواپیماها منتقل می شوند. بنابراین می توان گفت «آمریکایی ها و اروپایی ها نسبت به مناسبات دو کشور نگران هستند».

در کنار گزارش دستگاه اطلاعاتی آمریکا و کشورهای غربی درباره این مناسبات، ماریو سامورا مدیر اداره مهاجرت کوستاریکا از تردد شهروندان عرب دارای گذرنامه ونزوئلایی در سال 2008 خبر داد که به کشورهای گوناگون از جمله آمریکا سفر می کنند. آمریکا به دنبال انتشار این خبر اقدامات نظارتی سختگیرانه ای علیه ونزوئلا در پیش بگیرند.
بنا به این گزارش ها، دستگاه های اطلاعاتی کانادا و بلغارستان تردد شهروندان عرب به خصوص شهروندان لبنانی عضو «حزب الله» را ابلاغ کردند. برخی شهروندان ایرانی هم با گذرنامه اصلی ونزوئلا در کشورهای گوناگون به خصوص آمریکا و کشورهای آمریکای جنوبی در تردد هستند.
آنتونی داکین وزیر کشور پیشین ونزوئلا که اینک مقیم آمریکا است گفت «ونزوئلا به محلی برای دادن گذرنامه به گروه های ایرانی و حزب الله لبنان شده است. آنها با گذرنامه های ونزوئلایی می توانند از طریق دریا به آمریکا سفر کنند. این وزیر در گفتگو با روزنامه ونزوئلایی «کلارین» گفت «کاراکاس با چند شرکت در کوبا برای صدور گذرنامه های بیومتریک قرارداد بسته است». وزارت خزانه داری آمریکا در ژانویه 2011 گفت یک عضو حزب الله به نام ایمن جمعه در کنار نه نفر دیگر و 19 شرکت بازرگانی برای بزرگ ترین عملیات قاچاق مواد مخدر در کشورهای آمریکای لاتین برنامه ریزی کرده اند. اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا در گزارشی گفت «پولشویی ماهانه 200 میلیارد دلاری از طریق فروش کوکائین در اروپا و خاورمیانه توسط ایمن جمعه انجام شده است. این عملیات در لبنان و آفریقای غربی و پاناما و کلمبیا صورت گرفته است.
گزارش های آمریکایی نشان می دهد که حزب الله لبنان از طریق این عملیات پولشویی موفق به کسب درآمدهای اضافی شده و حزب الله از طریق این درآمدها به خرید اسلحه می پردازد. این تسلیحات در جنگ سوریه مورد استفاده قرار می گیرد.
گزارش های سرویس های اطلاعاتی آمریکا درباره فعالیت حزب الله در ونزوئلا گفتند «طارق العیسمی وزیر کشور ونزوئلا که در اصل سوری است نقش عمده ای در ایجاد کانال های پولشویی برای گروه های وابسته به ایران و حزب الله لبنان ایفا کرده که دامنه آنها به عراق و سوریه و لبنان و ونزوئلا و دیگر کشورها کشیده شده است.
اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا در سال 2016 گفت «حزب الله محموله های چند تنی کوکائین از کشورهای آمریکای جنوبی به اروپا قاچاق کرده است». این سازمان آمریکایی افزود «حزب الله شبکه پیچیده و بی سابقه پولشویی در کشورهای آمریکای لاتین راه اندازی کرده است».
روزنامه «وال استریت ژورنال» در ماه ژوئن 2016 گفت «شرکت های بزرگ تولید گوشت و نفت در برزیل و اروگوئه به عنوان پوششی برای فعالیت های جاسوسی ایران مورد استفاده قرار می گیرند».
بنابراین می توان گفت، هر چند گزارش های متعددی از دستگاه های اطلاعاتی غربی به ویژه آمریکایی درباره روابط حکومت ونزوئلا و «حزب الله» منتشر شده اما این گروه در کشور خود مورد پیگرد قضایی قرار نمی گیرد. سرسپردگی و حمایت مطلق حزب الله از ونزوئلا بیانگر این است که مناسبات دو طرف از مرحله دشمنی مطلق با آمریکا فراتر رفته است. به نظر می رسد ونزوئلا از طریق تسهیلاتی که در اختیار اردوگاه ایران – حزب الله قرار می دهد سهم عمده در اجرای فعالیت های تروریستی برون مرزی آنها ایفا می کند.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید