• شماره جدید
دیدگاه

امنيت ملی آمریکا به ثبات در سعودی گره خورده است

ایلی فواز

آیا همکاری بین سعودی و آمریکا کاهش می یابد؟ پاسخ آری به این سوال شاید گزینه دلخواه پرزیدنت اوباما و طرفدارانش باشد. اما برای جواب دادن به این پرسش باید اندکی به عقب بازگشت، یعنی درست به نشست سران عرب و پرزیدنت اوباما در کمپ دیوید در آخرین سال دوره دوم ریاست جمهوری اش. عدم حضور ملک سلمان در آن نشست توجه برانگیز بود. ملک سلمان به نشانه اعتراض به تغییر رویکرد آمریکا در خاورمیانه و چرخش به سوی ایران و فاصله گرفتن از متحدان سنتی واشنگتن در آن نشست شرکت نکرد. پرزیدنت اوباما سوال عجیبی در نشست مطرح کرد و گفت: چرا سپاه پاسداران عربی همچون الگوی سپاه پاسداران ایران راه اندازی نمی کنید؟ البته این اولین بار نبود که اوباما و دولتش از الگوی ایران تعریف می کردند. اوباما در پاسخ به سوال شبکه بلومبرگ درباره اینکه آیا تندروی سنی مایه دغدغه و نگرانی بیشتر است یا تندروی شیعی از رویکرد عقلانی ایران ستایش کرد.

این اظهارات قبل از روی کار آمدن ترامپ بود. حالا اما ورق برگشت: متحدان و دشمنان بر مبنای منافع ملی آمریکا دسته بندی می شوند. حکومتی که در ایران به دنبال سرنگونی شاه روی کار آمد هیچ گاه به عنوان کشور دوست یا متحد آمریکا شناخته نشد که هیچ بلکه نسل های بعد از انقلاب با شعار مرگ بر آمریکا بزرگ شدند. ایران در موارد متعددی منافع آمریکا را مورد هدف قرار داده است: از اشغال سفارت آمریکا در تهران گرفته تا کشتار 500 نظامی آمریکایی در عراق (که در اسناد دستگاه اطلاعات آمریکا موثق شده است). ایران زمانی که مطمئن شد کار صدام تمام است و حاکمیت با حضور نظامی آمریکا در معرض تهدید قرار دارد حمله به نیروهای آمریکایی را در دستور کار خود قرار داد. به اینها باید بمبگذاری در مقر نیروهای مارینز در لبنان توسط حزب الله را هم افزود که 241 کشته به جای گذاشت. بمبگذاری برج های خبر سعودی نیز منجر به کشته شدن چندین شهروند آمریکایی شد.

ایران با پیروی از قاعده دشمن دشمنم دوست من است پناهگاه و حامی مالی همه گروه های تروریستی ضد آمریکایی به شمار می رود. ایران چندین عملیات تروریستی در کشورهای غربی انجام داده و منافع کشورهای یاد شده مثل فرانسه در دهه هشتاد یا حتی آرژانتین را هدف گرفته است. البته، اين ها تنها موارد اندکی از اقدامات تروریستی ایران به شمار می روند. ایران موفق شد تا همه کشورها را در خصوص برنامه هسته اش فریب دهد. ایران وقت می خرید تا به بمب هسته ای دست پیدا کند و تمام جهانیان را در مقابل کار انجام شده قرار دهد. ایران به خوبی می داند که تعادل قدرت ها در خاورمیانه بعد از حمله آمریکا به عراق و بهار عرب به هم خورده است. چندین حکومت عربی در جریان بهار عرب سرنگون شدند. این حکومت ها از زمان انقلاب افسران آزاد در مصر در 23 جولای 1958 در قدرت بودند. ایران به دلایل مذهبی خود را به عنوان مرجع شیعیان منطقه معرفی می کند و نفوذ در همه مناطق به ویژه بخش های شیعه نشین را حق خود تصور می کند. اما مساله این است که مقاصد توسعه گرایانه ایران بر پایه اصل صدور انقلاب به خصوص در کشورهای عربی دنبال می شود. امام خمینی و بعد از او اسامه بن لادن کشورهای عربی را به تبعیت و سرسپردگی به غرب به رهبری آمریکا و بی توجهی به مساله فلسطین متهم کردند.

با توجه به آنچه گفته شد ایران دشمن آمریکا و متحدانش به حساب می آید و به همین دلیل، افزایش نفوذ زمینی ایران در سوریه و عراق و حتی سواحل دریای سرخ و کنترل تنگه هرمز برای پرزیدنت ترامپ غیر قابل قبول است. تنگه هرمز به عنوان گذرگاه نفتی استراتژیک شناخته می شود. بی تردید، بسته شدن تنگه هرمز پیامدهای اقتصادی ناگواری دارد و بر روی بازارهای بورس جهان تاثیر گذار است.
ترامپ به سادگی به دنبال به زانو درآوردن ایران و شکستن اراده این کشور برای افزایش نفوذ و محدود کردن نقش آفرینی آن است. ترامپ برای دست یابی به اهداف خود نیازمند یاری سعودی است، آنهم در شرایط کنونی که تحریم های نفتی آغاز شده و سعودی بهترین گزینه برای جبران نفت ایران در بازار است. ترامپ در یمن هم نیازمند همکاری سعودی است چرا که او به دنبال جنگ فرسایشی با ایران در یمن و بیرون راندن ایران از این کشور است.

سعودی در نبرد آمریکا یک متحد اصلی برای این کشور به شمار می رود. منافع سعودی و آمریکا برای مقابله با افزایش نفوذ ایران همسویی دارند. با توجه به آنچه گفته شد می توان به دیدگاه عده ای از دموکرات ها که اوباما رهبری شان می کند پی برد. اوباما به سعودی ستیزی معروف است. او با مطبوعات سعودی هم سر ستیز دارد. اوباما و هوادارانش ایده دلجویی از ایران را به دلایلی که شاید فهم آن دشوار باشد مطرح کردند. حالا اینکه عده ای از جمهوری خواهان خواستار بازخواست سعودی هستند جای تعجب دارد. سمت و سوی منافع آمریکا توسط دیدگاه انتقادی برخی نسبت به دونالد ترامپ تعیین نمی شود. سعودی چه قبل و چه بعد از 11 سپتامبر به عنوان متحد اقتصادی و سیاسی و استراتژیک آمریکا مطرح بوده است. امنيت ملی آمریکا به ثبات در سعودی گره خورده است. پرزیدنت ترامپ به این واقعیت به خوبی پی برده است.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید