• شماره جدید
شناسنامه

فیروز؛ صدای صلح

منصف المزغنی و علی المندلاوی

1-
آقای ربیع حداد، پدر نهاد (دختر پنج ساله ای که بعدها به مادر زیاد معروف شد) در دهه سی میلادی در بیروت وسعش نمی رسید که دستگاه رادیو بخرد. او در چاپخانه روزنامه کار می کرد. در آن زمان یعنی در دوره ای که همه جهان درگیر جنگ جهانی دوم و لبنان تحت قیمومت فرانسه بود داشتن دستگاه هایی از این قبیل نوعی تجمل گرایی به حساب می آمد.

خانواده نهاد دستشان تنگ بود. اما نهاد به موسیقی عشق می ورزید و کنار پنجره می نشست و به آهنگ هایی که از رادیوی خانه همسایه پخش می شد گوش می داد و با صدای خوانندگانی مثل محمد عبد الوهاب و ام کلثوم و لیلا مراد و اسمهان و فرید الاطرش در دنیای دیگری سیر می کرد.

2-
نهاد در پنج سالگی وارد گروه کر رادیوی لبنان شد اما پدرش نگران این بود که دخترش کنسرت های عمومی برگزار کند. محمد فلیفله آهنگساز سرود ملی سوریه به پدر نهاد پیشنهاد می دهد که دخترش اجرای زنده داشته باشد و پدرش به شرطی تن به این خواسته می دهد که دخترش فقط سرودهای ملی اجرا کند.

3-
حلیم الرومی به استعداد خوانندگی او پی می برد. الرومی برای نخستین ترانه فیروز آهنگ ساخت. نام های هنری فراوانی به نهاد حداد پیشنهاد دادند اما دست آخر او را به نام سنگ قیمتی فیروزه نامیدند.

4-
در دوره جستجو درباره صدای نو، فیروز مثل یک سنگ قیمتی از یک جا به جای دیگر در حرکت بود. صدای فیروز مثل گیاهی نیاز به مراقبت و پرورش داشت. این صدا بی نظیر و تکرار ناشدنی بود و چه کسی بیشتر از آهنگساز پرآوازه، عاصی الرحبانی قدر فیروز را می داند. عاصی عاشق صدای فیروز شد و بعد هم با فیروز ازدواج کرد. عاصی و برادرش کلبه موسیقی نوین و احساس بی نظیر و ترانه های کوتاه و معانی روشن را ساختند. بعدها، این کلبه به امپراتوری «فیروز و خانواده رحبانی» تبدیل شد. عاصی و فیروزه بچه دار شدند و نام او را زیاد الرحبانی گذاشتند که بعدها به آهنگساز معروفی تبدیل می شود.

5-
فیروز در سال 1955 کار خوانندگی را آغاز کرد. او همچون رودی خروشان و همیشه روان بود که از همه پیچ و خم ها می گذرد و کنترل درختان و ترانه ها و سال ها و فصل ها و کوه ها و زنان و مردان و کودکان را در اختیار می گیرد.
فیروز آمیزه عجیب و پر احساسی است که بی دردسر آواز می خواند. او در ترانه هایش از حاکم و مردم انتقاد می کند. او برای اغلب شهرهای عربی مثل قدس و مکه و بغداد و شام و تونس بدون اشاره به حکومتگران آهنگ اجرا کرد. او برای آزادی و عشق بدون اغراق وخشونت گرایی آواز خواند.

ترانه فیروز درباره قدس بسیار صدا کرد. صدای غمگین فیروز در این ترانه احساس برانگیز است.

6-
فیروز راهی طولانی را در مسیر خوانندگی طی کرد. مردم چیزی از زندگی خصوصی او نمی دانستند. او زندگی دشواری داشت و چیزی از زندگی خصوصی اش نمی گفت. در حالیکه لبنان با ویرانگری و جنگ داخلی دست و پنجه نرم می کرد فیروز درباره صلح آواز خواند.
در حالیکه بیروت در آتش جنگ داخلی می سوخت فیروز در این شهر ماندگار شد و از خوانندگی کناره گرفت. صدای دلنشین او خاموش و صدای اسلحه بلند شد. جنگ داخلی شدت گرفت.

فیروز جانب هیچ گروه یا فرقه یا حزبی را نگرفت. او این مرز و بوم را به خوبی می شناخت. بدین ترتیب، ترانه «بحبک یا لبنان» (ای لبنان دوستت دارم) به ترانه ملی لبنانی ها و غیر لبنانی ها تبدیل شد!

7-
فیروز حالا هشتاد و چند سالی دارد.

او گنجینه ای از آهنگ های بی نظیر را در دست دارد که دست به دست در همه کشورهای جهان و نسل های گوناگون چرخیده اند.

فیروز بیش از 800 ترانه در کارنامه هنری خود دارد. ترانه های فیروز در گونه های موزیکال و هنری فیلم و تئاتر و اپرا درباره عشق به آزادی اجرا شده اند.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید