• شماره جدید
weekly-issue, داستان پوشش, سیاست

صلح؛ كلید رونق اقتصادی و داد و ستد بازرگانی

 

تونی بلر نخست وزیر سابق انگلیس و رییس هیات مدیره موسسه تونی بلر

ویژه – “المجله”

گزارش تونی بلر نخست وزیر سابق انگلیس به بررسی مساله توسعه بازرگانی درازمدت میان اسراییل و کشورهای عربی (حکومت خودگردان فلسطین و اردن و مصر) که توافق صلح با اسراییل امضا کرده اند می پردازد.

به گفته این گزارش “در حالیکه میزان داد و ستد میان اسراییل و بازارهای خاورمیانه قابل ملاحظه است دو طرف هنوز از ظرفیت های عظیم در عرصه همکاری بازرگانی و اقتصادی بهره برداری نکرده اند.” این گزارش به این موضوع اشاره کرده که چطور پیمان های صلح منجر به توسعه اقتصادی کشورها می شود. این توافقات نه تنها منافع متعددی برای کشورها دارد بلکه باعث می شود تا بودجه دفاعی در بخش های دیگر سرمایه گذاری شود.

توافق صلح میان اسراییل از یک سو و اردن و مصر از سوی دیگر بستری برای دسترسی به حمایت بیشتر نهادهای بین المللی و ساز و کار بازرگانی مناسب تر با ایالت متحده ایجاد کرد. در این گزارش به نتایج همکاری دو جانبه برای منطقه در عرصه فناوری و فرهنگ و بازرگانی و نیز فرصت های دیگر توسعه اقتصادی اشاره می کند.

اسراییل و حکومت خودگردان فلسطینی با یکدیگر داد و ستد بازرگانی دارند. گزارش تونی بلر به وابستگی فزاینده اقتصاد فلسطین به اسراییل در چند سال اخیر اشاره می کند. حدود 60% واردات کالای فلسطین در سال 2016 از اسراییل بوده است.

اسرائیل با توجه به آمارهای غیر رسمی دو سوم وارادات فلسطین و بیش از 90 درصد کالاهای صادراتی را تامین می کند. شمار کارگران فلسطینی در اسرائیل از 40 هزار نفر در 2002 به 130 هزار نفر در 2016 افزایش پیدا کرده است. بنابراین، بایستی رشد و پیشرفت اقتصادی در فلسطین برای تشکیل کشور مستقل و با قابلیت تداوم از لحاظ اقتصادی با فاصله گرفتن از اسراییل مورد توجه قرار گیرد.

این گزارش در ادامه خاطر نشان کرد «بودجه امنیتی اسرائیل بدون دست یابی به توافق نهایی با فلسطینیان در سطح بالایی یعنی معادل 15 درصد رشد ناخالص داخلی باقی خواهد ماند. چنانچه منازعه فلسطین و اسراییل حل شود این هزینه ها حدود 50 درصد کاهش خواهد یافت. فلسطینی ها هم به دلیل تداوم نبرد با اسرائیل هزینه اقتصادی سنگینی متحمل می شوند.»

این گزارش خاطر نشان کرد «شاهد رشد بازرگانی در خاورمیانه هستیم. ما برای دسترسی واقعی به منافع سرشار این بازارها به رویکرد منطقه ای برای آغاز روند صلح نیاز دارم؛ رویکردی که مساله فلسطین را در مسیر راهکار واقعی قرار دهد.»

گزارش افزود “چنانچه محدودیت های سیاسی صادرات به بازارهای عربی برداشته باشد ظرفیت های عظیمی بروز خواهند کرد و منطقه در مرحله گذار بزرگی قرار می گیرد. هدف اصلی چنین پروژه ای، اقتصادهای باز و قانونمدار و ایجاد مدارای مذهبی است. اسرائیل در این چارچوب منطقه ای گسترده ای باید با توجه به ظرفیت ها و نقاط قوت اقتصادی خود نقش محوری پررنگ تری در عرصه همکاری اقتصادی منطقه ای بازی کند. چنانچه محدویت های سیاسی برداشته شود اسراییل نقش حائز اهمیتی در خاورمیانه ایفا خواهد کرد که شاید راهکار پایداری برای چالش های عمده منطقه از جمله مساله آب و انرژی و توسعه صنعتی پایدار باشد.

اما برای دست یابی به چنین اهدافی، در آغاز باید راهکاری برای مساله فلسطین پیدا کرد. بنابراین، بهره گیری از تحولات متغیر منطقه ای برای ایجاد راهکار تشکیل دو کشور ضروری به نظر می رسد. همکاری در عرصه اقتصادی و بازرگانی می تواند به عنوان پایه و اساس برای اجرای روند صلح مورد استفاده قرار گیرد.

به هر حال آنچه گفته شد به این معنی نیست که اقتصاد می تواند جایگزین سیاست شود. پیشرفت اقتصادی بدون پیشرفت سیاسی در معرض شکست قرار دارد. راهکار تشکیل دو کشور همواره با شک و تردید همراه است اما این تنها گزینه واقعی برای برقراری صلح پایدار به شمار می رود. طرح صلح عربی بیانگر پایبندی منطقه ای به برقراری صلح است. فارغ از جمود روند صلح در شرایط کنونی، سران اسرائیل و فلسطین تقریبا می دانند که چطور می توانند به راهکار نهایی دست یافت و چطور این راهکار در چارچوب سیاسی سازنده تر تحقق می یابد.

با توجه به شرایط رقت بار در غزه باید از هیچ تلاشی برای قرار گرفتن روند صلح در مسیر درست فروگذار نکرد و گرنه فرصت های یاد شده در این مقاله از دست خواهد رفت.

نخست وزیر سابق انگلیس تونی بلر*

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید