• شماره جدید
weekly-issue, اقتصاد, گزارش تحقیقی

بحران اقتصادی و افزایش بی سابقه قیمت ها در ایران

تهران- المجله

اقتصاد ایران پس از خروج  امریکا از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) و بازگشت تحریم‌ها  دچار بحران شده و بازار ارز و سکه را تحت تاثیر قرار داده است به طوری که نرخ دلار به بیش ۱۱ هزار تومان رسیده است. افزایش نرخ سکه طلا و ارز و سقوط  ۵۰ درصدی ارزش ریال، واحد پول ملی هم باعث بالا رفتن نرخ تورم، افزایش قیمت ها و کاهش قدرت خرید مردم شده است.

درحالی که این روزها افزایش بی سابقه قیمت بازارهای مختلف در ایران از مسکن و خودرو و سکه و مواد غذايي گرفته تا لوازم خانگی موبایل و کالاهای اساسی و مصرفی  سفره شهروندان ایرانی را کوچک تر کرده است مسوولان دولتی بدون چاره اندیشی تاکید می کنند که قیمت ها افزایش نخواهد یافت.

حسن روحانی ۲۲ فروردین ماه جاری پس از ابلاغ نرخ ۴۲۰۰ تومانی برای دلار گفته بود:«در چارچوب سیاست ارزی جدید قیمت کالاهای اساسی و دارو افزایشی نخواهد یافت و دولت همه پیش‌بینی لازم را برای حمایت از حفظ قیمت این کالاها انجام داده است.»او یک ماه بعد، پس از خروج آمریکا از برجام هم گفته بود:«کالاهای اساسی در کشور به اندازه کافی وجود دارد و هیچ نگرانی  در این زمینه وجود ندارد.»

بر اساس جدیدترین داده‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی، قيمت تخم مرغ، گوشت قرمز و ميوه هاي تازه به ترتيب ۵۲ درصد، ۲۲ و ۷ دهم درصد و ۱۷ و ۴ دهم درصد افزایش قیمت داشته است، قيمت برنج خارجي هم بر اساس داده های مرکز آمار ایران ۳۷ و۲ دهم درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل گران تر شده است.

موتورسیکلتش را در گوشه ای از خیابان ناصرخسرو تهران پارک کرده است، خودش کنج یک دیوار در سایه ایستاده و منتظر است تا از محل کارش به او تلفن بزنند، می گوید ۳۵ ساله است ولی همه موهای سرش سفید شده است.

از شرایط زندگیش ناراضی است: «از صبح تا شب با همین موتور در بازار تهران می چرخم و دنبال یک لقمه نان حلالم، بعد از دو روز تازه امروز به سرکار آمدم، لوازم یدکی موتور گران شده، موتورم خراب بود و پول تعمیرش را نداشتم.»

می گوید:« قیمت هرچیزی که فکرش را بکنید دوبرابر شده،  میوه، سیگار، آب معدنی، لبنیات، پینر، کره، ماست دیگر نمی شود نفس کشید،من همیشه بغض دارم.»

بر اساس جدیدترین گزارش بانک مرکزی قیمت گوشت گوسفند در هفته منتهی به ۲۸ اردیبهشت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۸.۲ و گوشت گاو نیز ۱۹ درصد گران شده است.تخم‌مرغ ۵۱ درصد و شیر نیز در بازه یادشده ۵.۵ درصد افزایش قیمت داشته است.

کارمند بازنشسته دادگستری است که چند سال پیش به خاطر مشکل تنفسی به دماوند، شهرستانی در شرق تهران مهاجرت کرد. روسری سیاهش را روی سرش صاف می کند و می گوید:«هیچ چیز با هیچ چیز نمی خواند، شیرکاله که سه هزار تومان بود همین هفته پیش امروز خریدم سه هزار و هفتصد تومان، میوه کمیاب است و گران همان هایی که در بازار هستند گرانند و بدون کیفیت.» او با بغض ادامه می دهد:« چند شب مهمان داشتیم، گوشت چرخ کرده مخلوط از فروشگاه رفاه خریدم ۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان، گوشت هایی که قبلا ۲۰ هزار تومان می فروختند. باور کنید برای آبروداری از دخترم قرض کردم و توانستم چند کیلو گوشت و چند عدد میوه و شیرینی بخرم.من و شوهرم تمام روزهای عمرمان را با همین چندرغاز حقوق بازنشستگی با نان و سیب زمینی پخته یا نان و پنیر سرکرده ایم حالا همین وعده اندک هم گیرمان نمی آید.» در ادامه با یک پیرمرد که در یک پارک، همراه با دوستش از دور شاهد گفتگوست، صحبت می کنم.

آهی می کشد و می گوید:« دارو و درمان گران شده، من باید استنرا مصرف کنم. دارویی که سروتونین مغز را افزایش می دهد، ضد افسردگی که نه ولی شادی آور است، دکتر مغز و اعصاب برایم تجویز کرده است. قبلا دانه ای می خریدم ۴۲ هزار تومان. دیروز رفتم داروخانه گفتند اصلا نداریم اگر هم پیدا شود بالای ۷۰ هزار تومان شده.» این شهروند به دختر و نوه اش که گوشه دیگری در پارک مشغول قدم زدن هستند اشاره می کند:« امروز با هم رفتیم برای نوه ام چند تکه لباس و پوشک بخریم. پوشک بچه که قبلا می خرید ۲۵ هزار تومان الان شده ۸۰ هزار تومان.»

نوسانات نرخ ارز از ابتدای سال جاری، باعث افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی برندهای وارداتی تلفن همراه و همچنین گران شدن ۱۰۰ تا ۱۱۰ درصدی قیمت سخت‌افزار کامپیوتر شده است.

یک جوان دانشجو در این زمینه می گوید: «تقریبا همه چیز گران شده است از تلفن های همراه وارداتی گرفته تا لب تاب و کامپیوتر، خود من می خواستم لب تاب قدیمیم را عوض کنم، رفتم به بازار کامپیوتر دیدم قیمت لب تابم از 4 میلیون رسیده به 10 میلیون تومان.»

افزایش قیمت های اخیر بر روی نرخ اجاره بها هم تاثیر گذاشته است، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در گزارشی از افزایش بی سابقه نرخ اجاره مسکن و سخت تر شدن وضعیت اجاره نشین ها خبر می دهد:«رقم‌های پیشنهادی از سوی مالکان رشد ۱۰ تا ۴۰ درصد را نشان می‌دهد.»

با یک زن و شوهر جوان، سر صحبت را باز می کنم، هر دو در یک شرکت مهندسی دولتی مشغول به کار هستند. حقوق ماهانه مرد، ماهانه نزدیک به ۴ میلیون و همسرش نزدیک ۳ میلیون تومان است ولی این درآمد برای پرداخت اجاره آپارتمان در غرب تهران، جایی نزدیک محل کارشان کفایت نمی کند.

زن می گوید:« درغرب تهران بیشتر صاحبخانه ها رهن های بالا در حدود ۲۰۰ میلیون و اجاره ۴ تا ۵ میلیون می خواهند، حقوق ما هم کفاف این اجاره را نمی دهد، به همین خاطر ماه گذشته به کرج رفتیم و یک جای ارزان تر پیدا کردیم.برای رفتن به محل کارمان هم باید صبح زود با مترو به غرب تهران برویم.»

اوایل ماه گذشته شرکت خودروسازی سایپا قیمت انواع خودروهای خود را بین ۴ تا ۹ میلیون تومان افزایش داد.ایران‌خودرو، دیگر خودروساز بزرگ دولتی نیز نیز همان زمان،قیمت سه محصول خود را حدود ۵ میلیون تومان افزایش داد.

یکی از کارکنان شرکت ساپیا در این زمینه معتقد است:« شرکت های خودروساز دولتی در حال حاضر بزگترین شریک های تجاری اروپایی و آسیایی شان را از دست داده اند، شرکت های بزرگ خودروسازی مثل سیتروئن، رنو، پژو هیوندا و کیاموتور به خاطر تحریم های اقتصادی غرب از ایران رفته اند. تنها شریکشان خودروسازان چینی هستند و البته خودروسازان داخلی هستند که با مونتاژ محصولاتی مثل پراید و پژو ۴۰۵ و ۲۰۶ تولید می کنند. »

قیمت کالاهای اساسی در حالی همچنان رو به افزایش است که دستمزد کارگران در ایران امسال به یک میلیون و ۵۰۰ هزارتومان هم نرسید در حالی که  تشکل‌های کارگری حداقل سبد معیشت کارگران را نزدیک به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برآورد کرده اند.

این شرایط، قدرت خرید کارگران ایرانی را به گفته علی کارگری، عضو کارگری شورای عالی کار ۷۲ درصد کاهش داده است.اما این همه ماجرا نیست چراکه علاوه بر نامناسب بودن شرایط معیشتی کارگران براساس داده های رییس مرکز آمار ایران تعداد ۳ میلیون و ۲۲۶ هزار تن در ایران “بیکار مطلق” هستند.

 

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید