• شماره جدید
دیدگاه

فرقه گرایی؛ عامل ویرانگری در لبنان

ایلی فواز

آگاهان به جدل و بگو مگوهای دولتمردان لبنان در رسانه ها یا شبکه های اجتماعی می دانند لبنانی ها گرفتار سقوط اخلاقی وحشتناکی شده اند. کسانی که واکنش هواداران فلان چهره شاخص یا فلان رهبر حزب را دنبال می کنند حتما به این نتیجه رسیده اند که چیزی نیرومند تر از منطق و تدبیر در ذهنیت اغلب مردم لبنان نقش بسته است و از منطقی که آنها را از تکرار اشتباهات گذشته بر حذر می دارد فاصله گرفته اند.

یادم می آید معلمان دوران دبیرستانم در دهه هشتاد میلادی همواره می گفتند دوره بعد از جنگ از خود مرحله جنگ بدتر است. بی گمان، همینطور است چرا که جنگ تنها چند ساختمان را ویران نمی کند بلکه انسانی که این خشونت را به چشم خود می بیند دچار عوارضی می شود که با گذشت زمان هم از بین نمی روند. البته، باید امیدوار بود که پیامدهای ناشی از جنگ در پی ظهور نسل های جدیدی که نه زیر بار خشونت می روند و نه خشونت گرا هستند از بین برود. به هر حال، پیامدهای ویرانگر جنگ در زندگی اجتماعی و فردی بروز می کنند اما مردم برای اجتناب از آن می کوشند. در لبنان، چنین چیزی اتفاق نیفتاد. نسل جدید از هر گروه و حزبی که گرفته شور و شوق عجيبی برای جنگ دارند و جنگ لفظی با اصرار عجیب و غریبی جریان دارد.

مجله “مگزین” لبنان در سال ۱۹۸۶ یادداشتی از شارل شارتونی منتشر کرد. نویسنده در این مقاله می گوید “جوانان عامل رونق اقتصادی و اجتماعی دوباره این کشور هستند اما شمار بسیاری از آنها مهاجرت کرده اند. تنها جنگ طلبان در لبنان مانده اند.”

حالا كه بيش از سی سال از جنگ لبنان می گذرد تنها جنگ طلبان در این کشور مانده اند.

به هر حال، شرایط لبنان بعد از پایان جنگ دستخوش تحول آنچنانی نشد، یعنی کشور پیشرفت نکرد. دولت های گوناگون از سال ۱۹۹۱ آمدند و رفتند اما همه از تامین انرژی برای لبنانی ها در یک شبانه روز باز ماندند. وزیران انرژی بعد از توافق طائف راهکاری برای قطعی برق در کشور پیدا نکردند.

لبنان امروزه درست مثل دوره جنگ داخلی در زباله هایش غرق می شود. کشورهای بسیاری در شرایط کنونی از زباله به عنوان یکی از منابع تامین انرژی بهره می گیرند اما دولت لبنان نمی داند با این همه زباله چه کند یا اینکه چطور از شر آن خلاص شود.

سواحل دریای لبنان، روزی روزگاری زیبا بودند اما حالا آلوده و به محل تخلیه فاضلاب و زباله تبدیل شده اند. نیروگاه های برق الزوق به جای اینکه برق تولید کنند دود ناشی از آنها سرطان زا شده اند و مردم منطقه را گرفتار کرده است.

چالش های اجتماعی بی حد و حصری وجود دارد. روزی نیست که خبر خودکشی یک نفر یا ارتکاب جنایت وحشتناک منتشر نشود.

مشکل حمل و نقل هم که هنوز حل نشده و میلیاردها دلار خسارت به دولت وارد کرده است. زیر ساخت ها باید نوسازی شوند تا ظرفیت خودروهای جدیدی که سالانه به بازار می آیند را داشته باشند. در این صورت مشکل ترافیک هم حل می شود.

شرایط اقتصادی که هر روز بدتر می شود و اقتصاد در آستانه فروپاشی است. سیاستمداران می گویند فساد عامل اصلی این وضعیت اقتصادی بغرنج است.

به گفته برخی آمارها، ۶۰ درصد فارغ التحصیلان بیکار هستند و اکثرا به فکر خروج از کشورند.

با وجود همه گرفتاری ها، سیاستمداران وقت زیادی برای جدال لفظی اکثرا به دلایل مذهبی با یکدیگر دارند و مهارت فراوانی در اتهام زنی و فحاشی به یکدیگر دارند. در این میان، هوادارانشان در شبکه های اجتماعی برایشان کف و سوت می زنند.

فرقه های مذهبی چشم دیدن یکدیگر را ندارند، کینه دیرینه ای نسبت به یکدیگر دارند و همواره در پی تسویه حساب های شخصی و گروهی هستند. اصلا مناسبات این گروه ها بر این اساس شکل گرفته است.

لبنان تنها به دو دلیل عمده در منطقه و جهان از اهمیت برخوردار است که این دو دلیل ربطی به خود کشور یا مردم آن ندارد. نخست: بحران پناهجویان سوری. دوم: قدرت گیری فزاینده “حزب الله”. بحران اول که به دلیل جنگ داخلی سوریه پدید آمده است و اروپایی ها به دنبال ایجاد راهکاری برای پایان جنگ هستند تا از مشکل موج گسترده پناهجویان راحت شوند. اروپا به دولت لبنان وعده داده که در مقابل ابقای پناهجویان در لبنان به دولت کمک مالی کنند.

مساله “حزب الله” با ایران و حساب و کتاب های منطقه ای این کشور در ارتباط است. “حزب الله” به دلیل زرادخانه تسلیحاتی اش و عملیات تروریستی در کشورهای غربی و عربی فراوان اهمیت دارد. از این رو، مهار و تضعیف حزب الله مورد توجه کشورهای جهان است. این کشورها به جامعه و گرفتاری های مردم لبنان اهمیت چندانی نمی دهند.

رفع همه این مشکلات در لبنان چندین دهه زمان می برد؛ تازه اگر گروه های سیاسی و مردم بخواهند از این بار سنگین و مشکل ساز در برابر پیشرفت و توسعه رهایی یابند.

در این شرایط و در حالیکه کشورهای همسایه در حال پیشرفت و توسعه هستند لبنان عقب مانده است. لبنان نمی تواند حتی روزی به پای آنها برسد. این کشورها فضای با ثبات برای سرمایه گذاری دارند، زیر ساختارهای کارآمد برای جذب سرمایه دارند. لبنان هیچ کدام از اینها را ندارد.

اینکه مردم لبنان در شرایط اقتصادی و اجتماعی و سلامتی ناگوار به سر ببرند اصلا ایراد ندارد اما  انتقاد به یکی از فرقه های مذهبی کشور مصیبت و فاجعه به بار می آورد.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید