• شماره جدید
weekly-issue, سیاست

از قطعی برق تا اعتراض برای کمبود آب در ایران

واشنگتن- فیروزه رمضان زاده

با آغاز فصل تابستان و افزایش مصرف برق، مردم بسیاری از شهرها و روستاهای ایران با قطعی های پیاپی و چند ساعته برق روبرو هستند.

پس از اعتراض های مکرر به بی نظمی در قطعی برق بدون اطلاع قبلی  از روز ۱۴ تیرماه برنامه زمان بندی قطعی برق در تهران اعلام شد چراکه قطعی های پی در پی برق علاوه بر شهروندان، صاحبان صنایع را هم با مشکلات جدی روبرو کرده است.

با این وجود،خاموشی های پی در پی و چند ساعته برق بدون اطلاع قبلی در بیشتر شهرها از یک سو و قطعی و جیره بندی آب در برخی شهرها اعتراض بسیاری از شهروندان را برانگیخته است.

قطعی گسترده برق، اکنون به بحران بی آبی در بسیاری از مناطق ایران افزوده است. هم اکنون آب و برق در چندین شهر بزرگ ایران جیره بندی شده است.

به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، ۳۵۰  تن از مردم شهر برازجان از توابع استان بوشهر،‌ در شامگاه ۱۷ تیرماه در دومین تجمع خود به قطعی و جیره‌بندی آب اعتراض کردند وخواستار اقدام عملی مسئولان برای رفع مشکل کمبود آب شدند.

در ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشرشده معترضان برازجانی شعار می‌دادند: «مرگ بر دیکتاتور» و «نترسید نترسید ما همه با هم هستیم».

پیش از این، شماری از ساکنان شهر وحدتیه در ابتدای تیرماه سال جاری در اعتراض به کمبود آب، جاده اصلی ارتباطی بوشهر – شیراز را برای چند ساعت مسدود کرده بودند.

شرایط استان خوزستان امسال هم مثل سال های گذشته بحرانی است. مشكلات مردم ابن استان تنها در هجوم ريزگردها، بحران بیکاری و گرمای بالای ۵۰ درجه خلاصه نمي‌شود،  آب لوله کشی بسیاری از مناطق این استان ازجمله خرمشهر و آبادان شور است. جیره بندی آب  و تعطیل کردن اداره ها و مراکز دولتی در روزهای اخیر هم چاره ای برای رفع این بحران نبوده است.

آب آشامیدنی در شهرهای آبادان و خرمشهر بیش از حد شور و غیر قابل نوشیدن است. از اوایل تیرماه جاری٬ مردم شهرهای مختلف خوزستان٬ از جمله خرمشهر و آبادان در اعتراض به شوری و قطعی آب به خیابان‌ها آمدند.  این اعتراض ها به برخوردهای خشونت آمیز ماموران امنیتی منجر شده است. به گفته منابع محلی، مأموران امنیتی به سمت معترضان تیراندازی کرده اند.

بر اساس فیلم‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، معترضان خرمشهری در حالی که ظرف‌های پلاستیکی خالی حمل آب در دست داشتند، شعارهایی به فارسی و عربی سر می‌دادند: «مسئول بی‌لیاقت، نمی‌خواهیم، نمی‌خواهیم»، «به نام دین، ما را غارت کردند» و«فرماندار، برو گم  شو».

در ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی مربوط  به ناآرامی‌های شامگاه نهم تیرماه در خرمشهر، صدای شلیک گلوله شنیده و پرتاب گاز اشک‌آور برای متفرق کردن معترضان مشاهده می‌شود.

آمار دقیقی از شمار جان‌باختگان یا مصدومان احتمالی در اعتراضات اخیر در خرمشهر اعلام نشده است اما کانال‌های تلگرامی فعالان عرب از کشته‌شدن یک معترض جوان و مجروح‌شدن پنج‌تن دیگر خبر داده‌اند.

اعتراض و تجمع مردم خشمگین آبادان و خرمشهر به کمبود آب آشامیدنی در مقابل اداره آب و فرمانداری این شهرها همچنان ادامه دارد.

با وجود آنکه ۳۰ درصد آب‌های جاری و روان ایران از استان خوزستان عبور می‌کند، شوری آب در شهرهای این استان سه برابر استاندارد آب در سایر مناطق ایران است.

به گفته کارشناسان کشاورزی؛ آب شور می تواند خسارت‌های جدی به نخیلات، کشت‌های سبزی و صیفی کشاورزان وارد کند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا «شهرهایی که بیشترین تنش آبی برای آنها پیش‌بینی شده نظیر اصفهان، بندرعباس، بوشهر، شیراز، کرمان، مشهد و تقریباً تمام شهرهای استان اصفهان و یزد است که به نظر می‌رسد در فصل تابستان با چالش‌های بزرگ آبی مواجه شوند.»

به گفته رضا اردکانیان؛ وزیر نیرو در ایران؛ حدود ۳۰۰ شهر کشور با جمعیت حدود ۱۷ میلیون نفر در تنش آبی هستند.

با این وجود، مسئولان دولتی به مردم توصیه می کنند در مصرف برق صرفه جویی کنید اما مصرف آب و برق در ایران به شکل افسارگسیخته ای بالا رفته است. به گفته مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران؛ مصرف خانگی در ایران سه برابر مصرف بقیه دنیا است.

مسوولان بلندپایه وزارت نیرو به طور تلویحی هشدار داده اند که با ادامه این شرایط، قطعی برق در سال های آینده هم ادامه خواهد داشت؛ همایون حائری، یکی از معاونان وزیر نیرو با اعلام خبر تهیه طرحی برای دریافت «قیمت واقعی برق از مشترکان پرمصرف» هشدار داده است که :«اگر روند رشد مصرف برق به همین صورت ادامه یابد و مردم صرفه‌جویی را در سرلوحه کار خود قرار ندهند سه یا چهار سال آینده به خاموشی گسترده می‌رسیم».

پیش تر در اردیبهشت ماه هیات دولت در مصوبه ای به وزارت نیرو اجازه داد تا  قیمت آب و برق  را به میزان هفت درصد افزایش دهد.

كاهش بارندگي ها از یک سو توليد برق نيروگاه‌هاي برق آبي را سه تا چهار هزار مگاوات كاهش داده است و از سوی دیگر درحال حاضر ۵۰ درصد نیروگاهای آبی در ایران قادر به فعالیت هستد.

به گفته کارشناسان در ایران، رکود صنعت برق در ایران، معضلی چندین ساله است که پیامدهای آن به تدریج مشاهده می شود.

انباشت مطالبات افسارگسیخته پیمانکاران از بخش دولتی یکی از معضل های صنعت برق ایران است که پیام باقری، نایب رئیس هیئت مدیره سندیکای برق ایران برآن تاکید می کند و می گوید:« تراز مالی وزارت نیرو همیشه منفی است. »

او مصداق بارز این موضوع را  انباشت بدهی ۳۰ هزار میلیارد تومانی وزارت نیرو به پیمانکاران بخش خصوصی اعلام کرده است.

باقری گفته است: «در سال جاری نیز اجرای ۳۰۰ قرارداد صنعت برق متوقف شده، چرا که بخش خصوصی توان ادامه اجرای این قراردادها را ندارد. این ۳۰۰ قرارداد، در زمینه تأمین تجهیزات و خدمات پیمانکاری صنعت برق است.»

اسدلله قره خانی، سخنگوی کمیسیون انرژی در مجلس شورای اسلامی هم بر این موضوع تاکید کرده و گفته است «تا زمانی که احداث نیروگاه توسط بخش خصوصی اتفاق نیفتد، سیاست‌های قیمتی در وزارت نیرو به عنوان یک اصل در دولت و مجلس مطرح نشده، و مطالبات پیمانکاران و تولیدکنندگان برق پرداخت نشود، مشکلات حوزه برق کشور بیشتر می‌شود.»

ازسوی دیگر، هم‌زمان با ادامه خاموشی های پی در پی برق در نقاط مختلف ایران و کاهش تولید برق نیروگاه های برق آبی، این کشور از صادرات برق به کشورهای همسایه خود از جمله عراق و افغانستان کاسته است.

خبرگزاری های داخلی در ایران، ۱۳ تیرماه، افزایش بدهی عراق به ایران و دیرکرد در پرداخت بدهی را دلیل قطع صادرات یک هزارمگاواتی برق ایران به این کشور اعلام کرده اند.

دو سال پیش هم در اسفند ۱۳۹۵ صادرات برق ایران به عراق به دلیل پایان زمان قرارداد و تاخیر این کشور در پرداخت بدهی‌های خود از سوی ایران قطع شده بود.

یک سال پیش همایون حائری، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران اعلام کرد که صادرات برق ایران به کشورهای همسایه دو برابر واردات است اما با این وجود سهم ایران در تجارت و صادرات برق اندک است. وزارت امور اقتصادی و دارایی، زمستان سال گذشته در گزارشی، اعلام کرد که میزان صادرات برق ایران از سطح ۹۸۷۹ میلیون کیلووات ساعت درسال ۱۳۹۴ به ۷۵۸۰میلیون کیلووات ساعت در سال ۱۳۹۵ تنزل کرده است. این آمار، نشان داده است که در سال گذشته صادرات برق ایران  دستکم ۲۳ درصد افت داشته است. درحال حاضر ایران تنها به چهار کشور ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان برق صادر می کند.

 

 

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید