• شماره جدید
weekly-issue, داستان پوشش, عربستان سعودی

ورزش و سند چشم انداز 2030 سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان بن عبد العزیز ولیعهد و معاون رئیس شورای وزیران و وزیر دفاع

احمد طاهر*

اقدام شاهزاده محمد بن سلمان بن عبد العزیز ولیعهد و معاون رئیس شورای وزیران و وزیر دفاع سعودی برای تمام پرداخت بدهی خارجی باشگاه های این کشور و حقوق عقب افتاده بازیکنان خارجی و محلی در راستای دست یابی به اهداف چشم انداز 2030 سعودی انجام می شود. این سند در سال 2016 به منظور بازسازی دولت با توجه به معیارهای پیشرفته و اهرم های اصیل ملی منتشر شد. در این برنامه، توجه به آینده و مقابله با چالش های پیش رو و حوزه جوانان و ورزش به عنوان یکی از مولفه های اصلی توسعه و محرکه های مهم اجرای این سند مد نظر گرفته شده است.

این طرح عامل مهمی در پیشرفت و توسعه ورزش فوتبال در این کشور به شمار می رود و همه موانع را از میان برمی دارد. بسیاری از باشگاه های سعودی مثل «الاتحاد» توسط فدراسیون بین المللی فوتبال (فیفا) به دلیل بدهی های انباشت شده در معرض تحریم های گوناگون قرار گرفتند. البته دو باشگاه الشباب و الوحده جان سالم از این تحریم ها به در بردند و همه بدهی شان به فیفا توسط هیئت عمومی ورزش پرداخت گردید. پرونده بدهی معوقه باشگاه های سعودی به فیفا به 107 مورد می رسد که برخی از آنها در دست بررسی هستند. این آمار حدود یک سوم کل پرونده بدهی های درج شده در فیفا است. اخطار پی در پی فیفا درباره این بدهی ها مایه نگرانی فدراسیون فوتبال و مسئولان ورزشی کشور شد.

طرح شاهزاده

شاهزاده محمد بن سلمان مبلغ دو میلیارد و 277 میلیون ریال (سعودی) در این راستا پرداخت کرد که 333 میلیون ریال برای بدهی های خارجی بوده است. دستمزد معوقه بازیکنان سعودی و خارجی تا ژوئن 2018 نزدیک به 323 میلیون ریال بوده است. کمک مالی 35 میلیون ریالی به فدراسیون فوتبال سعودی و 25 میلیون ریال به لیگ برتر و 35 میلیون ریال برای پرداخت حقوق داوران خارجی در فصل آینده توسط شاهزاده محمد بن سلمان اعطا شد.

علاوه بر این، کمک 110 میلیون ریالی شامل همه تیم های لیگ درجه یک شاهزاده محمد بن سلمان شد.

تیم ملی سعودی در چهار دوره جام جهانی (آمریکا در سال 1994 و فرانسه در سال 1998 و کره جنوبی و ژاپن در سال 2002 و آلمان در سال 2006) شرکت کرد اما این تیم از صعود به جام جهانی 2010 در آفریقای جنوبی و 2014 در برزیل باز ماند. بنابراین، صعود این کشور به جام جهانی 2018 برای پنجمین بار بیانگر حمایت و توجه ویژه سران سیاسی کشور به بخش ورزش و ورزشکاران است.

با توجه به این طرح مهم شاهزاده سعودی پرداختن به حوزه ورزشی و چشم انداز 2030 ضروری به نظر می رسد. این اقدام در راستای دست یابی به اهداف چشم انداز 2030 سعودی انجام می شود چرا که حوزه ورزش مکمل سیاست اقتصادی است که توسط شاهزاده محمد بن سلمان در حال تغییر و تحول است. ورزش در حال حاضر به یک صنعت تبدیل شده که نقش مهمی در جامعه ایفا می کند. این مساله به روشنی در سند چشم انداز 2030 مد نظر گرفته شده است.

ورزش و اقتصاد

بخش قابل ملاحظه ای از سند چشم انداز 2030 به بخش ورزش و فعالیت های ورزشی و تشویق به جامعه سالم و جلوگیری از گسترش بیماری های ناشی از چاقی و کم تحرکی و افزایش پویایی و شادابی اختصاص یافته است. یکی از اهداف سند چشم انداز 2030 افزایش ورزشکاران سعودی از 13 درصد به 40 درصد ظرف 15 سال آینده است.

این هدف در برنامه «ارتقای کیفیت زندگی 2020» توسط شورای امور اقتصادی و توسعه در سال 2018 منظور شده است. برنامه یاد شده با تاکید بر افزایش فعالیت های ورزشی در جامعه و دست یابی به جایگاه های مهم در رشته های ورزشی گوناگون در منطقه و جهان در راستای دست یابی به اهداف چشم انداز 2030 تنظیم گردیده. با توجه به آنچه گفته شد به نظر می رسد این برنامه ها دارای اهداف اقتصادی هم هستند. البته در صورت رسیدن به این اهداف، میزان ابتلا به بیماری های رو به گسترش مثل دیابت و فشار و چاقی افزایش پیدا می کند و در نتیجه به کاهش هزینه های سرسام آور دوا و دارو برای بیماری های گوناگون و ارتقای سلامت عام می انجامد و موجب افزایش تولید می شود.

علاوه بر این، فعالیت های ورزشی بازار پرسودی برای موسسات و مراکز ورزشی مثل باشگاه ها به شمار می روند. در برنامه ملی سعودی روند خصوصی سازی ورزش مد نظر گرفته شده که منجر به ایجاد فعالیت های ورزشی پر ثمر و درآمدزا شده و سرمایه گذاری در این بخش ها را تضمین می کند. البته موفقت چنین برنامه ای به تدوین نگرش اداری و حقوقی و اقتصادی داشته که بستر مناسبی برای همه ایجاد کند و حقوق دولت و باشگاه ها و سرمایه گذاران تضمین و نیز موفقیت بخش بازاریابی و سرمایه گذاری را رقم بزند.

در این زمینه، سازمان تفریحات عمومی نقش عمده ای بر عهده دارد. این نهاد دولتی در ماه مه 2016 و همزمان با انتشار سند 2030 راه اندازی شد. هدف این مرکز ارتقای حوزه تفریحی در کشور از طریق تدوین برنامه و همکاری های علمی و تخصیص زمین برای ساخت موزه و تئاتر و امثال آنها عنوان شده است. برنامه ملی «داعم» هم برای ارتقای کیفیت و تامین مالی فعالیت های فرهنگی و ورزشی طراحی شده است. در این برنامه شبکه های ملی در حوزه های ورزشی گوناگون راه اندازی می شوند. این شبکه ها از طریق «داعم» با یکدیگر در ارتباط هستند. بدین ترتیب این برنامه در انتقال تجربه و فعالیت های ورزشی این شبکه ها در سطح بین المللی و آگاهی سازی نسبت به اهمیت ورزش سهیم است. هدف این برنامه ثبت بیش از 450 باشگاه غیر حرفه ای در حوزه های فرهنگی و سرگرمی گوناگون می باشد.
سعودی در نیمه نخست 2018 میزبان فعالیت های ورزشی مهمی بود:

-میزبانی مسابقات جام شطرنج سریع ملک سلمان که با حضور 247 شطرنج باز از 90 کشور
برگزار شد.

-میزبانی مسابقات اتومبیل رانی در دوم و سوم فوریه 2018. این مسابقات در خاورمیانه برای اولین بار برگزار شدند.

-میزبانی دوره اول مسابقات بین المللی دوی ماراتن با حضور دوندگان سعودی و خارجی از همه رده های سنی.

برنامه ذهب 2022… بلندپروازی تمام نشدنی

همزمان با تحول همه جانبه در سعودی برنامه ذهب 2022 با هدف کسب جایگاه سوم در بازی های آسیایی اعلام شد. این بازی ها در سپتامبر 2022 در هانگژوی چین برگزار می شوند.سعودی در نظر دارد تا با افزایش مدال های طلا از 7 به 80 عدد یکی از 3 تیم برتر آسیا شود.

کمیته المپیک سعودی اعلام کرد که به برندگان مدال طلا 350 هزار ریال و مدال نقره 250 هزار ریال و برنز 125 هزار ریال جایزه می دهد.
در این میان، بانوان سعودی هم در عرصه ورزشی عقب نماندند. شاهزاده ریما دختر بندر بن سلطان در اوت 2016 میلادی توسط شورای وزیران به عنوان رئیس بخش بانوان در اداره کل ورزش سعودی منصوب شد. این اقدام بستر گسترده ای برای فعالیت های ورزشی زنان با توجه به ضوابط حاکم در این کشور مهیا کرد. در این دوره مجموعه های ورزشی ویژه بانوان مجوز فعالیت گرفتند. همزمان با روز جهانی زن در هشتم مارس 2017 نخستین برنامه ورزشی و تفریحی بانوان زیر نظر شاهزاده ریما برگزار شد.

گفتنی است که ورزش زنان تا پیش از انتشار سند چشم انداز 2030 تنها مجموعه ای از فعالیت های فردی برخی ورزشکارانی بود که به دنبال حضور در مسابقات بین المللی بودند، مثل «سارا عطار» دونده سعودی که در چندین دوره مسابقات المپیک از جمله در مسابقات دوی 800 متر المپیک لندن در 2012 و ریو دو ژانیروی برزیل در 2016 شرکت کرد.

اما به دنبال تحول در حوزه ورزش بانوان و توجه مسئولان به این موضوع هیات عمومی ورزش 250 فرصت شغلی در این بخش برای بانوان تا پایان سال 2019 ایجاد می کند.

این برنامه توسط وزیر آموزش سعودی در ماه ژوئیه 2017 کلید خورد و برنامه تربیت بدنی در مدارس دخترانه در سال تحصیلی 2017-2018 اجرا شد. بی گمان، چنین تصمیمی در افرایش حجم فعالیت های ورزشی و گسترش فرهنگ ورزش بین افراد جامعه –چه زن و چه مرد- سهیم است.

با توجه به اقدام ولیعهد سعودی به نظر می رسد سران سیاسی کشور توسعه و پیشرفت حوزه جوانان و ورزش را در راس اولویت های خود قرار داده اند اما با این حال مسئولان ورزشی و فدراسیون فوتبال و کمیته المپیک و باشگاه های سعودی در راستای ارتقای کارکرد و شایستگی و تولید و کسب سود مالی مسئولیت خطری به عهده دارند.

با توجه به آنچه گفته شد تحول آفرینی در حوزه ورزش سعودی تنها به عهده دستگاه ها و دست اندرکاران ورزشی نبوده بلکه مسئولیت نهادها و موسسات دیگری مثل نهاد آموزشی (مدارس و دانشگاه ها) هم هست تا با کشف و توجه به استعدادهای ورزشی و گسترش مسابقات ورزشی در راستای در اولویت قرار دادن تربیت بدنی در نظام آموزشی و ایجاد باشگاه و تیم های ورزشی دانشگاهی اقدام کنند.
وزارت بهداشت نیز باید در راستای آگاهی سازی و گسترش مفاهیم بخش سلامت نقش آفرینی کند تا فعالیت های ورزشی به منظور برخورداری از سلامتی انجام شوند.

در پایان می توان گفت که باید از طرح ارائه شده توسط شاهزاده محمد سلمان برای حرکت به سمت آینده بر پایه یک برنامه راهبردی ملی در بخش ورزش استفاده کرد. برنامه ای که استفاده بهینه از منابع و تجربیات و ظرفیت سازی برای ایجاد فضای ورزشی جذاب را مد نظر می گیرد.

* پژوهشگر مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری آذربایجان

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید