• شماره جدید
داستان پوشش, گزارش تحقیقی

خط قرمز پمپئو

مايك پمپئو وزیر امور خارجه و دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا – 2 مه 2018 – (گتی)

واشنگتن – جوزف براودی

* پمپئو: آمریکا بستر گفت و گوها با ایران بر سر یک توافق تازه را فراهم خواهد کرد اما به شرط اینکه مطمئن شود که این کشور هیچ گاه به سلاح هسته ای دست نمی یابد. ضمنا این توافق باید رفتار خبیثانه ایران در خاورمیانه را متوقف سازد.

* محافظه کاران هوادار سیاست جدید آمریکا بر این باورند با وجود چالش های موجود در خصوص سیستم تحریم های جدید احتمالی علیه ایران اما این تحریم ها کارساز خواهند بود.

مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا با اظهارات خود در “موسسه هریتج” در مورد سیاست های واشنگتن و پلن “بی” این کشور سخن گفت. برنامه “بی”، رویکرد تازه کاخ سفید برای مهار حکومت ایران به دنبال خروج پرزیدنت ترامپ از برجام است.

پمپئو گفت “پرزیدنت ترامپ به یک دلیل ساده از برجام خارج شد”. وی افزود “این توافق در تضمین امنیت مردم آمریکا از اقدامات خطرناک سران جمهوری اسلامی ایران ناکام ماند. با خروج از این توافق دیگر ثروتی برای حاکمان غارتگر و دزد در ایران تولید نمی شود. دیگر پذیرفته نمی شود که موشک های ایران در ریاض و در بلندی های جولان فرود بیایند. دیگر ایران نمی تواند به توسعه توانمندی های خود بدون هزینه بپردازد.” او از عزم دولت آمریکا برای فروپاشی اقتصاد ایران از طریق اعمال تحریم های بی سابقه سخن گفت و خاطر نشان کرد “ایران بعد از برجام نیروهای خود را به سراسر خاورمیانه اعزام کرد و این نیروها چند سالی است که در کشورهای منطقه در حال پیکار هستند. اما حالا با از سر گرفتن تحریم ها حکومت ایران باید برای نجات اقتصادش کند. ایران در این شرایط دو راه بیشتر ندارد، یا اینکه برای بهبودی و نجات اقتصاد خود در داخل تلاش کند و یا منابع با ارزش خود را برای نبردهای فرامرزی هدر دهد. البته حکومت ایران امکانات مالی لازم برای انجام همزمان این دو گزینه را در اختیار ندارد.” پمپئو افزود آمریکا لحظه ای در اعمال “تحریم های ثانوی” علیه شرکت های اروپایی یا شرکت های دیگر که محدودیت های آمریکایی را رعایت نمی کنند تردد نخواهد کرد.

پمپئو یادآور شد ” آمریکا بستر گفت و گوها با ایران بر سر یک توافق تازه را فراهم خواهد کرد اما به شرط اینکه مطمئن شود که ایران هیچ گاه به سلاح هسته ای دست نمی یابد. ضمنا این توافق باید رفتار خبیثانه ایران در خاورمیانه را متوقف سازد چرا که برجام نتوانست جلوی اقدامات ایران را بگیرد.”

پمپئو همچنین 12 شرط مطرح کرد که در صورت قبول آنها توسط ایران، آمریکا وارد تعامل با ایران خواهد شد:

  • اعلام جنبه های نظامی فعالیت های هسته ای قبلی و اثبات کنار گذاشتن  آنها.
  • توقف غنی سازی اورانیوم.
  • تعطیلی کلیه راکتورهای آب سنگین.
  • دسترسی بی قید و شرط آژانس بین المللی انرژی هسته ای به کلیه سایت های مهم.
  • توقف توسعه برنامه موشکی بالستیک و پرتاب موشک هایی که قابلیت حمل سلاح هسته ای دارند.
  • آزادی تمامی شهروندان زندانی آمریکا و متحدانش.
  • توقف حمایت از گروه های تروریستی در خاورمیانه مثل «حزب الله» و حماس و سازمان جهاد اسلامی.
  • توقف دخالت در عراق و موافقت با خلع سلع گروه های شبه نظامی شیعی در این کشور.
  • توقف حمایت از حوثی ها و حمایت از ایجاد راه حل مسالمت آمیز در یمن.
  • خروج کلیه نیروهای ایرانی از سوریه.
  • توقف حمایت از طالبان و سران گروه القاعده.
  • دست کشیدن از تهدید اسرائیل و سعودی و امارات.

پمپئو افزود “لیست خواسته های آمریکا شاید طولانی به نظر برسد اما این شرط ها بیانگر میزان زیانبار بودن رفتار ایران هستند. ما این لیست را به وجود نیاوردیم خود آنها باعث ایجاد چنین لیستی شدند.”

وزیر امور خارجه آمریکا خاطر نشان کرد “آمریکا اقدامات دیگری برای تضعیف ایران در سطح بین المللی در نظر خواهد گرفت. ما مزدوران ایران از جمله (حزب الله) که در سراسر جهان فعالیت می کنند را مورد پیگرد قرار داده و نابود می کنیم. ایران هیچ گاه اجازه تسلط بر خاورمیانه را نخواهد داشت.”

خشم تهران… بیم اروپایی ها.. بحث کشدار در واشنگتن

البته اینکه حکومت ایران به خواسته های پمپئو “نه” بگوید چندان تعجب آور نبود. حسن روحانی رئیس جمهوری در واکنش به اظهارات پمپئو گفت “شما چه کاره هستی درباره ایران و جهان تصمیم بگیری؟ دنیای امروز نمی پذیرد آمریکا برای جهان تصمیم بگیرد..کشورها استقلال دارند.. زمان این حرف ها گذشت.. راهمان را با مردم و در کنار هم ادامه می دهیم.” اسماعیل کوثری یکی از مقام های ارشد سپاه در این مورد گفت «ملت ایران در برابر این ها یکپارچه می ایستند و مشت محکمی بر دهان وزیر امور خارجه آمریکا و کسانی که از آنها حمایت می کنند خواهند زد.”

در این راستا، اظهارات پمپئو مورد انتقاد گسترده چهره های شاخص موافق برجام در آمریکا و اروپا قرار گرفت. سوزان مالونی تحلیلگر ارشد آمریکایی سیاست های ایران در اندیشکده بروکینگر گفت “این سخنرانی نشان می دهد دولت ترامپ تصمیم خود را برای تغییر استراتژی آمریکا درباره ایران گرفته است. این استراتژی احتمالا منجر به فاصله گرفتن متحدان آمریکا از این کشور می شود. موفقیت این استراتژی صد در صد نیست.” سوزان مالی با انتقاد گسترده خواسته های پمپئو افزود “او آشکارا مسئولیت را به گردن مردم ایران برای تغییر نظام یا مقابله با فشارهای فاجعه بار مالی انداخت.”

تریتا پارسی بنیانگذار و رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا –یکی از نهادهای موافق برجام- درباره اظهارات پمپئو گفت “کاری که آمریکایی ها انجام می دهند این است که یک استراتژی با فشارهای حداکثری و جنگ اقتصادی و اهداف غیر قابل اجرا در نظر گرفته اند. البته این خواسته ها اثبات شده که قابلیت اجرایی ندارند. اگر این فشارها را در کنار خواسته های غیر قابل اجرا بگذاریم نتیجه اش استراتژی رویارویی می شود.”

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بروکسل گفت “برجام هیچ جایگزینی ندارد. پمپئو در سخنانش مشخص نکرده که خروج آمریکا از برجام چگونه منطقه را امن تر می کند و پمپمئو همچنین مشخص نکرده که خروج از برجام چگونه منطقه را از تهدید اشاعه هسته ای امن تر کرده و خواهد کرد و به علاوه مشخص نیست که چگونه ما را در موضعی بهتر برای مهار نفوذ در ایران در زمینه های خارج از برجام قرار می دهد.”

رابرت اینهورن یکی از کارشناسان موسسه بروکینگز و مشاور پیشین وزارت امور خارجه آمریکا در امور منع اشاعه و کنترل سلاح در وزارت امور خارجه آمریکا می گوید “تحریم های جدید منافاتی با تحریم های 2012 ندارد.” تحریم های 2012 در جریان آماده سازی برای برجام در نظر گرفته شد. او افزود “کشورهای دیگری هم هستند که زیر بار این تحریم ها نمی روند و به دنبال راهکارهای جایگزین خواهند رفت.”

با این حال اما محافظه کار هوادار دولت جدید آمریکا بر این باورند که با وجود چالش های موجود در خصوص سیستم تحریم های جدید احتمالی علیه ایران اما کارساز خواهد بود. کلیفورد می بنیانگذار و رئیس موسسه دفاع از دموکراسی ها در این زمینه معتقد است “بی گمان اروپایی ها در تعامل با ایران تردید خواهند کرد. اگر دولت ترامپ اعلام کند که شرکت های خارجی با باید با ایران داد و ستد کند یا با آمریکا کار یکسره خواهد شد.” مارک دوبویتز یکی از مسئولان موسسه دفاع از دموکراسی ها در مقاله ای که در وال استریت ژورنال منتشر شده گفت “دولت ترامپ یک جنگ مالی علیه حکومت ایران راه انداخته است. پول ملی آمریکا از جایگاه معتبری برخوردار است احتمالا آمریکا برنده خواهد بود.” او افزود “ارزش پول ایران به کمترین حد خود بعد از خروج ترامپ از برجام در هشتم مه رسید. حکومت ایران در واکنش به اقدام آمریکا خرید و فروش ارز را ممنوع کرده و اقدامات سخت گیرانه ای برای مسافران ایرانی در نظر گرفته شد و خروج ارز همراه مسافر هم محدود شد.” با این حال دوبویتز بر این باور است که این اقدامات منجر به جلوگیری فروپاشی اقتصادی در ایران نمی شود و ایران با انزوای اقتصادی روبرو خواهد شد: “تجارت و سرمایه گذاری در بخش های کلان اقتصادی در ایران متوقف می شود. شرکت های بیمه از پروژه های کلان در ایران کنار می کشند.. شرکت های انرژی و بیمه و حمل و نقل بزرگ اروپایی تلویحا به این موضوع اشاره کردند که دیگر در ایران فعالیت نمی کنند.”

به عنوان مثال بزرگ ترین بانک های آلمان برای اجتناب از تحریم های آمریکا از داد و ستد مالی با ایران خودداری کردند. شش شرکت بیمه در جنوب آلمان هنوز به تامین مالی تجارت و بازرگانی در ایران می پردازند. البته شرکت هایی که هنوز با ایران داد و ستد می کنند شاید تا اوایل اوت بتوانند از اقدامات انتقام جویانه آمریکا در امان بمانند اما بعد از آن نه چرا که تحریم های جدید وزارت خزانه داری آمریکا در ماه اوت به مرحله اجرا گذاشته می شوند.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید