• شماره جدید
شناسنامه

زها حدید.. مشهورترین بانوی معمار جهان

نویسنده: منصف المزغنی

کاریکاتوریست: علی المندلاوی

– 1
زها حدید کیست؟
-او ستاره ای بود که تنها بعد از درگذشتش در میان بسیاری از مردم عرب شناخته شد.
-او آواز خوان معماری جهان بود که به شهرت جهانی دست یافت.
-او معمار ساختمان های باشکوه بود.
-این ستاره عرب فراتر از کشور خود یعنی عراق درخشید.
-شاهکارهای معماری زها حدید از عراق تا چین و دیگر مناطق کره خاکی گسترده شده اند.

– 2
-زها حدید افسانه معاصر و صلح جو و بی سر و صدا است.
-اما زها حدید متاسفانه در میان اکثریت دانشجویان دانشکده های هنر و معماری در کشورهای عربی ناشناخته است.
-استادان دانشگاه شاید از بررسی و پرداختن به خیال پردازی ها و نکات حیرت آور و شگفتی ساز آثار زها حدید بیم دارند چه اینکه آنان با یک بانوی مهندس و با تجربه سرکار دارند، آنهم بانویی که همه نظریه ها و تجربه های معماری را دگرگون کرد.

– 3
آثار معماری زها حدید عراقی بریتانیایی در کشورهای غیر عربی به شهرت دست یافته است. درک و احساس لطیف و شرقی و شاعرانه در کارهای او به چشم می خورد.
-او در واقع ثابت کرد که با نیای شرقی خود یعنی شهرزاد (زیباترین بانوی قصه گوی قصه ها) پیوند دارد. شهرزاد در هزار شب قصه و داستان های مشوق می گفت و خیال انگیزترین قصه های تخیلی و واقعی و شهر فرنگ را با یکدیگر به تصویر می کشید.
– زها در زمینه معماری ساختمان های عجیب و غریب دستکمی از نیای خود شهرزاد ندارد. مگر قصه و داستان هم همانند خانه و کاشانه به ساختن و پردازش و معماری نیاز ندارد؟
-مگر شعر از مجموعه ابیات دارای عروض و قافیه و وزن تشکیل نشده است؟
-بانو زها هم به سبک شاعران به معماری می پرداخت.

– 4
-زها حدید در سال 1950 در یک خانواده به عبارتی اشرافی به دنیا آمد. پدر زها نخست وزیر عراق بود و او از همان کودکی شیفته طراحی و اندیشه جاودانگی مثل افسانه گیلگمش بود…
-یا شاید هم زها در خیال خود در مسیر ابوطیب متنبی سیر می کرد که همواره مشتاق بزرگی و دست یابی به آرزوهایش بود- چه اینکه متنبی گفته به کمتر از دست یابی به ستارگان آسمان راضی نباش و اگر با صداقت و با شرافت به ماجراجویی بپردازی به آنچه در نظر داری خواهی رسید.

5-
-زها حدید به دنبال دست یابی به عالی ترین جایگاه بود. او با چشمان درشتش شکوه و عظمت را می دید و به زیبایی ها خیره شده بود و به دستاوردهای بزرگ فکر می کرد.
-نوآوری های زها در معماری شهری ناشی از دستاوردهای زیبا و فوق العاده او در گوشه و کنار دنیاست.
-نام مردان فراوانی در حوزه معماری ثبت شده اما نامی از این بانوی معمار و هنرمند در بیشتر اوقات و در بیشتر کشورها به میان نمی آید.
-گویی که زها حدید به مردان می گوید: من آمده ام که انتقام بگیرم و یا حق بانوان معمار و هنرمند را بگیرم.

6-
-زها حدید به دلایلی که شرح آن در اینجا نمی گنجد تا اواخر دوران حیات خود در 2016 یک شهروند بریتانیایی بود.
-اما او در واقع خود را همچون چارلی چاپلین (شهروند جهان) می دانست.
-کارهای او در همه جا به چشم می خورند.
-همه کره خاکی صحنه معماری ها و خیالپردازی های گسترده او بود.

– 7
-کسانی که زها حدید را می شناختند و استعداد وی را قدردانی می کردند
-به دنبال آشنایی بیشتر با استعداد عجیب و غریب و انسان محورانه او بودند. زها حدید به دنبال طراحی معماری عجیب و غریب و ناآشنا بود.
-او می گوید طرح ها و تقاضاها و برنامه های فراوانی در دست اقدام دارد اما او رفت و نتوانست پاسخگوی
این تقاضاها باشد و قصاید معماری خود را که بی شباهت به قصاید هفت گانه (معلقات) نیستند نیمه کاره رها کرد.

– 8
زها حدید چهره نام آشنای زیبایی و هنر به شمار می رود.–
-معماری های او انقلابی در حوزه معماری جهانی به پا کرد.
-کارهای زها حدید پرسش های فراوانی مطرح کرد.
عبور از خطوط زاویه دار و تکیه بر خطوط منحنی در هندسه معماری.
-سبک معماری زها حدید نوعی عاطفه و مهربانی را وارد ساختمان سفت و سخت کرد و ساختمان ها به آدم های زنده و زندگی نزدیک تر شدند.
-او روح و نفس تازه یک زن رومانتیک شرقی و آرزومند را در کالبد معماری دمید.

– 9
-زها حدید از سختی و خشکی دور گزید.
-او به نرمی در هنرهای تجسمی نزدیک شد.
-و از زاویه های تیز فاصله گرفت.
-طرح های او رنگ و بوی مهربانی و مادرانه به خود گرفتند.
-معماری های وی نوازشگر چشم و انسان های در آرزوی امنیت بود.
-او همه جزئیات کارهای خود را با پشتکار و سرسختی دنبال می کرد.
-“پستی و بلندی های معماری” زها حدید با معماری با وقار وی تناسب دارد. معماری هایی که نام زها حدید را به یدک می کشند.
-نبض زندگی در معماری های زها حدید در جریان دارد. این معماری ها سرشار از نشاط و زندگانی هستند.
-تو گویی که کسانی که به نمای بیرونی کارهای زها حدید می نگرند احساس الفت و لذت می کنند و مصالح ساختمانی سخت و سرد را به فراموشی می سپارند.
-کسانی که کارهای “زها حدید” را دیده اند
-خود را در برابر یک بانو و هنرمندی می یابند که به حس مادری و طبیعت و زمین احترام می گذارد.
-زمین مادر طبیعت است!
-درس معماری زها حدید در این نکته نهفته است!

10-
-اما زها حدید به ندرت معرفی می شود و تنها رسانه های عربی به زها حدید و کارهای او اشاره می کنند.
-به ویژه حالا که زها حدید-این بانوی معروف در سراسر جهان- در میان ما نیست اما طرح ها و معماری های وی در اکثر کشورهای جهان گسترده شده اند.

11-
-معماری های او فرح بخش و آرام بخش هستند. طرح های زها حدید مثل ابریشم چشم و روح بازدید کنندگان را نوازش می کنند.
-معماری زها حدید انسان را از تصورات کلیشه ای که بر آن مهندسی غلبه می کند و از عواطف و مادری و مهربانی فاصله می گیرد خارج می کند.
-… بی گمان حدید (آهن) نام خانوادگی زها یکی از پارادوکس هاست.
-چه اینکه دستاوردهای زها حدید ساختمان های سخت اما سبک از جنس ابریشم است.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید