• شماره جدید
weekly-issue, اقتصاد, عربستان سعودی

حرکت عربستان سعودی به سوی سرمایه گذاری گازی بین المللی

 

جده: ایمان امان

گاز طبیعی بخشی از راه حل و یکی از مبانی مهم برای سازگاری با تغییرات اقلیمی و مکمل توسعه انرژی های تجدید پذیر است

تقاضای گاز طبیعی تا سال ۲۰۴۰ دو برابر خواهد شد.

افزایش نیاز به گاز منجر به افزایش ارزش بازاری «آرامکو» و جذب سرمایه گذاران خواهد شد.

«آرامکو» با سرمایه گذاری نفتی و گازی به ارزش ۳۰۰ میلیارد دلار نقش موثری در تامین امنیت انرژی جهان ایفا می کند.

جهان امروزی با چالش برقراری تعادل میان رشد اقتصادی و اقدامات بین المللی برای مقابله و سازگاری با تغییرات اقلیمی مواجه است. در این میان برخی بر این باورند که باید سوخت های فسیلی (زغال سنگ و نفت و گاز) در زمین باقی بمانند و انرژی های تجدید پذیر مثل انرژی خورشید و باد توسعه یابند. در مقابل گروه دیگر معتقدند که گاز طبیعی به دلیل تامین انرژی و استراتژی سازگاری با تغییرات آب و هوا باید جایگزین زغال سنگ شود. گاز طبیعی ویژگی های یک سوخت و انرژی مطلوب را دارد. زغال سنگ در مقایسه با سوخت های فسیلی دیگر یک محصول کم کربن بوده و به این خاطر جوامع جهانی معتقدند که زغال سنگ در سامانه انرژی های نوین به عنوان «پلی»‌ برای انتقال به اقتصاد کربن صفر عمل خواهد کرد. اقتصادی که از طریق انرژی های طبیعت دوست تامین می شود. البته حرکت به سوی این هدف باید به شکل تدریجی انجام شود تا اینکه کشورها بتوانند ضمن دست یابی به اهداف توسعه راهکارهای عقلانی برای حمایت از اقتصاد خود در پیش بگیرند و در عین حال با اثرات منفی عملیات تولید انرژی برق به ویژه از زغال سنگ که یکی از آلاینده های محیط زیست است مقابله کنند.

بر اساس پیش بینی آٓژانس بین المللی انرژی میزان تقاضای گاز در بازارهای جهانی تا سال ۲۰۴۰ میلادی رو به افزایش است. استفاده از سوخت گاز طبیعی در سال های آتی هم مقرون به صرفه است و هم منجر به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای (عامل اصلی تغییرات آب و هوا) می شود. کما اینکه تولید برق به واسطه گاز طبیعی به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه و سازگار با محیط زیست است. یک نیروگاه گازی می تواند شبانه روزی کار کند و نصف نیروگاه زغال سنگ گاز گلخانه ای تولید می کند. اما مقدار انرژی های تجدید پذیر متغیر و متناوب است. تنها راهکار این مشکل ایجاد فناوری های تازه برای انبار کردن این انرژی است. البته این راهکار چندین دهه زمان می برد و نیازمند سرمایه گذاری های عظیم برای توانمندسازی انرژی های تجدید پذیر در بازار انرژی جهان است. بنا به پیش بینی آژانس بین المللی انرژی سهم گاز طبیعی در بازار انرژی جهان افزایش خواهد یافت که با افزایش تقاضای جهانی گاز همراه خواهد بود. به ویژه اینکه اقتصاد مصرف کنندگان بزرگ انرژی مثل چین و هند در حال رشد است. بدین ترتیب کشورهای فراوانی بر لزوم در پیش گرفتن اقدامات لازم برای قرار گرفتن گاز در جایگاه تثبیت شده ای در بازار انرژی تاکید می کنند. همچنین این کشورها بر این باورند که باید انرژی های تجدید پذیر فرصت توسعه و گسترش و اکتشاف و رقابت داشته باشند.

اهمیت گاز طبیعی در اقتصاد کم کربن

در دسامبر ۲۰۱۵ میلادی ۱۹۴ کشور قرارداد تاریخی «معاهده اقلیمی پاریس»‌ را امضا کردند. این قرارداد برای مقابله با تغییرات آب و هوا و اقدام علیه تغییر اقلیم و کاهش گازهای گلخانه ای مورد توافق قرار گرفت. بر اساس این توافق، افزایش گرمایش زمین در مقایسه با پیش از انقلاب صنعتی باید زیر دو درجه سانتی گراد باقی بماند. با این حال این معاهده جهانی منجر به کاهش شدید گازهای گلخانه ای می شود و باید اقداماتی برای جلوگیری از مصرف سوخت (فسیلی) و حرکت به سمت انرژی های جایگزین و تجدید پذیر صورت بگیرد. بنابراین، احتمالا گاز طبیعی نقش محوری در معاهده تغییرات آب و هوای پاریس و حرکت به سمت اقتصاد کم کربن و گسترش فناوری های انرژی های تجدید پذیر و جایگزین و ایجاد شبکه برق با ثبات و تولید برق کم کربن ایفا خواهد کرد.

گاز عربستان سعودی و چشم انداز ۲۰۳۰ میلادی

پادشاهی عربستان سعودی سرشار از منابع نفت و گاز طبیعی است. حجم ذخایر گازی پادشاهی عربستان سعودی در سال ۲۰۱۴ میلادی به ۹.۸۴۸۸ میلیارد متر مکعب رسید. این کشور ششمین کشور بزرگ دارای ذخایر گازی در جهان و سومین کشور بزرگ دارای ذخایر گازی در خاورمیانه است. تولید گاز در پادشاهی عربستان سعودی در ۲۰۱۴ به ۴.۱۰۲ میلیارد متر مکعب رسید. عربستان سعودی در مدت زمان مشابه پنجمین مصرف کننده گاز در جهان بود. این کشور در ۲۰۱۵ هفتمین کشور تولید کننده گاز در جهان بود. عربستان سعودی جز پنج کشور بزرگ دارنده ذخایر گاز شیل به میزان ۶۴۵ تریلیون فوت مکعب و ۲۸۵ تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی متعارف است. بیشتر گاز طبیعی تولیدی عربستان سعودی در بخش پتروشیمی و تولید انرژی برق مصرف می شود. ۴۰.۷ درصد انرژی کشور از گاز طبیعی تامین می شود.

گفتنی است تولید انرژی برق با توجه به رشد قابل توجه جمعیت و نیازمندی های «چشم انداز ۲۰۳۰» افزایش یافته است. سند «چشم انداز ۲۰۳۰» بر افزایش صادرات غیر نفتی مثل محصولات پتروشیمی تاکید می کند. بر اساس این سند گاز به عنوان «تامین کننده اصلی» برق و تامین اولویت های توسعه در پادشاهی عربستان سعودی در نظر گرفته شده است. تکیه بر گاز طبیعی در تولید انرژی برق منجر به کاهش گازهای گلخانه ای می شود. چشم انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی بر لزوم عمل این کشور به نتایج توافقات بین المللی برای مقابله با تغییرات آب و هوایی تاکید کرده است. جایگزینی گاز به جای نفت منجر به حفظ ارزش اقتصادی نفت می شود و این هدف اصلی چشم انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی است.

پادشاهی عربستان سعودی قصد دارد به تولید کننده گاز شیل تا ۲۰۲۰ تبدیل شود. شرکت آرامکو سعودی با استناد به اظهارات اخیر ۷ میلیارد دلار صرف سرمایه گذاری در حفاری برای استخراج گاز شیل می کند. عربستان سعودی در این راستا برای غلبه بر مشکل کم آبی در فرآیند تولید گاز شیل از فناوری های نوین استفاده می کند. کما اینکه عربستان سعودی به دنبال این است به بزرگ ترین تولید کننده گاز در جهان تبدیل شود. گفتنی است سرمایه گذاری در توسعه گاز طبیعی در عربستان یا خارج از کشور (مثل پروژه همکاری با روسیه در پروژه گاز طبیعی مایع در قطب شمال) هدف استراتژیک و دیدگاه آینده محور مهمی در این کشور به شمار می رود. جهان به سمت اقتصاد کم کربن در حال حرکت است و گاز طبیعی گزینه عمده مورد توجه سرمایه گذاران جهانی در دهه های آینده خواهد بود. سرمایه گذاری گازی در سطح داخلی و جهانی در دست یابی به «چشم انداز ۲۰۳۰» و تنوع بخشی به منابع درآمد و کاهش وابستگی اقتصاد به نفت و تامین آینده باثبات برای انرژی های پاک مثل گاز طبیعی موثر است.

مقاله قبلی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید