• شماره جدید
سیاست, گزارش تحقیقی

ابراهیم رییسی از قتل عام زندانیان سیاسی تا نامزدی ریاست جمهوری ایران

 

ایران در ماه آینده شاهد انتخابات ریاست جمهور خواهد بود و این انتخابات تفاوت های زیادی با انتخابات های ریاست جمهوری سال های قبل این کشور دارد، چرا که بسیاری بر این باورند که حسن روحانی، رییس جمهوری ایران که  خود یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری است، شانس چندانی برای پیروزی در دوره بعدی ندارد و البته این نظریه با مشخص شدند رقبای او می تواند قوت پیدا کند یا حتی تضعیف شود.

حسن روحانی که خود را میانه رومی داند و از حمایت جناح اصلاح طلب برخوردار است، در بین اصولگرایان و تندروهای ایران که نزدیک به علی خامنه ای رهبر ایران هستند، محبوبیت چندانی ندارد. در مقابل وی خبر کاندیداتوری ابراهیم رییسی که یکی از عاملان اعدام های زندانیان سیاسی اوایل انقلاب ایران است، این روزها در رسانه های ایران و جهان به چشم می خورد که بسیاری وی را رقیب جدی حسن روحانی معرفی کرده اند.

در حالی که پیش از این درباره آمدن رییسی تنها گمانه زنی انجام شده بود، وی در بیانیه ای  شرکت خود در انتخابات ریاست جمهوری آینده ایران را تایید کرده و گفته که برای حل «فساد»، «دردهای مزمن ساختاری» و «سنت‌های نادرست مدیریتی» و ناتوانی دولت از پاسخگویی به انتظارات مردم وارد عرصه انتخابات خواهد شد.

او در بیانیه خود از دولت فعلی ایران یعنی دولت حسن روحانی به شدت انتقاد کرده است و گفته است که راه حل «دردهای مزمن» ایران در قدم اول تشکیل دولتی توانمند و آگاه است که «برای خدمت به مردم و بازگرداندن کرامت به آنان و مبارزه با تبعیض فقر و فساد، شب از روز نشناسد.»

ابراهیم رییسی در بیانیه خود تاکید کرده که سابقه مدیریتی در سطح کلان دو دهه در ایران دارد و این تجربه به او «اشراف» کامل از گرفتاری های مردم داده است.

ابراهیم رییسی که گفته می شود از حمایت رهبر ایران، علی خامنه ای برخوردار است، بخشی از تحصیلات دینی خود را نزد آیت الله خامنه‎ای گذرانده است. با توجه به اینکه او تحصیلات حوزوی خود را از نوجوانی آغاز کرده، به نظر می رسد که منظور سطوح عالی است.

بنا بر زندگی‌نامه آقای رئیسی که در وبسایتش منتشر شده او از سال ۱۳۷۰ به مدت چهارده سال در جلسات درس خارج فقه آقای خامنه‎ای شرکت کرده است.

ابراهیم رییسی زمانی که 20 ساله بود به عنوان دادیار کرج وارد دستگاه قضایی ایران شد و چند ماه بعد دادستان شهر کرج شد.

او بعد از داشتن چند مسئولیت قضایی در شهرهای مختلف ایران در سال ۱۳۶۴ هجری شمسی به تهران آمد و جانشین دادستان تهران شد. او در جریان اعدام‌ زندانیان مخالف جمهوری اسلامی در تابستان ۱۳۶۷ در همین سمت بود.

نام ابراهیم رئیسی در بعضی مکاتبات و گزارش‌های مربوط به این اعدام ها در کنار هیئت سه نفره حسینعلی نیری، مرتضی اشراقی و مصطفی پورمحمدی به چشم می خورد که از سوی آیت الله خمینی، رهبر سابق ایران، مسئول بررسی وضعیت زندانیان سیاسی و اعدام آن دسته از زندانیان شده بود.

آیت‌الله خمینی در اواخر سال ۱۳۶۷ و پس از اعدام‌های تابستان آن سال طی چند نامه به عبدالکریم موسوی اردبیلی، رئیس شورای عالی قضایی و مستقیما به آقایان نیری و رئیسی خواهان اجرای «احکام الهی» و تکمیل «پرونده‌های راکد مانده» شد.

اعدام زندانیان سیاسی توسط جمهوری اسلامی ایران تنها به دلیل اعتقاد و تفکر سیاسی شان، سندی آشکار از نقض حقوق بشر است.

در زندگی‌نامه ابراهیم رییسی آمده است که در سال های اولیه انقلاب ایران، آیت الله خمینی «چندین پرونده مهم را برای تصمیم قضایی» به او و حسین‌علی نیری، قاضی شرع سپرده بود.

حسین‌علی منتظری یکی از رهبران انقلاب اسلامی در سال 1357 در خاطرات خود نوشته: «اول محرم شد من آقای نیری که قاضی شرع اوین و آقای اشراقی که دادستان بود و آقای رئیسی معاون دادستان و آقای پورمحمدی که نماینده اطلاعات بود را خواستم و گفتم الان محرم است حداقل در محرم از اعدام‌ها دست نگه دارید، آقای نیری گفت: “ما تا الان هفتصد و پنجاه نفر را در تهران اعدام کرده ایم، دویست نفر را هم به عنوان سر موضع از بقیه جدا کرده ایم، کلک اینها را هم بکنیم بعد هر چه بفرمایید».

در تابستان سال گذشته احمد منتظری پسر علی منتظری، فایل صوتی جلسه پدرش، آیت‌الله منتظری با مسئولان قضایی جمهوری اسلامی در سال ۶۷، را منتشر کرد. در آن زمان آیت‌الله منتظری قائم‌مقام رهبر ایران بود.

اگر چه به گفته پسر منتظری، « این اسناد حدود ۲۰ سال پیش در خاطرات آیت‌الله منتظری منتشر شده و چیز جدیدی در این فایل صدا افشا نشده است.» اما وی به دلیل انتشار این فایل صوتی از سوی دستگاه قضایی ایران  به ۲۱ سال حبس تعزیری و سه سال خلع لباس روحانیت محکوم شد.

 

مضمون این فایل صوتی ۴۰ دقیقه‌ای که به فاصله‌ی کوتاهی پس از انتشار و به خواست وزارت اطلاعات ایران از پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله منتظری برداشته شد، گفت‌وگوی قائم‌مقام وقت آیت‌الله خمینی است با اعضای هیأتی که در تابستان ۱۳۶۷ مأمور صدور حکم اعدام برای آن دسته از زندانیان سیاسی بودند که پیش‌تر احکام متفاوتی برایشان صادر شده بود. اعضای حاضر این هیأت، مخاطبان آیت‌الله منتظری در این فایل صوتی، حسینعلی نیری، مرتضی اشراقی، مصطفی پورمحمدی و ابراهیم رئیسی هستند.

آیت‌الله منتظری در این فایل صوتی در اعتراض به اعضای هیأت، عمل آنان را «سفاکی و خونخواری» و اعدام‌های گروهی زندانیان سیاسی را «بزرگ‌ترین جنایت» می‌خواند.

مصطفی پورمحمدی، وزیر فعلی دادگستری تکذیب کرده که به عنوان نماینده وزارت اطلاعات در هیئت سه نفره بوده، اما ابراهیم رئیسی تاکنون اظهارنظر علنی درباره نقش خود در اعدام‌های سال ۶۷ نکرده است.

ابراهیم رییسی بعد از اعدام های سال 1367 و با آغاز رهبری آیت الله خامنه ای و آغاز ریاست محمد یزدی بر قوه قضاییه در سال ۱۳۶۸ ابراهیم رئیسی از معاونت دادستانی تهران به دادستانی تهران ارتقا یافت و پنج سال این سمت را در اختیار داشت و سپس به مدت ده سال رئیس بازرسی کل کشور شد.

او از سال ۱۳۸۳ به مدت ۱۰ سال معاون اول قضاییه بود که عملا نفر دوم دستگاه قضایی محسوب می‌شود.

در جریان وقایع انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸، که حکومت ایران معترضان به نتیجه انتخابات را بازداشت و شکنجه کرد. مهدی کروبی نامزد معترض به نتایج انتخابات در نامه‌ای به رئیس قوه قضاییه نوشت که آماده است مستندات آزار جنسی و تجاوز به برخی از بازداشتی های وقایع بعد از انتخابات ایران را در اختیار او بگذارد.

ابراهیم رئیسی مامور شد که در راس هیئتی به ادعای آقای کروبی رسیدگی کند، اما پس از چندی این هیئت اعلام کرد که گفته‌های آقای کروبی «ساختگی» است و این هیئت به این نتیجه رسیده است که «مستندات و مدارکی برای تایید ادعای آزار جنسی وجود نداشته و ادعاهای مطرح شده عاری از حقیقت» است.

رییسی در نامه ای خواستار شد تا با کروبی و کسانی که «با نشر اکاذیب و ایراد تهمت و افترا» موجب «تشویش اذهان عمومی» شده اند برخورد قاطع صورت بگیرد. این به این معنی بود که نه تنها رییسی کروبی  را دروغگو معرفی کرد، بلکه خواستار برخورد با او شد.

چندی بعد، حکومت ایران میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی و فاطمه کروبی را بدون محاکمه به حصر خانگی درآورد. رییسی یکی از حامیان حصر است و معتقد است که حصر نباید برداشته شود. این در حالی است که حسن روحانی با شعار برداشتن حصر چهار سال قبل به عرصه انتخابات ریاست جمهوری پا گذاشت، اپرچه دولت روحانی هم نتوانست در زمینه رفع حصر اقدامی انجام دهد.

رسانه های داخلی ایران نیز به آمدن ابراهیم رییسی به عرصه انتخابات ریاست جمهوری واکنش های مختلفی نشان داده اند. روزنامه اصلاح طلب شرق در گزارشی کاندیداتوری ابراهیم رییسی را شوک انتخاباتی معرفی کرده و  نوشته است که اگر چه رییسی می خواهد از شگرد محمود احمدی نژاد استفاده کند و خود را نامزدی مستقل بداند، اما از حمایت کامل اصولگرایان بخوردار است، همانطور که احمدی نژاد از این حمابت بخودار بود. از سوی دیگر هم رسانه های اصولگرا و وابسته به سپاه از اعلام حضور رییسی در این انتخابات استقبال کرده اند و حمایت خود را از وی نشان داده اند.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید