• شماره جدید
گزارش تحقیقی

نازنین زاغری گروگانی دیگر در دست دولت ایران

نازنین زاغریشهروند ایرانی-بریتانیایی به همراه خانواده اش
نازنین زاغریشهروند ایرانی-بریتانیایی به همراه خانواده اش
نازنین زاغریشهروند ایرانی-بریتانیایی به همراه خانواده اش

آنکارا-مونا رحمانی

نازنین زاغری شهروند ایرانی-بریتانیایی که در سفر به ایران بازداشت شده است، بدون مشخص شدن اتهام هایش هنوز در زندان به سر می برد و ریچارد رتکلیف همسر بریتانیایی وی می گوید که ایران نازنین را در صورتی آزاد می کند که دولت بریتانیا بدهی هایش به ایران را پرداخت کند. سازمان عفو بین الملل نیز در مورد وضعیت نازنین زاغری هشدار داده است.

نازنین زاغری 37 ساله در روز 15 فروردین (3 آوریل) هنگامی که پس از دیدار چند روزه با خانواده خود در ایران به همراه فرزند خردسالش در حال بازگشت به بریتانیا بود، در فرودگاه «امام خمینی» تهران بازداشت شد. او پس از بازداشت، توسط اداره اطلاعات سپاه پاسداران کرمان به این شهر منتقل و پس از اندکی به تهران برده شد تا محاکمه شود.

سپاه کرمان ۲۷ خرداد با صدور بیانیه ای، اتهام نازنین زاغری را «همکاری با موسسات معاند» و «اجرای پروژه های رسانه ای و سایبری با موضوع براندازی نرم» اعلام و او را «یکی از سرشبکه های اصلی» موسساتی توصیف کرده است که تحت هدایت و حمایت سرویس های جاسوسی دولت های بیگانه بوده اند.

مقامات ایرانی گذرنامه فرزند خردسال نازنین زاغری که شهروند بریتانیایی است را نیز ضبط کردند. به گفته ریچارد رتکلیف همسر نازنین زاغری، گذرنامه گابریلا فرزندش هنوز در اختیار مقام‌های امنیتی سپاه کرمان است، اما به هرحال اولویت برای او «خروج نازنین و فرزندش همراه هم از ایران است.»

گابریلا فرزند نازنین در طی این مدت که از مادر و پدر خود جدا شده است، پیش پدربزرگ و مادر بزرگ خود در ایران است.

نازنین زاغری در حالی که به صورت غیر قانونی و بدون محاکمه زندانی شده بود، سرانجام در روز  روز سه‌شنبه ۱۶ شهریور (۶ سپتامبر) دادگاه وی با ریاست  ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب،ذ برگزار شد. قاضی صلواتی به دادن رای های سخت و خشن علیه محکومان سیاسی شهرت دارد. در این دادگاه اتهام های نازنین زاغری مطرح نشد، اما وی به پنج سال حبس محکوم شد.

خانم زاغری خبر صدور حکم خود را امروز جمعه ۱۹ شهریور (۹ سپتامبر) در تماسی تلفنی از زندان به همسرش داده است.

ریچارد رتکلیف، همسر خانم زاغری که ساکن بریتانیا است، می‌گوید «صدور حکم بدون اعلام اتهام احمقانه به نظر می‌رسد. این دقیقا یعنی مجازات بدون ارتکاب جرم».

به گفته ریچارد رتکلیف، در جریان این تماس تلفنی، نازنین زاغری گفته اتهاماتش درباره امنیت ملی بوده و نگهبانی که همراه او بوده نیز این حرف را تایید کرده است. به نظر می رسد منظور او، «اقدام علیه امنیت ملی» بوده است؛ یک اتهام آشنا که در سال های اخیر منجر به صدور حکم حبس برای بسیاری از فعالان مدنی شده است.

نازنین زاغری در جریان این تماس تلفنی گفته است: «پنج سال… مسخره است. به چه دلیلی اصلاً؟ تقاضای تجدید نظر می کنیم ولی نمی دانم چه قدر طول بکشد. چند ماه؟ می گویند در بعضی موارد می شود زمان دادگاه تجدیدنظر را با پول جلو انداخت ولی پرونده هایی مثل من را نمی شود. به همین خاطر نمی دانم چه قدر طول بکشد.»

ریچارد می گوید: «واقعاً حیرت انگیز است که بازجویان نازنین حکم را اعلام می کنند ولی جرم را نه. چون جرمی نیست. پرونده نازنین در نقاط تاریک سیاست داخلی ایران پنهان می شود.»

او اعتقاد دارد تماس تلفنی همسرش و اعلام حکم برای این است که سپاه می خواهد قوه قضاییه را دور بزند: «می خواهند حکم را از طریق من اعلام کنند ولی اتهامات را اصلاً نمی گویند.»

نازنین زاغری در حال حاضر در زندان اوین است. او در یکی از بندهای زیر نظر سپاه با تدابیر شدید امنیتی نگه داری می شود. خانواده او با استناد به گزارش های سازمان عفو بین الملل و دیگر نهادهای بین المللی درباره شرایط بد زندان اوین، نگران سلامت نازنین زاغری هستند.

یک ماه پیش از صدور این حکم، ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا در گفت‌وگوی تلفنی با حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران در مورد پرونده چند شهروند دارای تابعیت دوگانه ایرانی-بریتانیایی از جمله نازنین زاغری رتکلیف ابراز نگرانی کرد، اما تاکنون هیچ واکنش رسمی از مقامات ایران دیده نشده است.

ریچارد رتکلیف که نگران وضعیت سلامت همسرش است می گوید که در زمان بازجویی‌ها طی «پیغامی عجیب» به نازنین گفته شده است «او باید دولت بریتانیا را ترغیب کند که توافق با تهران را امضا کند وگرنه آزاد نخواهد شد.»

اگرچه مقام های ایران و بریتانیا این موضوع را تاکید نکرده اند اما ریچارد رتکلیف می گوید «در ماه مارس یعنی پیش از دستگیری نازنین٬ مذاکرات جدی میان تهران و لندن بر سر حکم دادگاه لاهه و پرداخت جریمه به ایران صورت گرفت. در انتهای ماه مه هم مذاکرات دیگری انجام شد. نازنین اوایل ماه بعد یعنی در آوریل دستگیر شد. دو ماه بعد ما این پیام عجیب را گرفتیم که آنها خواستار فشار آوردن برای معامله با بریتانیا هستند.»

در پی چند سال جدال ایران و بریتانیا بر سر یک قرارداد نظامی پیش از انقلاب اسلامی، دادگاه لاهه در هلند در نهایت ادعای بریتانیا را رد کرد و حکم داد که دولت این کشور باید ۶۵۰ میلیون دلار به ایران پرداخت کند.

در آن زمان گفته شد که این مبلغ باید به همراه بیش از یک میلیون دلار دارایی‌های ضبط شده ایران در بریتانیا در یک صندوق مسدود بماند تا بعد از رفع تحریم‌های بانکی اروپا٬ به ایران تحویل داده شود. با لغو تحریم‌ها بعد از برجام ایران امیدوار است که این مبلغ را دریافت کند.

شرکت نظامی آی‌ام‌اس وابسته به وزارت دفاع بریتانیا که طرف قرارداد ایران بود بخشی از این مبلغ را به حساب بانکی فرستاده بود که ایران به دلیل تحریم به آن دسترسی نداشت.

درخواست ایران برای پس گرفتن مبلغ پرداخت شده نخستین‌بار در سال ۱۹۸۴ در دیوان داوری بین‌المللی مطرح شد که بخشی از اتاق بازرگانی بین‌المللی است و به اختلاف تجاری اعضای این اتاق رسیدگی می‌کند.

ریچارد رتکلیف معتقد است که در صورتی که دولت بریتانیا این بدهی را به ایران پرداخت کند، همسرش آزاد خواهد شد.

به نظر می رسد نازنین زاغری، قربانی و گروگانی دیگر در دست دولت ایران است. شرایط جسمانی نازنین زاغری بسیار نگران کننده است، به طوری که سازمان عفو بین‌الملل سبت به وضعیت سلامت جسمی و روحی نازنین زاغری راتکلیف، ابراز نگرانی کرده است و هشدار داده است که نازنین زاغری به خودکشی فکر می کند.

در گزارش این گزارش سازمان عفو بین الملل آمده است که حال نازنین چنان بد شده که مقام‌های زندان ترتیب ملاقات او و خانواده‌اش را فراهم می آورند. وی از پنج روز پیش در اعتصاب غذا بوده است.مادر نازنین زاغری به هنگام ملاقات از این که دخترش چنان ضعیف و لاغر شده، دچار شوک شده و از حال رفته است.

به گفته خانواده نازنین زاغری، علی رغم دوباره معاینه نازنین زاغری توسط پزشک زندان اوین، وی ازخدمات پزشکی لازم محروم است.

این در حالی است که نازنین ناراحتی قلبی دارد و از سردرد های مزمن رنج می برد.

ریچارد راتکلیف، همسر نازنین زاغری همچنین به عفو بین المللی گفته است که با فشارهای وارده به نازنین وی به «مرز شکستن» رسیده است و چنان روحیه‌اش ضعیف شده که نامه خودکشی نوشته و به همسلولی خود داده است.

فیلیپ ارتور، مدیر خاورمیانه سازمان عفو بین الملل می گوید «خبر وخامت وضعیت سلامتی نازنین زاغری بسیار هشدار دهنده است. این در حالی است که وی به طور ناعادلانه به اتهام اقدام علیه امنیت ملی به پنج سال زندان محکوم شده است.»

سابقه ایران نشان می دهد که ایران با بازداشت شهروندان دو میلتی سعی می کند تا اهداف سیاسی خود را پیش ببرد. پیش از این نیز جیسون رضاییان خبرنگار ایرانی-آمریکایی واشنگتن پست به مدت 18 ماه در ایران زندانی بود تا ایران بتواند اهداف خود در مذاکرات هسته ای را پیش ببرد.

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید