• شماره جدید
سیاست

ادامه بازداشت و حبس روزنامه‌نگاران در ایران

زندان

زندان

سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در یازدهم آبان ماه سال گذشته و دریک پروژه امنیتی علیه روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه ای با بازداشت گروهی عیسی سحرخیز، احسان مازندرانی، سامان صفرزایی، آفرین چیت‌ساز و داوود اسدی پروژه‌ای با عنوان «نفوذ» را کلید زد.

پس از بازداشت این روزنامه‌نگاران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۱۲ بهمن ماه بدون اشاره به نام آن‌ها، این افراد را «اعضای یک شبکه نفوذی دولت‌های متخاصم غربی» معرفی کرد.

همچنین یکی از مسولان سازمان اطلاعات سپاه پاسداران ایران که «عاصف» معرفی شد در گفت‌وگویی تلفنی در تلویزیون دولتی ایران یکی از جرائم این روزنامه نگاران را «ادراک سازی و اولویت سازی برای افکار عمومی» عنوان کرد.

 اما علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و علی مطهری، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی هدف از این بازداشت‌ها را «تسویه حساب سیاسی» اعلام کرده‌اند.

پروژه بازداشت این روزنامه‌نگاران پس از سخنرانی‌های آیت الله علی خامنه‌ای، رهبرجمهوری اسلامی در ۲۵شهریورماه ۱۳۹۴ درجمع فرماندهان سپاه پاسداران کلید خورد.

رهبر جمهوری اسلامی در آن سخنرانی بر وظیفه سپاه نسبت به پاسداری از انقلاب اسلامی در ضرورت مقابله این نهاد با «نفوذ سیاسی و فرهنگی آمریکا در کشور» تاکید کرد.

مدتی پس از بازداشت این روزنامه نگاران، روز نهم آذر ماه ۱۳۹۴ احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان در یک سخنرانی ادعا کرد: «اخیرا روزنامه نگارانی که به جرم همراهی با آمریکا بازداشت شده‌اند، در اعترافات خود عنوان کرده‌اند از برخی مقاله می‌گرفتند، به آن‌ها پول می‌دادند و بعد مقاله را دستکاری کرده و در اختیار روزنامه‌های آمریکایی قرار می‌داند.»

باوجود آنکه قوه قضائیه گفته است علیه بازداشت شدگان مدارکی دارد حسن روحانی، رئیس جمهور ایران که در شعارهای انتخاباتی خود وعده داده بود درصورت پیروزی آزادی مطبوعات تضمین خواهد شد در واکنش به این اطلاعیه گفته بود: «باید به طور واقعی و جدی با هر گونه نفوذ بیگانگان مبارزه کنیم و نباید عده‌ای با کلمه «نفوذ» بازی کنند.»

با این وجود، پس از این سخنان هیچ واکنش عملی از سوی دولت روحانی  صورت نگرفته و فقط برخی از نمایندگان مجلس نظیر علی مطهری و احمد توکلی نیز نسبت به این اقدام سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعتراض کردند.

عیسی سحرخیز، مدیرکل مطبوعات داخلی در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی نیز که به همراه این چند روزنامه‌نگار در پروژه امنیتی موسوم به «نفوذ» بازداشت شد، از سوی دادگاه انقلاب به اتهام «توهین به مسئولان» به ۲۱ ماه زندان محکوم شده است.

سحرخیز پیش از این، چند روز پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ بازداشت شد. او در دو حکم جداگانه به سه سال و سپس یک سال و نیم زندان محکوم شد و در ‌‌نهایت مهرماه ۱۳۹۲ از زندان آزاد شد. او دوباره دو سال بعد در آبان سال گذشته به همراه چند روزنامه‌نگار دیگر بازداشت شد.

سحرخیز در بهمن ماه‌‌ همان سال در اعتراض به «فشار برای اعتراف به کار نکرده» اعتصاب غذا کرد.

مدیرمسئول نشریات توقیف شده آفتاب و اخبار اقتصاد پس از موافقت نکردن دادستان تهران با اعمال آزادی مشروط و جایگزین کردن آن با مرخصی سه روزه، از رفتن به مرخصی امتناع و اعلام کرد که مانند هم‌پرونده‌ای‌های خود دست به اعتصاب غذا خواهد زد.

وی که تاکنون نزدیک به نیمی از دوران حبس ۲۱ ماهه خود را گذرانده است او از روز اول مهر، دست به اعتصاب غذای نامحدود زده و وضعیت جسمانی مساعدی ندارد.

احسان مازندرانی، روزنامه نگار، مدیر مسئول روزنامه فرهیختگان و مشاور مطبوعاتی دفتر هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی ۱۱ آبان ماه ۱۳۹۴ همزمان با سه روزنامه‌نگار دیگر بازداشت و پس از گذراندن چهار ماه حبس انفرادی به بند عمومی زندان اوین منتقل شد.

وی در اردیبهشت ۱۳۹۵ با حکم شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی محمد مقیسه به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی از طریق اجتماع و تبانی و توهین به مقامات» به ۷ سال زندان محکوم شد که این حکم در دادگاه تجدیدنظر به دو سال حبس، کاهش پیدا کرد.

احسان مازندرانی روز ۱۵ شهریور۱۳۹۵ با ارسال نامه‌ای سرگشاده خطاب به دادستان کل چهار خواسته را مطرح کرد و گفت در صورت بر آورده نشدن درخواستش از اول مهرماه اعتصاب غذا خواهد کرد.

این روزنامه‌نگار زندانی که از ۱۸ روز پیش اعتصاب غذا کرده بود، روز ۱۸مهرماه از زندان آزاد و به به دلیل صدمه‌های ناشی از اعتصاب غذا به بیمارستان منتقل شد.

هوشنگ پوربابایی، وکیل مازندرانی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا ابراز امیدواری کرده است آزادی موکل او با توجه به ماده ۸۵ قانون مجازات اسلامی تبدیل به «آزادی مشروط» شود.

سام حسینی، برادر همسر این روزنامه نگار زندانی به مجله می‌گوید: «احسان در دوران بازداشت، ۱۲۶روز در سلول انفرادی بود. در سلول انفرادی بند دو الف سپاه بازجویی‌هایی از او شد که حتی براساس اطلاعات نامه احسان از زندان، در سلول‌های سرد و تنگ بند دو الف سپاه، بازجویی‌هایی از وی شده که در کتاب‌های تاریخی نمونه‌هایی از آن را خوانده بود هرچند در آن نامه به شکنجه‌ها اشاره‌ای نکرده است.»

وی با اشاره به اعمال فشارهای روانی ازسوی ماموران امنیتی بر روی خانواده احسان مازندرانی می‌گوید: «بار‌ها در ملاقات‌های حضوری با ملیحه، همسر و پدرومادرم بدرفتاری کرده‌اند حتی یک بار در ملاقات کابینی اجازه ندادند ملیحه با احسان صحبت کند.»

حسینی با بیان اینکه حکم بازداشت خواهرش، ملیحه حسینی از قبل آماده و صادر شده است می‌گوید: «آن‌ها منتظر یک فرصت هستند تا برای ملیحه هم مشکل ایجاد کنند. بار‌ها با ارسال پیام به صفحه تلگرامش تهدید کرده‌اند که در ماشینش مواد مخدر جاسازی شده، همچنین به اسیدپاشی تهدید شده‌‌‌ همان موضوعی که روزنامه فرهیختگان به آن پرداخت و به صورت جزیی در پرونده احسان به آن اشاره شده است.»

احسان مازندرانی پیش‌تر درهفته دوم بهمن ماه سال ۹۱ نیز به همراه حدود ۲۰ روزنامه نگار بازداشت و پس از حدود یک ماه آزاد شد.

آفرین چیت‌ساز، یادداشت نویس روزنامه‌ دولتی ایران نیز که در جریان پروژه نفوذ در آبان ماه ۱۳۹۴بازداشت شد ازسوی شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت و ارتباط با دولت‌های بیگانه» به ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شد. حکم ده‌ساله وی از سوی شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به دو سال و نیز دو سال محرومیت از روزنامه نگاری و فعالیت رسانه‌ای کاهش یافته است.

پس از اینکه قرار بازداشت او در پانزدهم تیرماه ۱۳۹۵به وثیقه یک میلیارد تومانی تبدیل شد در روز بیستم شهریورماه با پایان مرخصی استعلاجی، به زندان اوین بازگشت.

مادر آفرین چیت‌ساز به بی‌بی سی گفته است که دخترش را برای اعتراف گرفتن تحت شکنجه قرار داده‌اند و در حالی که چشمانش بسته بوده او را با بطری آب زده‌اند.

مدتی پس از بازداشت این روزنامه نگاران، سازمان اطلاعات سپاه مدعی بازداشت فردی روزنامه نگار به نام داوود اسدی شد. وی برادر هوشنگ اسدی، روزنامه نگار مقیم فرانسه و از گردانندگان سایت روزآنلاین شد.

محمود علیزاده طباطبایی که وکالت پرونده او را به عهده دارد، به سایت ایران وایر گفته است: «آقای اسدی اتهامش اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی بود که دلیلش هم ارتباطش با برادرش بوده. یک ارتباط مالی با برادرش داشته و در تمام طول بازجویی و دادگاه مدعی بود که برادرش پول برای پدرش می‌فرستاده و فقط یک مبلغی به حسابی جداگانه فرستاد که من قالی بخرم و تاکید داشت از هیچ چیز دیگری هم اطلاع ندارد.»

پیش از این، پدر هوشنگ اسدی هم به بی‌بی سی گفته بود که پسرش داود روزنامه‌نگار و فعال سیاسی نیست و احتمالا به خاطر نسبتش با هوشنگ اسدی دستگیر شده است. او برای داود اسدی درخواست تجدید نظرخواهی کرده.

داوود اسدی و احسان (سامان) صفرزایی، دبیر بخش بین‌الملل نشریه اندیشه پویا و از خبرنگاران سایت تاریخ ایرانی هر کدام به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی» به ۵ سال زندان تعزیری محکوم شدند. حکم سامان صفرزایی در دادگاه تجدید نظربه دو سال حبس کاهش یافته است.

پس از بازداشت این روزنامه نگاران در تهران موج جدیدی از اعتراض به این بازداشت‌ها روی داد. سازمان گزارشگران بدون مرز نسبت به وضعیت این روزنامه نگاران ابراز نگرانی کرده است.

دستکم ۹۰ روزنامه نگار پس از بازداشت این روزنامه نگاران در نامه‌ای سرگشاده به این بازداشت‌ها اعتراض و اعلام کردند که «این روزنامه‌نگاران به اتهام واهی و تکراری همکاری با رسانه‌های خارج از کشور بازداشت شده‌اند و حتی رئیس جمهوری اسلامی ایران نیز این بازداشت‌ها را «پرونده‌سازی» نامیده است.»

برپایه گزارش‌های سازمان ملل متحد و نهادهای بین المللی مدافع آزادی بیان، ایران یکی از بزرگ‌ترین زندان‌های روزنامه نگاران و وبلاگ‌نویسان در جهان است. در گزارش سالانه سازمان گزارشگران بدون مرز، ایران در رتبه ۱۶۹ جدول آزادی مطبوعات و پایین‌تر از ازبکستان، سومالی و گینه استوایی قرار دارد.

مقاله قبلیمقاله بعدی
فیروزه رمضان‌زاده
فیروزه رمضان زاده، روزنامه نگار فعالیت مطبوعاتی خود را از سال 1381 از روزنامه توسعه در تهران شروع کرد.وی از سال 1389فعالیت مطبوعاتی خود را به صورت آنلاین با رسانه های فارسی زبان خارج ایران ادامه داده است.

پاسخی بگذارید