• شماره جدید
نقطه نظرات

نصب تبلیغات منع رفت و آمد سوری ها در خیابان های لبنان

حزب الله در لبنان
حزب الله در لبنان
حزب الله در لبنان

فیدل اعزازی حقوقدان از جامعه جهانی خواست تا مردم سوریه را ملتی جنگ زده معرفی کند. او افزود فعالیت در اردوگاه پناهجویان از فاجعه بزرگی پرده می دارد

بيروت: حلا نصر الله

پناهجویان سوریه باید به غربت و مهاجرت اجباری گردن نهند. در حالیکه طبق آمارهای غیر رسمی، 9 میلیون پناهجوی سوریه در کشورهای مختلف جهان زندگی می کنند شمار این افراد به گفته آمارهای سازمان ملل هفت میلیون نفر برآورد شده است. در این میان، لبنان یکی از کشورهایی است که بیشترین تعداد پناهجویان را در خود جای داده و سوری ها روزانه روانه لبنان می شوند.

=

عده ای از پناهجویان غیر قانونی وارد لبنان می شوند و این افراد اینک با احساس ترس از خطر دستگیری توسط نیروهای امنیتی لبنان زندگی می کنند.

دولت لبنان مدام از افزایش شمار پناهجویان سوریه گله مند بوده و از دستگاه های مسوول رسیدگی به پرونده پناهجویان می خواهد اوضاع اقتصادی و اجتماعی و امنیتی کشور را لحاظ کنند. عده ای از نمایندگان و وزرای لبنان هم در تلاش برای بهره برداری از مساله پناهجویان سوریه و تحریف حقایق هستند.

جبران باسیل وزیر امور خارجه لبنان هر هفته با لحن خصمانه آشکاری درباره سوری هایی که از سر ناچاری در لبنان اقامت دارند صحبت می کند. حالا این سوال برای کسانی که اظهارات باسیل را دنبال می کنند پیش می آید که چند درصد لبنانی ها به پند و اندرزهای او درباره خطرات پناهجویان سوریه و پیامدهای این مساله بر بافت اجتماعی و اقتصادی در لبنان توجه می کنند. کارها در لبنان به جایی کشیده که حتی شنیدن اظهارات نگران کننده ای همچون توئیت باسیل درباره لزوم اجبار نهادهای مرتبط با پناهجویان سوریه به خرید محصول سیب لبنانی دیگر تعجب آور نیست.

علاوه بر این، برای کسانی که بین مناطق گوناگون در لبنان تردد می کنند دیدن بروشورهای منع سوری ها از رفت و آمد شبانه دیگر جای شگفتی ندارد. این بروشورها با برحذر داشتن سوری ها از رفت و آمد شبانه، آنها را به اعمال مجازات در صورت تخلف تهدید می کند. البته، بروشورهای دیگری هم به چشم می خورند که در آنها بر لزوم مشارکت سوری ها در نظافت و رفت و روب سطح برخی از شهرک ها تاکید شده است.

سوری های مقیم لبنان در معرض اقدامات خشونت آمیز هستند

پناهجویان سوریه با اقدامات خشونت آمیز از سوی برخی لبنانی ها مواجه هستند. چندین مستند تصویری درباره اقدامات خشونت آمیز برخی شهروندان لبنان علیه پناهجویان سوریه به ثبت رسیده است. آخرین نمونه، ویدیویی است که به طور گسترده در “فیسبوک” منتشر شد. در این ویدیو، یک کودک خردسال توسط چندین نوجوان مورد ضرب و شتم قرار می گیرد.

افراد سوری مقیم لبنان همزمان با وقوع مسائل امنیتی در معرض خشونت و آزار و اذیت قرار می گیرند. به دنبال وقوع چندین انفجار در منطقه ضاحیه جنوبی بیروت، گروهی از این افراد در سال های 2013 و 2014 میلادی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.

شمار پناهنده های ثبت شده در لبنان به 106000 نفر می رسد. بار این پناهجویان بر دوش دولت لبنان سنگینی می کند، به همین خاطر، دولت لبنان به سازمان ملل ابلاغ کرد که از ثبت نام پناهجویان جدید خودداری کند. برخی شرایط مربوط به تجدید برگه پناهندگی هم تغییر پیدا کرد.

یکی از شرط های دولت لبنان این است که پناهجویان تحت هیچ شرایطی به سوریه برنگردند و تنها در محدوده کشور لبنان زندگی کنند؛ چه در غیر اینصورت، برگه پناهجویی شان پس گرفته می شود.

قانون “ضامن”

دولت لبنان در راستای آخرین تحولات در رابطه با جمعیت پناهجویان سوری در این کشور، اقدامات جدیدی از جمله قانون “ضامن” را برای جلوگیری از روانه شدن پناهجویان بیشتری از سوریه به لبنان در پیش گرفته است.

هر فرد پناهجوی سوری که به دنبال دریافت برگه اقامت در لبنان است باید یک ضامن لبنانی داشته باشد. این قانون بعد از سال 2015 میلادی به مرحله اجرا در آمده است. اما این قانون، پناهجویان سوری را مورد سوء استفاده قرار داده است. یکی از پناهجویان سوری به نام یوسف المسالم گفت که برای دریافت دریافت برگه اقامت یک ضامن لبنانی پیدا کرد اما ضامن لبنانی گفته باید هزار دلار به وی بپردازد تا ضامن یوسف شود.

بیشتر پناهجویان سوریه در لبنان در اوضاع دشوار و بدی زندگی می کنند. کمک های نقدی کمیساریای پناهجویان سازمان ملل به خانوارهای پرجمعیت تنها 260 هزار لیره است. خانواده های بیش از 6 نفر و همچنین زنان بیوه و باردار می توانند کمک های نقدی دریافت کنند.

فیدل اعزازی فعال حقوق بشر در چهار سال گذشته در خصوص پرونده پناهجویان فعالیت کرده است. او خواستار معرفی مردم سوریه به عنوان ملت مصیبت زده است. به باور اعزازی، فعالیت در اردوگاه از فاجعه بزرگی پرده برمی دارد.

اعزازی افزود “برخی صاحبان زمین خواستار مبالغ مالی از پناهجویان هستند، به گونه ای که چنانچه پناهجویان بخواهند خیمه های خود را در این زمین ها نصب کنند باید بابت آن، پول بدهند. قیمت اجاره ماهانه زمین بین 150 و 200 دلار است.

اگر پناهجویان هزینه نصب خیمه ها را پرداخت نکنند در این صورت، صاحبان زمین ها گاهی دست به تهدید پناهجویان می زنند. این اقدامات، ابزار فشار غیر مستقیم به سازمان ملل به شمار می رود.”

اعزازی افزود “کلیه شواهد حاکی از آن است که حضور پناهجویان سوریه در لبنان طول می کشد؛ به دلیل اینکه، اولا جنگ هنوز ادامه دارد و جامعه جهانی تا کنون موفق به ایجاد راهکار یا گشایشی در رابطه با نزاع در سوریه نشده است. علاوه بر این، همه مناطق سوریه دستخوش نابودی گسترده ای شده است. برخی گزارش ها حاکی از آن است که 75 درصد سوریه کلا ویران شده است. کسی خبر ندارد کی جنگ به پایان می رسد. افزون بر اینها، هنوز نمی دانیم مرحله بازسازی کی آغاز می شود.”

“سازمان ملل با توجه به این مساله باید خیلی محتاطانه با انفجار جمعیت در اردوگاه های پناهجویان برخورد کند. آمار زاد و ولد در این اماکن از آنچه پیش بینی می شد بیشتر است، چرا که میانگین تعداد فرزندان در یک خانواده سوریه ما بین سه تا چهار کودک است. از اینجاست که یک نسل جدید از کودکان سوریه در مراکز پناهجویان پرورش یافته و ارتباط آنها با سرزمین مادری شان قطع شده و در جامعه لبنان ادغام می شوند. 53 هزار مورد تولد در لبنان در سال های 2011 تا 2015 میلادی ثبت شده است اما آمارهای غیر رسمی منتشر شده در مطبوعات از صد هزار مورد تولد خبر می دهند. حالا، بحران اصلی ناشی از جمعیت زیاد مراکز پناهجویان این است که اغلب نوزادان به دلیل عدم آشنایی پناهجویان به اقدامات ضروری برای اعلام ولادت و اخذ شناسامه برای نوزدان از کلیه حقوق شهروندی در لبنان محروم می شوند. این در حالیست که برای ثبت ولادت در اداره جات رسمی لبنان تنها کافی است به کدخدای روستا یا شهرداری حوزه محل اقامت مراجعه کرد.”

اوضاع سوری ها بعد از 2015 میلادی دستخوش چه تغییراتی شد؟

پناهجویان سوری باید برگه پناهندگی خود را هر سال تمدید می کردند. اوضاع پس از سال 2015 میلادی تغییر کرد. لبنان دیگر توان پذیرایی از پناهجویان بیشتری ندارد و نهادهای بین المللی مسئول پرونده سوری ها هم این موضوع را درک می کنند. بسیاری از پناهجویان اینک از این موضوع گله مندند که چرا سازمان ملل برای تمدید برگه پناهندگی دیر نوبت می دهد. به همین خاطر، پناهجویان سوری بسیاری الان برگه های پناهندگی تاریخ گذشته در اختیار دارند. من با عده ای ملاقات کردم. آنها گفتند که مدت زمان تمدید برگه های پناهندگی شان تا قبل از 2015 میلادی بیشتر از دو هفته طول نمی کشید. اما حالا باید 7 ماه برای تمدید برگه های پناهندگی خود منتظر بمانند.

 آیا نهادهای حقوقی دست به تلاش های جدی برای فشار به دستگاه های ذیربط برای منع تکرار آزار و اذیت سوری ها می زنند؟

“این بحران بسیار بزرگی است که دستگاه های ذیربط را واقعا تحت فشار قرار داده است. این دستگاه ها گاهی از رسیدگی و حل کلیه مشکلات پناهجویان ناتوان هستند. به همین دلیل، فعالان جامعه مدنی که در رابطه با مساله پناهجویان سوریه فعالیت می کنند با فراخوان به تظاهرات اعتراضی خودجوش این اقدامات را محکوم می کنند. برخی از پناهجویان سوری که مورد آزار و اذیت از سوی شهروندان لبنانی می گیرند برای شکایت از این افراد به کلانتری نمی روند چرا که از بازداشت شدن واهمه دارند. اوضاع پناهجویان سوریه در لبنان با شرایط همتایانشان در کشورهای دیگر فرقی نمی کند؛ همه از این بیم دارند که بازداشت شوند یا به سوریه بازگردانده شوند. البته لازم به یاد آوری است که تا کنون هیچ پناهجوی سوریه به شکل اجباری به سوریه بازگردانده نشده است.”

زنان چگونه اوقات خود را در مراکز پناهجویان سپری می کنند؟

عده ای از زنان سوری که در اردوگاه های پناهجویان در مناطق گوناگون لبنان زندگی می کنند در ازای دریافت مبلغ بسیار ناچیزی به کشاورزی می پردازند. زنان در اردوگاه ابو هلال در منطقه البقاع شمالی مجبورند برای یک لقمه نان روزانه در کشتزارهای نزدیک محل اقامت خود کار کنند. عده ای از زنان هم به کار “سوزن زنی و نخ کشی برگ های توتون سیگار با دست” در ازای هزار لیره لبنان مشغول هستند. برخی هم اینک و همزمان با نزدیک شدن به زمستان به دوخت پتو و لحاف در ازای مبلغ مالی بسیار ناچیزی روی آورده اند.

 

مقاله قبلیمقاله بعدی
مجله فارسی
مجله با ارائه مجموعه‌ای از مقاله‌های منسجم به مهم‌ترین مسائل پیش روی خاورمیانه و جهان امروز می‌پردازد. مجله ما تلاش دارد تحلیل‌های دقیقی از تازه‌ترین رویدادهای جهان در اختیار خواننده قرار دهد. از تحلیل سیاسی اخبار پیشرفت و توسعه گرفته تا مشاجرات مابین روشنفکران درجه یک جهان و مصاحبه‌ها با چهره‌های سیاسی سرشناس برای پوشش تمام زاویه‌های امور در نظر گرفته می‌شوند.

پاسخی بگذارید