• شماره جدید
لس آنجلس تایمز

جزایری خالی از سکنه اما پر اهمیت… مطالبات توسعه گرایانه پکن در دریای چین جنوبی

جزایری خالی از سکنه اما پر اهمیت... مطالبات توسعه گرایانه پکن در دریای چین جنوبی لس آنجلس تایمز
جزایری خالی از سکنه اما پر اهمیت... مطالبات توسعه گرایانه پکن در دریای چین جنوبی لس آنجلس تایمز
جزایری خالی از سکنه اما پر اهمیت… مطالبات توسعه گرایانه پکن در دریای چین جنوبی
لس آنجلس تایمز

نوشته کوری شاکی

رای دادگاهی در هلند که چندان نام و آوازه ای ندارد در ماه گذشته در آسیا غوغا به پا کرد. دیوان دائمی داوری گفت که مطالبات توسعه گرایانه در دریای چین جنوبی فاقد پایه و اساس حقوقی است. چین تلاش می کند تا با ترساندن همسایگانش، آنها را متقاعد سازد تا از حقوقشان صرفنظر کنند. دعوای حقوقی بر سر حاکمیت در دریای چین جنوبی بسیار پیچیده است؛ چرا که چین و برونئی و فیلیپین و تایوان و ویتنام هر کدام بر بخش هایی از دریای چین جنوبی ادعای مالکیت دارند. توافق نامه حقوق دریاهای سازمان ملل را همه کشورهای یاد شده به جز تایوان امضا کردند. محدوده دریای سرزمینی با توجه به این توافقنامه، 12 مایل بعد از خط مبدأ است و حریم منطقه انحصاری اقتصادی تا 200 مایل دریایی از خط مبدأ دریای سرزمینی امتداد دارد. همه این کشورها به دنبال ازدیاد برداشت از میادین گاز و منابع معدنی در دریای چین جنوبی و حفظ حاکمیت ملی خود هستند. اما چین، تنها کشوری است که خواستار دست یابی به حقوق بیشتر از مفاد توافق نامه حقوق دریایی بوده و زیر بار رای دیوان دائمی داوری نمی رود. چین مطالبات خود را با توسل به زور پیاده و از ناوگان ماهیگیری غیر نظامی به عنوان ابزارهای نظامی استفاده می کند. با وجودی که به گفته دادگاه، چین به تعهدات بین المللی خود در این زمینه پایبند نبوده اما این دادگاه فاقد ابزارهایی برای اجرای رای خود است. علاوه بر این، چین از همکاری در روندهای حقوقی در این خصوص سرباز زد و همانگونه که انتظار می رفت رای دادگاه را محکوم کرد. با این اوصاف، آمریکا تنها طرفی است که می تواند جلودار طمع ورزی های چین باشد.

با وجودی که شروط درج شده در توافق نامه حقوق دریاهای سازمان ملل مورد تایید آمریکا در طی دهه های گذشته قرار گرفته اما این کشور این توافق نامه را امضا نکرده است؛ (چرا که مجلس سنا به هیچ با این توافق نامه موافقت نکرده است.) ما در قبال مطالبات کشورها برای دست یابی به حقوقشان موضع گیری نکردیم اما در عین حال بر لزوم ایجاد راهکارهای مسالمت آمیز برای منازعات تاکید می کنیم. ما آزادی کشتیرانی در آسیا را با گشت زنی روتین وار نیروهای دریایی مان در قلمروی آبهایی تضمین می کنیم که چین مدعی مالکیت انحصاری آنهاست. ما هم به تنهایی و هم با کشورهای متحد تمرین های نظامی برگزار می کنیم تا آمادگی خود را برای حمایت از قوانین و توانایی خود را در راستای اجرای قوانین نشان دهیم. ما همچنین همکاری کشورها در این منطقه را تشویق می کنیم؛ برای مثال از رسیدن ژاپن و کره جنوبی به راهکاری برای خاتمه دادن به اختلافات تاریخی و همكاری نزدیک دو کشور حمایت می کنیم.

کوری شیک محقق اندیشکده هوور در دانشگاه استنفورد .. نویسنده روزنامه "لس آنجلس تایمز"
کوری شیک محقق اندیشکده هوور در دانشگاه استنفورد .. نویسنده روزنامه “لس آنجلس تایمز”

دولت چین می گوید آمریکا از این توافقنامه به عنوان دستاویزی برای منزوی کردن چین استفاده می کند. اما واقعیت امر این است که چین به دست خودش خود را منزوی می کند: اقدامات خصمانه چین نسبت به روابط محکم کشورهای عضو ائتلافی که توسط آمریکا در آسیا ایجاد شده بیشتر شده است، این کشورها به دنبال ائتلاف با یک شریک با اقتدار برای تحقق توازن با چین هستند. این موضوع باعث شده تا رویکرد چین در دریای چین جنوبی و شرقی توجه برانگیز و کاملا متناقض با آنچه توسط دولت این کشور “صعود مسالمت آمیز” نامیده می شود باشد. شرکت کنندگان در آخرین نشست سران اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا – سازمان منطقه ای که تا کنون مواضع قاطعانه و اصولی در خصوص امور امنیتی اتخاذ نکرده است- به اتفاق آرا رویکرد چین را محکوم کردند؛ البته این کشورها از ادامه این محکومیت ها ترسیده و حرف خود را پس گرفتند. رفتارهای چین تا حدی تحریک آمیز است که کشورهای دیگر به نابودی کشتی های چینی که در آب های سرزمینی شان توقيف می شوند مبادرت می ورزند. لذا، چین باید نگران این موضوع باشد که کشورهای بسیاری که با چین روابط اقتصادی دارند و از لحاظ نظامی از این کشور پیشی گرفته اند حاضرند جلوی چین بایستند.

به دنبال رای دادگاه، چین به احتمال زیاد می خواهد با اقدامات نظامی تحریک آمیزی که شاید بر اثر آنها کار به جنگ هم کشیده شود آمریکا را بیازماید و ببیند تا چه اندازه حاضر به حمایت از آن قوانین است. استفاده نظامی از ناوگان ماهیگیری غیرنظامی توسط چین دوبرابر خواهد شد و احتمالا  چین به دنبال ترساندن کشورهای آسیایی است که تحت نفوذ اقتصادی این کشور قرار دارند. دولت چین دوباره تکرار خواهد کرد که آمریکا یک قدرت آسیایی نبوده و لذا نباید به این کشور اجازه داد تا پایگاه هایی در آسیا ایجاد کند.

منطق حکم می کند که این سوال را مطرح کنیم که چرا آمریکا برای جزایر غیر قابل سکونت واقع در دریای چین جنوبی اهمیت قائل است. آیا ما به خاطر این مساله واقعا ریسک ورود به یک جنگ را پذیرفته ایم؟ در پاسخ باید گفت چنانچه ریسک های ناشی از اجرای قوانین مورد قبول همه کشورهای آسیایی به استثنای چین را نپذیریم در این شرایط گزینه جنگ محتمل تر است. اگر به چین اجازه اعمال قدرت بر کشورهای ضعیف تر را بدهیم نظام بین المللی که همه از مزایای وجود آن بهره می بریم تضعیف خواهد شد: در چنین شرایطی، احتمال یک درگیری نظامی بیشتر می شود؛ چرا که کشورها در صدد این برمی آیند که از آب های سرزمینی خود در برابر حمله چین دفاع کنند و تجارت، مورد غارت و چپاولگری قرار می گیرد. (کشتی ها سالانه قراردادهای بازرگانی به ارزش بیش از 5 تریلیون دلار از طریق این آب ها رد و بدل می کنند.) توجه کشورهایی همچون استرالیا و ژاپن که آمریکا روی آنها به عنوان دو شریک اصلی در عملیات نظامی در سرتاسر جهان تکیه می کند بیشتر بر روی بیم و نگرانی های قریب الوقوع منطقه ای قرار می گیرد. تنها کاری که در این شرایط از دست آمریکا ساخته است این است که با تضمین ادامه اجرای قوانین و حمایت از هم پیمانانمان، از وقوع پیامدهای زیانبار در آسیا جلوگیری کنیم.

===

–        یک مقام امنیتی در گیر و دار بالا گرفتن تنش ها در دریای چین جنوبی به بررسی نقشه دریای چین جنوبی در جریان ماموریت یک کشتی گشت وابسته به وزارت امور دریایی و ماهیگیری اندونزی پرداخته است. این در حالیست که جاکارتا با ایجاد گشت های امنیتی در امتداد جزایر ناتونا در صدد حفظ حاکمیت خود بر این مناطق است.

مقاله قبلیمقاله بعدی
کوری شیک
کوری شیک محقق اندیشکده هوور در دانشگاه استنفورد .. نویسنده روزنامه "لس آنجلس تایمز"

پاسخی بگذارید