• شماره جدید
سیاست

انتخابات ریاست جمهوری ایران: رقابت روحانی با احمدی‌نژاد؟

محمود احمدی نژاد و حسن روحانی
محمود احمدی نژاد و حسن روحانی
محمود احمدی نژاد و حسن روحانی

هنوز چندین ماه تا پایان عمر دولت روحانی و آغاز تب انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ ایران فرصت باقی مانده است اما به نظر می‌رسد محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور سابق ایران آغوش خود را برای دراختیار گرفتن قوه مجریه زودتر بازکرده است.

برخی از ناظران، افزایش دیدارها و سخنرانی های عمومی محمود احمدی نژاد در شهرهای مختلف، نشست‌ها و تماس های مختلف وی با سیاستمداران و تصمیم سازان کشور در ماه‌های گذشته ، راه اندازی وب سایت ها و صفحه های حامیان احمدی نژاد در شبکه های اجتماعی و نوشتن نامه‌ به باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا را بیانگر آغاز احتمالی تلاش او برای بازگشت به صحنه سیاسی پس از دو سال سکوت و مبازرات تبلیغاتی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶ ارزیابی کرده‌اند.

محمود احمدی‌نژاد که از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ رئیس‌جمهوری ایران بود هرچند در این باره اظهارنظر مستقیمی نکرده اما چندی پیش تارنمای الف (سایت اصولگرای ایرانی) به نقل از یک وزیر سابق در دولت احمدی نژاد نوشت که احمدی نژاد قطعاً برای انتخابات ریاست جمهوری دو سال آینده برنامه های جدی دارد و از هم اکنون فعالیت های خود را برای موفقیت در این عرصه آغاز کرده است.

روزنامه آرمان نیز نوشت: « در صورت نامزدی احمدی‌نژاد در انتخابات، او وعده افزایش یارانه‌های نقدی را خواهد داد اما نه به میزان ۲۵۰ هزار تومان. این منبع عنوان کرده بر اساس برآوردهای کارشناسی طراحان برنامه‌های انتخاباتی احمدی‌نژاد، رقم ۲۵۰ هزارتومان اگرچه برای مردم جذاب است اما قابلیت اجرا ندارد.»

براساس شواهد به نظر می رسد حسن روحانی عزم خود را برای فتح دوباره پاستور جزم کرده است چراکه رسانه‌ها و حامیان دولت اعتدال از چند ماه قبل تبلیغ را آغاز کرده اندتا زمینه پیروزی روحانی در انتخابات دوازدهم را فراهم کنند.

حسن روحانی که در انتخابات ریاست جمهوری دوره قبل ایران با حمايت احزاب و شخصيت‌هاى اصلاح‌طلب و ميانه‌رو بر همه رقيبان اصولگرايش پيروز شد، برای همپوشانی، تغییر معادلات انتخاباتی و گرفتن چراغ سبز از سوی گروه های تندرو همچون جامعه مدرسین، راهی بسیار سخت در پیش دارد چراکه پیشتر گروه‌های تندروی حاکمیت، صلاحيت علی اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام ایران براى رياست جمهورى يا آيت‌الله سيدحسن خمينى در مجلس خبرگان را رد کرده بودند.

با این وجود، تئوری پردازان، بسیاری از عقلا و تصمیم سازان دو جناح در لابلای زمزمه‌های انتخاباتی رسماً اعلام کرده اند که راهی جز حمایت از حسن روحانی نیست آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نیز روحانی را بهترین گزینه برای ریاست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جمهوری آینده می‌داند.

مهیا شدن شرایط برای بازگشت‌ احمدی‌نژاد

احمدی‌نژاد و حلقه نزدیکانش، ناموفق بودن دولت روحانی در اجرای وعده‌های اقتصادی و اجتماعی را تنها برگ برنده برای انتخابات ریاست جمهوری و افول دولت روحانی می دانند.

نقاط ضعف دولت روحاني ازجمله بالارفتن آمار اعتیاد، طلاق، ادامه وضعیت نابسامان اقتصادی توام با رکود، افزایش اختلاف طبقاتی، افزایش مشکلات معیشتی کارمندان و کارگران و گسترش حاشیه‌نشینی قابلیت‌های مناسبی هستند تا احمدی‌نژاد یا فردی دیگر از حلقه آنها به میدان تبلیغات انتخاباتی وارد شود.

اما چهره‌های نزدیک به نواصولگرایان مانند روح الله حسینیان از اعضای جبهه پایداری معتقد  هستند که« احمدی نژاد در انتخابات سال 96 رکورد رأی را در تاریخ جمهوری اسلامی ایران می‌شکند.»

اما در این میان، شانس تایید صلاحیت و پیروزی احمدی‌نژاد در انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری چقدر است؟

برخی از چهره‌های اصولگرا همچون غلامرضا مصباحی مقدم، عضو جامعه روحانیت در مقام مخالفت با احمدی نژاد اجازه تحرک انتخاباتی به وی نمی دهند.

وی در مواجهه با تلاش‌های تبلیغاتی جدید احمدی‌نژاد و حامیانش از رد صلاحیت احتمالی او در صورت ورود به رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری خبر داده‌ است با بیان این جمله که «به طور یقین می‌توانم بگویم که شورای نگهبان او را تایید صلاحیت نمی‌کند.» اما شورای نگهبان در این مورد گفته است «گمانه‌زنی در مورد اینکه این شورا چه تصمیمی خواهد گرفت، زود است.» محمدرضا باهنر نیز گفته است:«به صلاح احمدی نژاد نمی‌بینم کاندیدا شود».

از سوی دیگر بنا به گفته محبیان، یکی از تئوریسین های اصولگرا« با توجه به روحیه احمدی نژاد بعید به نظر می رسد که او خود را پل گذر رسیدن دیگران به قدرت قرار دهد. چه آنکه احمدی نژاد در سالهای حضورش در سیاست اثبات کرده است خود را خرج اصولگرایان نخواهد کرد…»

محمدعلی – ف روزنامه نگار حوزه سیاسی ساکن تهران در مورد انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری در ایران به مجله می گوید:« از الان پیش بینی  و ترسیم معادلات و مختصات انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری در ایران اندکی دشوار است چون ممکن است بسیاری از تحولات منطقه بازی انتخابات را تغییر دهد اما  اگر اتفاق خاصی رخ ندهد و روال به همین ترتیبی که هست پیش برود من بنا به دلایلی که در ادامه خواهم گفت معتقدم که در دور بعدی، حسن روحانی باز هم رییس جمهور ایران خواهد بود. »

وی از چند منظر به  احتمال  بازگشت بحث‌برانگیز محمود احمدی‌نژاد  به قوه مجریه نگاه می کند و معتقد است: « مساله اساسی این است که ضلعی از ائتلاف مهم اصولگرایان در حال حاضر چهره شاخصی برای معرفی به عرصه انتخابات ریاست جمهوری ندارند حداقل در امروز که صحبت می کنیم، از چند منظریکی از چهره هایی که می توانستند معرفی کنند قالیباف بود که با قضایای فساد شهرداری و اطلاعاتی که منتشر شد در رابطه با واگذاری زمین ها، محبوبیت او در افکار عمومی بسیار کاهش یافت، قالیباف چهره ای بود که به هر حال در بین نیروهای اصولگرا وزنی داشت، اما باوجود انتشار این اطلاعات، چهره سیاسی او اندکی مخدوش شده و تا این چهره بخواهد بازسازی شود به گذشت زمان نیاز دارد، چهره دیگری مثل محسن رضایی که البته در مقابل قالیباف وزنه ای هم نبود اما الان دوباره لباس رزم پوشیده و به شغل اصلی خودش نظامی گری بازگشته است.»

هرچند، آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار خداحافظی با هیات دولت دهم گفته بود:«این دولت بحمدالله توانست شعارهای انقلاب را سر دست بگیرد و به آن‌ها افتخار کند و آن‌ها را در جامعه مطرح کند.» و از سوی دیگر احمدی‌نژاد در سخنرانی خود در مشهد، حمایت آیت‌الله علی خامنه‌ای از دولت‌های نهم و دهم را بزرگ‌ترین افتخار خود دانسته است اما شکرآب شدن رابطه میان او و رهبر جمهوری اسلامی، یازده روز خانه نشینی، سئوال مجلس از او و حاشیه سازی‌های بی پایان دولت های نهم و دهم همچنان فراموش نشده است.

روزنامه نگار ساکن تهران با اشاره به آغاز فعالیت های تبلیغاتی احمدی‌نژاد می گوید:« بدنه اصولگرایی به چند دلیل با آمدنش موافق نیست، ازجمله خانه نشینی یازده روزه احمدی نژاد که به دستور آیت الله خامنه ای بی توجهی کرد و در واقع قهر سیاسی کرد و در منزل نشست، این ماجرا برای اصولگرایان بسیار تلخ تمام شد، چراکه همچنان این بحث را مطرح می کنند و با آن مساله دارند.»

با توجه به اتهام‌های سنگین فساد مالی و اختلاس وارد شده به برخی از چهره‌های ارشد و مدیران دولت نهم و دهم در طول یکسال و نیم گذشته ادعاهای احمدی‌نژاد درباره این که او رییس «پاکدست‌ترین دولت تاریخ ایران» بوده دیگر خریداری ندارد.

محمدعلی – ف به منظر اقتصادی دولت های نهم و دهم تاکید می کند و می افزاید:« احمدی‌نژاد که با شعار دولت “پاکدست” برسر کار آمد امروز با توجه به اطلاعات و اخبار منتشرشده مشخص شده که در دوران ریاست جمهوری او اختلاس ها و فسادهای مالی فراوانی انجام شده، این حجم از فسادهای مالی مثل کوه یخی است که فقط نوک آن از آب بیرون آمده، مسائلی نظیر صندوق ذخیره فرهنگیان که اخیرا مطرح شده برمی گردد به دوران احمدی نژاد و همین طور مسائلی نظیر بنیاد شهید؛ تامین اجتماعی؛ اختلاس سه هزار میلیاردی، به هر حال اصولگرایان با عملکرد اقتصادی احمدی نژاد مساله دارند. نکته سوم در ارتباط با چهره های مطرح اصولگرا مثل لاریجانی ها که با آنها درگیر شد و هنوز هم این موضوع فراموش نشده بنابراین بدنه اردوگاه سنتی و اصلی اصولگرا با احمدی نژاد مساله دارند و به هیچ عنوان با آمدن چهره ای مثل احمدی نژاد به انتخابات بعدی ریاست جمهوری موافق نیست. تنها جبهه پایداری وچهره هایی مثل حسینیان از مجموع اصولگرایان به احمدی نژاد نزدیک هستند است که به نظر من در بین اصولگرایان نقش چندانی ندارند و اصولگرایان از جبهه پایداری پیروی نمی کنند.

در مقابل، به نظر می رسد حسن روحانی برای فتح دوباره پاستورقصد دارد دست یاری به سوی اصولگرایان دراز کند.

روزنامه نگار ساکن تهران نیز با اشاره به این نکته توضیح می دهد:«روحانی در چند ماه اخیر به نوعی سعی کرده با اصولگرایان درگیر نشود و حتی در سخنرانی هایش سعی کرده مواضع معتدل تری اتخاذ کند به خصوص در زمینه مسائل فرهنگی مثلاً در بحث کنسرت ها به نظر می رسد دولت یازدهم به نوعی کوتاه آمده، این باج هایی است که می بینیم روحانی به اصولگرایان می دهد تا راه را برای پیروزی در دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری مساعدتر کند.

اما آیا تنها کاندیدای اصلاح طلبان برای انتخابات آینده  حسن روحانی خواهد بود؟

محمدعلی –ف در این زمینه معتقد است:«بررسی روند یارگیری اصلاح طلبان نشان می دهد که آنها در حال حاضر چهره ای ندارند که از فیلتر شورای نگهبان بتواند عبور کند، در انتخابات سال 1384 افرادی مثل معین و کروبی و هاشمی آمدند، چنددستگی شد و در نهایت احمدی نژاد از آن انتخابات بیرون آمد به همین خاطر خود عارف و دیگران هم ابراز نگرانی می کنند که چنددستگی اتفاق بیفتد، بنابراین اصلاح طلبان به ضرس قاطع می توان گفت که از چهره ای مثل روحانی در انتخابات ریاست جمهوری آینده حمایت می کنند.

به گفته این دانش آموخته علوم سیاسی، انتخابات ایران همیشه با تحولات بیرونی کشور مثلا تحولات منطقه ای پیوندی ناگسستنی دارد به خصوص انتخابات ریاست جمهوری در امریکا اگر چهره ای مثل دونالد ترامپ یا هیلاری کیلینتون رییس جمهور شود در معادلات موثر است، اگر چهره ای از جناح بازها یا جناح تندرو مثل ترامپ به ریاست جمهوری امریکا برسد در این سو گرایش به چهره های معتدل تری مثل حسن روحانی به وجود می آید اما اگر کلینتون از جناح کبوترها وارد عرصه شود در ایران گرایش به چهره های تندرو بیشتر خواهد بود، همچنین تحولات منطقه مثل سوریه، عراق درگیری های ایران با عربستان در انتخابات ریاست جمهوری  آینده بی تاثیر نیست، هر قدر این درگیری ها بیشتر باشد ورود فردی مثل روحانی که معتدل تر محتمل تر است.

 

مقاله قبلیمقاله بعدی
فیروزه رمضان‌زاده
فیروزه رمضان زاده، روزنامه نگار فعالیت مطبوعاتی خود را از سال 1381 از روزنامه توسعه در تهران شروع کرد.وی از سال 1389فعالیت مطبوعاتی خود را به صورت آنلاین با رسانه های فارسی زبان خارج ایران ادامه داده است.

پاسخی بگذارید