• شماره جدید
اجتماع, پاورقی, وبلاگ

«مین» هنوز قربانی می گیرد

«مین» هنوز قربانی می گیرد. عکس از وبسایت شرکت زمین‌پاک‌پرشیا،فعال در امر پاکسازی مناطق آلوده جنگی
«مین» هنوز قربانی می گیرد. عکس از وبسایت شرکت زمین‌پاک‌پرشیا،فعال در امر پاکسازی مناطق آلوده جنگی
«مین» هنوز قربانی می گیرد. عکس از وبسایت شرکت زمین‌پاک‌پرشیا،فعال در امر پاکسازی مناطق آلوده جنگی

سازمان ملل متحد، روز چهارم آوریل(15 فروردین) را «روز جهانی روشنگری درباره خطرات مین» نام گذاشته است. در این روز پیمانی یادآوری می‌شود که برای حفظ جان صدها هزار نفر در سراسر کره خاکی در اتاوای کانادا بسته شد: «پیمان ضد مین». ۱۶۲ کشور جهان این پیمان را امضا کرده‌‌اند اما ایران و مصر که از بزرگترین کشورهای قربانی مین هستند هنوز این پیمان را امضا نکرده اند.

فعالان خنثی کننده میادین مین تخمین می زنند که 120 تا 140 ميليون مين هم اکنون در جهان کار گذاشته شده و 230 ميليون مين نيز در زرادخانه هاي دنيا وجود دارد. از سوي ديگر سرعت مين گذاري چهار برابر بيشتر از خنثي کردن مين ها در جهان است و جمع کردن مين هاي کارگذاشته شده کنوني 300 ميليارد دلار اعتبار و يکهزار سال زمان نياز دارد.

مصر، ایران و افغانستان، سه کشوری هستند که گفته می شود بیشترین مین در خاک آنها کاشته شده است که گفته می شود هیچ کشوری از لحاظ تنوع، وسعت و توسعه مین‌ها به اندازه ایران گرفتار نیست.

بعد از اتمام جنگ ایران و عراق اعلام شد که 4 میلیون و 200 هکتار از اراضی ایران آلوده به مین و مواد منفجره است. این مواد منفجره و مین و بقیه ادوات جنگی در پنج استان آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان و به ویژه شهرهای مرزی خرمشهر، سوسنگرد، بستان، مهران، دهلران، قصر شیرین، هویزه، نفت شهر، سومار، موسیان ،آبادان، اهواز، اندیمشک، دزفول، شوش وگیلان غرب پراکنده شده بودند.

Iran Mine2

به استناد اطلاعات موجود در تفاهم نامه همکاری مشترک مین زدایی بشردوستانه ایران – عراق که در سال ۱۳۸۴ امضا شد، بیش از ۲۰ میلیون مین از انواع مختلف در خاک ایران کارگذاشته شده بود.

هم اکنون گفته می شود با پاکسازی های صورت گرفته حدود 3 میلیون هکتار از اراضی ایران ، آلوده به مین است و بین 10 تا 15 میلیون مین نیز در خاک کشور قرار دارد.

کار پاکسازی مناطق آلوده به مین از سال ۱۳۶۶ توسط نیروهای ارتش، سپاه و بسیج آغاز شد که این پاکسازی از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۲ برعهده وزارت کشور بوده و از سال ۱۳۸۳ تا کنون مرکز مین‌زدایی کشور وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح عهده‌دار آن شد.

تاکنون آمار دقیقی از تعداد کشته‌ها و زخمی‌های خنثی کنندگان مین منتشر نشده است اما وزیر دفاع یک ماه پیش در مراسم خاتمه پاكسازي عمومي مناطق آلوده به مين استان كرمانشاه اعلام کرد : «در پاكسازي ميادين مين سالانه 45 نفر شهيد و 80 نفر جانباز مي شوند.» به طوریکه تنها در آبان ماه سال گذشته 6 تن از پرسنل تخریب چی در جنوب مریوان براثر انفجار چاله انهدام مین کشته شدند.

آمار کشته شده های خنثی کننده مین در حالی منتشر شده است که گفته می شود تعداد افراد عادی که در استان های مرزی زندگی می کنند و سالانه تعدادی از آنها با گذاشتن پای خود بر روی مین های پنهان در خاک شهرشان کشته یا زخمی می شوند زیاد است و در آمار اعلام شده توسط وزیر دفاع لحاظ نشده است.

برآورد می شود که این تلفات روزانه چیزی در حدود 2 تا 2.2 نفر است. این آماری است که تا سال 80 به صورت رسمی اعلام شده بود. منبع اولیه آن هم نهادهای غیر رسمی بودند و پس از آن وزارت دفاع و مرکز مین گذاری ملی آن را تایید کرد. اما بعد از دولت آقای احمدی نژاد اعلام شد این روند کاهش پیدا کرده و به یک و حتی زیر یک نفر رسیده است گرچه این آمار را هنوز مرجع رسمی ای تایید نکرده است.

طبق مطالعات صورت گرفته از هر خانواده‌ای در سمت مرزهای غربی ایران یک نفر روی مین رفته که کشته یا زخمی شده است و این در حالی است که بیشترین تلفات از صدمات مین در بین کودکان است. زیرا آنها نه تنها به مخاطرات مین آشنا نیستند بلکه به صرف اینکه مین یک اسباب بازی است به آن دست می‌زنند و دچار حادثه می‌شوند.

در سال های اخیر وزیران کشور و دفاع بارها تاریخ های مختلفی را برای اتمام کار خنثی سازی مین ها اعلام کرده اند اما این تاریخ ها آمده اند و رفته اند و هنوز در خاک ایران مین ها فراوانی وجود دارد.

کارشناسان خنثی سازی مین معتقدند که سرعت بیهوده است. چرا که این کار، کار ایمنی و دقت است. عجله در آن یعنی مرگ.
در بین افرادی که کار خنثی سازی را انجام می دهند یک مثل معروف باب شده است: «اولین اشتباه، آخرین اشتباه» است.

پیمان اوتاوا در سال 1997 برای مقابله ماده منفجره‌ای منعقد شده است که تاثیر طولانی مدت دارد و با پایان جنگ تمام نمی‌شود. کشورهای عضو این پیمان به یکدیگر کمک می‌کنند تا زمین‌های آلوده را پاکسازی کنند و در امر آموزش و خدمات پزشکی نیز به هم یاری می‌رسانند.

موفق‌ترین مورد پاکسازی در آسیا، کویت بوده است که علی‌رغم آنکه تراکم در بعضی مناطق بسیار زیاد گزارش شده بود. به علت دخالت بلافاصله وزارت دفاع آمریکا نیاز به پاکسازی مناطق نفتی پیشرفت بسیار خوبی داشته است. موفق‌ترین مورد جهانی نیز کورزو بوده است که به علت حمایت مالی کشورهای غربی توانست در مدت کوتاهی عملیات پاکسازی را انجام دهد.

ایران تا کنون به کنوانسیون اتاوا نپیوسته است؛ چرا که بارها در بسیاری از سازمان های بین المللی اعلام کرده است که خود به تنهایی می خواهد این کار را ادامه دهد. گرچه برخی از کارشناسان بین المللی ایران را در زمینه خنثی سازی مین موفق می دانند اما واقعیت این است که آمارها حکایت از آن دارد کشورهایی که در این سالها همکاری بیشتری با سازمان ملل برای پاکسازی زمین های آلوده به مین داشته اند، شمار قربانیانشان هم کاهش چشمگیری داشته است.

همانند ساير كشورهاي جهان بخش عمده اي از قربانيان مين در ايران را كودكان و زناني تشكيل مي دهند كه هنگام بازي يا كشاورزي با مين برخورد و جان خود يا عضوي از اعضاي بدن شان را از دست مي دهند. بنابر پژوهش دانشگاه مهندسي و علوم پزشكي جانبازان، در طول 16 سال گذشته به صورت ميانگين هر ساله 7 هزار حادثه انفجار مين در نقاط مختلف مرزي ايران رخ داده كه 95 درصد قربانيان آن غيرنظامي بوده اند.

اما شایعات دیگری هم در سال های اخیر درباره کار گذاشتن مین های جدید در مرزهای کشور شنیده می شود به طوریکه طبق این شایعات دولت ایران همچنان به تولید، استفاده و صادرات مین‌های ضدنفر ادامه می‌دهد و معتقد است استفاده از این مین‌ها تنها راه موثر برای تأمین امنیت مرزهای طولانی این کشور برای مبارزه با قاچاق و یا فعالیت‌های گروه‌های مخالف ایران در مرزهای غربی و شرقی است.

مقاله قبلیمقاله بعدی
محبوبه خوانساری
محبوبه خوانساری، فارغ التحصیل رشته مترجمی خبر از دانشکده خبر است. او از سال 1380 فعالیت رسانه ای خود را آغاز کرد و عمده فعالیت رسانه ای او در حوزه اجتماعی و شهری صورت گرفته است. از جمله رسانه هایی که او در داخل ایران با آنها ، هم به عنوان مترجم و هم خبرنگار همکاری داشته است شامل روزنامه های سرمایه، کارگزاران، شرق و کلمه سبز و سایت های خبری کلمه و میراث خبر و مجله های شهروند، گردشگری و ... بوده است. وی همچنین سابقه کارهای پژوهشی در زمینه رسانه و تحلیل محتوا را نیز در کارنامه خود دارد. وی هم اکنون در فرانسه مشغول تحصیل است.

پاسخی بگذارید